President Chan Santokhi: "Chan tek'en, Chan ow sorgu gi a oplossing. (Foto: René Gompers)
President Chan Santokhi weet als geen ander dat hij voor alles de schuld krijgt. "Ik ben verantwoordelijk voor het beleid en ik krijg die tackle. En als ik die verwijten krijg dan moet ik ervoor zorg dragen dat ik met die oplossingen kom."

Als hem gevraagd wordt naar de approval rate van de samenleving, zegt het staatshoofd in een exclusief interview met Starnieuws: "Welke regering scoort goed in een periode van economisch herstel, in een periode van bezuinigingen, in een periode van zware besnoeiing,... geen enkele regering scoort daar goed qua populariteit, geen enkele."

"Vergeet een ding niet.. je snoeit om te groeien. Als je niet snoeit, groeit het niet. Precies als bij een plant."

Santokhi zegt dat hij drie jaren onder zware druk heeft gestaan. Ook van de samenleving. "Alles is Chan Chan Chan..., maar als die koers daalt dan hoor je niet het is Chan, als die inflatie omlaag gaat is het niet Chan, als de internationale reserve weer toeneemt, is het geen Chan." Hij voegt er direct aan toe dat hij niet de credits zoekt, "uiteindelijk moet je die verantwoording afleggen op 25 mei 2025."

President Santokhi herhaalt dat hij verantwoordelijk is voor het beleid en hij leiding geeft aan het beleid. Als verantwoordelijke, zorgt hij er ook voor dat de oplossingen komen. Hij wijst op het landelijke woningbouwproject waar eenieder tegen 7% kan lenen om een drie kamer woning te bouwen van SRD 1,6 miljoen. Voor degenen die het niet kunnen betalen is er het affordable housing program waar voor US$ 15.000 een twee kamer woning kan worden gebouwd. "US$ 9.000 krijg je gratis en die US$ 6.000 krijg je als lening en die financieren we ook tegen die 7% rente in vijf jaar tijd."

Deze projecten waren drie jaar geleden niet mogelijk, "dit kunnen we nu doen omdat we financieel economisch een betere positie hebben." Ook het vertrouwen is toegenomen waardoor de regering financiële steun krijgt. Het staatshoofd somt enkele op: US$ 150 miljoen van de IDB, US$ 30 miljoen bonus van Staatsolie, waarvan US$ 20 miljoen voor beleid, budgetsteun van US$ 53 van IMF en US$ 50 miljoen van Saudi Development Fund voor woningbouw, infrastructuur en goedkope voedselprogramma's.

Foodbaskets en prijzen
Als de inflatie omlaag gaat, de koers daalt en de brandstofprijs omlaag gaat, betekent dat volgens de president dat de burger meer met de SRD kan doen. Dat betekent verbetering in de koopkracht. Maar het blijft een uitdaging om de prijzen in de winkels omlaag te krijgen. "Chan tek' en, Chan ow sorgu gi a oplossing."

"Ik heb vele gesprekken gehad met ondernemers en heb een beroep op hen gedaan: 'ondersteun me een jaartje, houd het op zoete winst,... laten die prijzen binnen het bereik komen van die samenleving. Na een jaar is er weer opleving van de economie, dan is de koopkracht verbeterd,... nee van niemand heb ik medewerking gehad."

Tijd voor een andere optie dus, de revolving fund. Uit het fonds worden goedkope producten gekocht en goedkoop verkocht aan de samenleving via de foodbaskets. Het geld wordt weer gestort en wordt er daarmee weer geïmporteerd. "Met een klein bedrag ga ik 17 maanden lang goedkoop voedsel voorzien voor de samenleving. Het gaat om 20 producten waarvan nu al is vastgesteld dat ze 30, 40 en 50% goedkoper zijn dan in de supermarkt."

Santokhi blijft erbij dat het een uitdaging blijft, omdat "je weinig invloed hebt op die vrije markteconomie." Hij probeert dat nu enigszins te beïnvloeden door rechtstreeks producten van de producent binnen te halen naar de consument, waardoor vele schakels wegvallen die de prijs opkrikken. Hij merkt op dat deze actie zijn spin-off heeft en de prijzen van bepaalde producten in de winkels wel kunnen dalen.

"Het is een uitdaging en ik heb de overtuiging dat als we zo doorgaan en in alle ressorten 1 of 2 van die foodbaskets hebben, ook de importeurs en de handelaren zullen begrijpen, 'no we can't compete it, let's join them'".

Een cijfer geven aan zichzelf vindt de president moeilijk. Als hij het bekijkt vanuit de internationale gemeenschap, dan scoort hij hoog. Hij citeert daarbij de chief mission van het IMF die zei dat ze het niet kan geloven dat het de regering na een jaar is gelukt om weer op lijn te komen. "Het is bijna geen enkel land gelukt. Het is jullie wel gelukt om die hervormingen door te voeren, het is jullie wel gelukt om die randvoorwaarden in place te brengen."

Santokhi beseft dat de regering heel hoog scoort als het gaat om economische hervormingen, maar "voor wat de beleving van die economische hervormingen op micro niveau -de samenleving- betreft, scoren we nog slecht." Hij voegt eraan toe: "maar als ik de sfeer van de laatste weken volg, dan zie je ook die opinie 'zien is geloven.'"