Eva, de no nonsens bakra, zoals Michiel van Kempen haar aanduidde, zoals ze gezien werd en zoals ze goed vond gezien te worden. Deze kwalificatie kreeg ruimschoots invloed bij Eva's bemoeienis met de oprichting en inrichting van het Surinaams Lyceum. Wat ze deed, moest goed zijn voor land en volk, in dit geval voor de Surinaamse jeugd. Het mocht niet onderdoen voor wat Nederland aan zijn jeugd bood en moest voldoen aan de specifieke behoefte van de complexe Surinaamse samenleving.

Dus kregen de jongens en meisjes van tien, elf en twaalf jaar uit Paramaribo, ook uit de niet Nederlands sprekende randgemeenschappen, in het eerste leerjaar Latijn en Grieks te verhappen. In het tweede leerjaar zou men naast deze twee Europese klassieke talen, een klassieke taal kunnen kunnen kiezen uit de landen van herkomst van de Surinaamse bevolkingsgroepen. Denk aan India, Indonesië, China, Israël en Libanon.

Suriname is inderdaad een gecompliceerd land
Ten eerste ging de directeur van de school zich bemoeien met de bepaling van het jaarcijfer voor Latijn en Grieks. Voor de jonge kemphanen onder de Europese leraren was dat doodzonde. We leven 1968. Maar er waren onder de leraren ook jonge kemphanen van Afrikaanse huize. En die vroegen: Als Lyco een school wordt waar de klassieke talen overheersen, welke taal uit Oost-Afrika wordt de Afrikaanse klassieke taal.

Na veel spanningen, een staking en een regeringswisseling, werd het lyceum hervormd tot een school met top Havo en top VWO, met voor talen Nederlands en Engels verplicht; en Spaans en Frans als keuzevakken.

Eva heeft nooit wat over deze hervorming tegen mij (RRV) gezegd. Misschien omdat onze latere contacten plaats hadden in de schaduw van de militaire terreur, waarvan zij en haar echtgenoot te verduren hebben gehad.

R.R.Venetiaan

(Eva Essed-Fruin is op 3 januari in Nederland gecremeerd.)