De Hoge vertegenwoordiger van de EU voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid Josep Borrell geeft een verklaring af in Havana, Cuba. (Foto: Reuters)
De Europese Unie (EU) zal dit jaar een speciale mensenrechtengezant naar Cuba sturen om de nasleep van de protesten tegen de regering in juli 2021 te bespreken, maar de topdiplomaat van de EU zei dat het geen eisen zal "opleggen" aan de Caribische natie.

Josep Borrell, hoofd van het buitenlandse beleid van de EU, zei tijdens een bezoek aan Cuba deze week dat de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, Eamon Gilmore, eind november het eiland zal bezoeken "om de situatie te analyseren die voor, tijdens en na de demonstraties en arrestaties is ontstaan."

Honderden Cubanen zitten nog steeds in de gevangenis na de protesten, de grootste sinds de revolutie van voormalig leider Fidel Castro in 1959.

Rechtengroepen, de Europese Unie en de Verenigde Staten hebben Cuba's reactie op dergelijke protesten allemaal bekritiseerd als hardhandig en repressief. De Cubaanse regering zei dat de gevangenen schuldig waren aan mishandeling, vandalisme en opruiing.

Borrell zei dat de Europese Unie, de belangrijkste handelspartner van Cuba, ondanks meningsverschillen over mensenrechten niet zal stoppen met het stellen van eisen aan de regering.

De 27 leden tellende EU heeft herhaaldelijk het handelsembargo van de Verenigde Staten tijdens de Koude Oorlog verworpen en Washington heeft Cuba op een lijst van staatssponsors van terrorisme geplaatst.

"De Europese Unie heeft noch de capaciteit, noch de wil om veranderingen in Cuba op te leggen, maar we willen wel een kader behouden dat ons in staat stelt te praten over alles wat ons verenigt en verdeelt zonder taboes of verboden", zei Borrell.

Cuba's steun aan Rusland in de oorlog in Oekraïne is een ander brandpunt geworden in de betrekkingen met de EU.

Cuba, een jarenlange politieke bondgenoot van Rusland, heeft opgeroepen tot een vreedzame oplossing, maar heeft gezegd dat de Verenigde Staten, en niet Rusland, verantwoordelijk zijn voor de oorlog. Russische troepen vielen Oekraïne binnen in februari 2022 in wat Moskou beschreef als een noodzakelijke beslissing om zijn veiligheid te beschermen.

Borrell zei dat Cuba, dat dit jaar het voorzitterschap bekleedt van de G77-groep van ontwikkelingslanden, een speciale rol speelt bij de verdediging van het internationaal recht in Oekraïne.

"Oekraïne is het slachtoffer en Rusland is de agressor", zei Borrell. "We hopen op Cuba te kunnen rekenen in zijn hoedanigheid van verdediger ... van de basisprincipes van het internationaal recht."

Europese bedrijven, onder meer uit Spanje, Duitsland en Frankrijk, zijn topinvesteerders in Cuba en een belangrijke bron van toeristen en humanitaire hulp.

Rusland heeft echter sinds het begin van het Oekraïne-conflict de commerciële banden met Cuba aangescherpt en heeft de afgelopen maanden meerdere zakelijke deals ondertekend, terwijl het ladingen tarwe en aardolieproducten naar het geldarme eiland verscheepte.