Chilenen zijn er na twee stemrondes niet in geslaagd een nieuwe grondwet voor Chili kiezen. (Foto: Reuters)
Chilenen hebben een nieuwe grondwet verworpen. Het ontwerp was voorgesteld door conservatieve afgevaardigden. De nieuwe grondwet zou wetten op gebieden als de toegang tot abortus, het vermogen om te staken en de rechten voor inheemse volkeren, hebben beïnvloed.

Het nieuwe handvest zou het huidige handvest, geschreven tijdens het militaire regime van generaal Augustinus Pinochet, hebben vervangen. In een referendum op zondag werd het ontwerp door 56% van de kiezers afgewezen tegen 44%.

Kiezers hadden vorig jaar al een progressief ontwerp afgewezen.

Inspanningen om de bestaande grondwet van Chili, aangenomen in 1980 onder de dictatuur van Pinochet, te vervangen, begonnen in 2019 na demonstraties tegen de regering.

De demonstranten – waaronder velen linkse studenten – riepen op tot maatregelen om de ongelijkheid en de crisis rond de kosten van levensonderhoud aan te pakken. Ze eisten ook sociale en politieke hervormingen.

Na weken van onrust stemde de toenmalige conservatieve president, Sebastián Piñera, ermee in een proces op gang te brengen om de grondwet van Chili te herschrijven.

Het eerste ontwerp, geschreven door een groep van 155 gekozen leden, stelde hervormingen voor aan de Chileense senaat en formele erkenning van de inheemse groepen van het land, maar werd in september vorig jaar door 62% van de kiezers verworpen.

De versie waarover zondag tijdens het referendum werd gestemd, is geschreven door een nieuwe groep van 51 gekozen vertegenwoordigers, van wie er 23 afkomstig waren van de rechtse Republikeinse Partij.

Een van de kritiekpunten van linkse tegenstanders was dat het er niet in slaagde de rechten van de inheemse bevolking te beschermen, beperkingen op de reproductieve rechten had kunnen toestaan en de deelname van de particuliere sector aan de verlening van diensten als gezondheidszorg, onderwijs en pensioenen had kunnen verankeren.

De Chileense president Gabriel Boric, die het eerste ontwerp steunde maar neutraal bleef over het tweede, zei voorafgaand aan de stemming dat het de laatste poging tot constitutionele hervorming zou zijn.

Zondag herhaalde hij deze boodschap en zei: “Hiermee... is het constitutionele proces afgesloten. Er zijn nog andere dringende zaken.

“Ons land zal doorgaan met de huidige grondwet, omdat het na twee volksraadplegingen over voorgestelde grondwetten er niet in is geslaagd Chili in zijn prachtige diversiteit te vertegenwoordigen of te verenigen.”