Anarchie en chaos

Het woord ‘anarchie’ vindt zijn oorsprong in het Oudgriekse woord ‘anarchos’. ‘An’ betekent ‘geen’ en ‘archos’ betekent ‘heerser’. Anarchie betekent dus letterlijk ‘geen heerser’. Dit te vergelijken met het woord ‘monarchie’, wat ‘één heerser’ betekent (‘monos’ betekent ‘één’ of ‘alleen’).

Wanneer er sprake is van anarchie, leeft iemand in vrijheid omdat er geen heerser is die met geweld zijn wil (‘wetten’) oplegt aan het individu en daarmee het leven van het individu verregaand controleert, beïnvloedt en bepaalt. Gerelateerd hieraan is zo een individu ‘soeverein’ – in het Engels ‘sovereign’, afgeleid van de Latijnse woorden ‘super’ (boven) en ‘regnum’ (heerschap). Soeverein zijn betekent dus “iemand die boven de heerschappij of controle van een ander staat”, wat vanzelfsprekend is in een situatie van anarchie. Anarchie impliceert dus de afwezigheid van slavernij, want in het ander geval waar er wél een heerser is die meer zeggenschap heeft dan jou over jouw leven, bezittingen en lichaam, ben je niks anders dan een slaaf.

Wat er zich bijvoorbeeld heeft afgespeeld tijdens de protesten van 17 februari in Paramaribo, of op 2 mei te Pikin Saron, heeft dus absoluut niks te maken met anarchie. Integendeel, die gebeurtenissen hebben zich voltrokken juist vanwege het feit dat er momenteel heersers zijn die met hun beleid een steeds groter wordende chaos veroorzaken in het leven van hun onderdanen c.q. slaven op de plantage Suriname. Van de ene op de andere dag moet men ineens aanzienlijk meer gaan betalen voor nutsvoorzieningen. Van de ene op de andere dag is hun inkomen en spaargeld plotseling de helft waard. Van de ene op de andere dag is de grond waarop men leeft plotseling uitgegeven aan iemand anders. Het leven is onvoorspelbaar en chaotisch. De frustratie loopt nu bij een steeds grotere groep van deze onderdanen zo hoog op dat ze hun toevlucht nemen tot geweld om hun onvrede te uiten.

Het is begrijpelijk als je je nu afvraagt hoe anarchie dan verward is geraakt met chaos of wanorde. Deze verwarring kan worden verklaard vanuit het perspectief van de heersers. Voor hen betekent orde dat iedereen leeft volgens hun wil, dat hun beleid wordt uitgevoerd en dat hun belangen veilig zijn gesteld. De heersers kunnen niet toestaan dat hun onderdanen gebruik maken van hun natuurlijke rechten en vrijheid om zelf te bepalen hoe zij hun leven willen leiden. Dit zou chaos betekenen voor de heersers. Daarom is het in hun belang en doen ze er alles aan om hun onderdanen te laten geloven dat leven in vrijheid en zonder heersers, chaos betekent.

Het resultaat daarvan is jammer genoeg dat de onderdanen vandaag de dag zodanig gehersenspoeld zijn door de heersers dat ze het leven in vrijheid ook als chaos zijn gaan zien. Als je durft te suggereren dat ze geen heersers nodig hebben en zélf de volledige macht en controle over hun eigen leven zouden kunnen hebben, word je vrijwel meteen beschuldigd van het liefhebben van chaos. Dit, terwijl andersom juist de ‘keuze’ om te leven onder heersers, chaos brengt in hun leven. Zó erg is de situatie waarin we ons momenteel bevinden. Men kiest zelf voor slavernij en ziet dat als de beste manier van leven – ondanks men dagelijks de steeds erger wordende negatieve gevolgen daarvan ervaart. Bob Marley benadrukte in zijn nummer Redemption Song, dat we onszelf moeten bevrijden van mentale slavernij, omdat niemand anders onze geest kan bevrijden. Dit is gemakkelijker gezegd dan gedaan.

In werkelijkheid betekent anarchie dus geen chaos of wanorde, maar is het juist een teken van orde. En niet zomaar orde, maar Universele Orde – de hoogste vorm van orde die er bestaat en die automatisch voortvloeit vanuit het respect voor het recht op leven van het individu. Er kan namelijk geen sprake zijn van respect voor het recht op leven van een individu wanneer een ander over hem heerst. Dat zou immoreel zijn en tegen de Universele Orde. Immers is er dan sprake van slavernij.

Karel Donk