Begrafenis met staatseer voor André Saheblal

“De president van het recht is heengegaan”, typeert Makka de rechtswetenschapper die op 2 augustus is overleden. "Wie kende hem niet. Als we alle rechtskennis van juristen van de gehele faculteit van rechtswetenschappen zowel in Suriname als in de diaspora zouden bundelen, kunnen we collectief niet evenaren wat Saheblal vanaf zijn periode als student tot zijn overlijden in 90 jaren als 'producent' aan wetenschappelijk vermogen heeft opgebouwd."

Toeval bestaat wel, geeft Makka aan. Saheblal was zeer begaan met wetgeving, rechtsstatelijkheid en jurisprudentie. Vooral de wetgeving kon hem bekoren. Wij krijgen op 10 augustus a.s. een nieuwe PG als versterking van de rechtsstaat. PG wordt PG. Paragsingh Garcia wordt Procureur-Generaal, geeft Makka aan. Prachtig Gevonden (PG) zou Saheblal kunnen schrijven. Saheblal zou op 11 aug de formele baas van het OM zeker feliciteren, maar nu wordt hij één dag erna naar zijn laatste rustplaats gebracht.

Het kiesstelsel is volop in het nieuws waarbij diverse ontwerpwetten zijn ingediend in DNA. Ook is de discussie over grondwetswijziging actueel. Daarnaast is de Amnestiewet 1989 door het Constitutioneel Hof in strijd met de, grondwet verklaard. En tenslotte wordt het Surinaams Burgerlijk Wetboek nu in DNA besproken. De bewerking van het SBW door Saheblal wordt vooral door studenten veel gebruikt omdat het Surinaams Burgerlijk Recht hierdoor beter toegankelijk is gemaakt. Alle voornoemde juridische aandacht is precies wat Saheblal wilde. Voor de Staat had hij alle eer.

President Santokhi is een oude vriend en ex-leidinggevende van Saheblal. De huidige Onderwijsminister Henry Ori is zijn beste student geweest en Iwan Rasoelbaks, president van het Hof van Justitie behoorde tot één van zijn knapste studenten. Alle 3 notabelen zijn in full in charge. “Karma kan je niet tegenhouden”, zou Saheblal zeggen. Experts, leden van het Hof van Justitie en rechters hebben van hem college gekregen en zijn door hem gevormd. Makka, die ook een student en 'product' is van 'producent' had een bijzondere band met André Saheblal. Makka was de laatste in de rij der sprekers tijdens de 90e verjaardag van Saheblal. Makka: “Wij hebben veel te danken aan 'oom André' we zijn iets geworden dankzij zijn kennis. Zonder Saheblal was het recht niet(s) en niet recht.

Veel media en instituten hebben over hem en zijn verdiensten gepubliceerd. Ook is er veel aandacht geschonken aan zijn deskundigheid, zoals over het onderwerp, eenieder hoort de wet te kennen!. Studenten hebben nog steeds profijt van. De kroon uit zijn loopbaan was begin 2023. Toen werd veel aandacht geschonken aan Saheblal door tal van beschouwingen van, over en 'zijn doctrine' te publiceren, dit in het licht van zijn eredoctoraat. Op18 januari 2023 is aan Saheblal het eredoctoraat in de Juridische Wetenschappen verleend door het bestuur van de Anton de Kom Universiteit van Suriname.

Ondanks zijn hoge leeftijd was André bijna dagelijks aan het whatsappen met vrienden en familie als hij fit en vitaal was. Hij had zelfs twee telefoons, waarmee hij appte. Oud-studenten, juridische deskundigen die zowel in Nederland en Suriname wonen en werken, vrienden, kennissen, media, allen die het beroep van rechten uitoefenden, kregen altijd waardevolle tips. André heeft tientallen jaren Nederlandse arresten in Suriname helpen annoteren waarvan diverse in officiële juridische beschouwingen zijn gepubliceerd. Het Nederlands recht en het Surinaams recht werken tot nu toe, nog steeds samen op basis van het oud concordantiebeginsel. Op deze manier heeft André substantieel bijdragen aan de rechtsontwikkeling, bevordering van de rechtsstaat en rechtsstatelijkheid.

Een laatste groet aan de 'president van het recht” met een greep uit je jargon is op zijn plaats: rechtstreeks, rechttoe, rechttrekken, rechtuit, rechtvaardig, rechtzetten, rechtzijdig etc. aan iemand die talrijke studenten zowel in Nederland als in Suriname kosteloos heeft begeleid bij het schrijven van hun scriptie/thesis, maar ook andere personen die onderzoek deden. Zijn werk zal worden voortgezet mede vanwege het Diaspora groot goed en ontwikkeling, in verschillende landen en door nieuwe onderzoekers.

Oom André heeft echt de 'statuur van een staatsman’ die als cement 3 generaties als zoon heeft gediend: nakomeling contractarbeider, zoon Suriname en spruit Diaspora. “Misschien daarom dat zijn uitvaart vanuit de Drie Koningenkerk wordt gehouden in aanwezigheid van de drie staatsmachten”. Iedereen van betekenis zal er (virtueel) zijn om een laatste groet te brengen aan dit overleden boegbeeld en deze groot seniorjurist!

Makka memoreert Saheblal met een zin van hem dat hij tegenover alle rechters en overige juridische academici gebruikte: “we zijn uit modder verrezen, maar hebben met moed, geduld en tact doorgezet”! Andre Jainundun Saheblal of beter gezegd Andre “Juridisch” Saheblal zal herinnerd worden als een justitiële goeroe, een katalysator in het rechtsgebeuren en bij uitstek “een immaterieel erfgoed in het recht.

Na de bekende jurist Ben Halfhide die op 22 juli op 86-jarige leeftijd overleed, verliezen wij een tweede grote Suriname jurist. Een technisch deel van het ministerie van Justitie mag best bij wijze van uitzondering naar hem worden vernoemd, vanwege zijn onberispelijke integriteit en kennis over het recht.

De uitvaart is op vrijdag 11 aug vanaf 14:00 uur vanuit de Drie Koningenkerk naar de RK begraafplaats. De president en een aantal regeringsleden zullen aanwezig zijn voor dit staatseer moment.