Met stijgende verbazing neem ik kennis van de stijgende waterstanden rondom Brokopondo en alle problemen die dit oplevert voor ons land en volk. In mijn vorige artikel heb ik mijn zorg geuit over de verontrustende waterproblematiek van Suriname. Deze situatie wordt met de dag en met elke liter gespuid water, nijpender.

Zoals ik uit de verklaringen van Staatsolie Power Company Suriname N.V. (Staatsolie, eigenaar en beheerder van het stuwmeer en de waterkrachtcentrale) lees, zal er nog zeker 4 maanden onafgebroken water worden gespuid om de dam te ontlasten. Ik gebruik de woorden “de dam bezwijkt” liever niet, maar dat is feitelijk de fatale dreiging die op de loer ligt. Mocht dat bewaarheid worden, dan is er sprake van een grote nationale watersnoodramp. Je zou verwachten dat de regering en Staatsolie zichtbaar met man en macht hieraan werkt en de bevolking landelijk informeert over maatregelen en noodscenario's.

Het lijkt alsof deze potentiële ramp nauwelijks serieus genomen wordt. Vanuit een cynische gedachte zou ik onderstaande circulaire willen voorstellen aan alle inwoners rondom het Brokopondo gebied:
Mevrouw, Mijnheer rondom het Brokopondo gebied,
Door allerlei omstandigheden waar we niets aan kunnen doen komt uw huis onder water te staan (lastig verhaal, maar we moeten water spuien uit het stuwmeer). Goed nieuws, wij gaan u helpen: desnoods in de vorm van zwemles, zodat u op veilige wijze naar een droge plek kunt zwemmen. Over een poosje droogt de zaak bij u thuis vanzelf weer op. Wij zorgen voor een kwastje met een blik verf, wat spaanplaat en spijkers en u kunt alles weer mooi opknappen. Een voedselpakketje wordt natuurlijk ook afgeleverd, met dank aan de diensten van NCCR.
Wanneer het regenseizoen aanbreekt kunt u gelukkig weer terugvallen op de al eerder gegeven zwemlessen en kan volgens de bekende procedures de wateroverlast “adequaat” worden opgelost. Mocht de dam toch doorbreken, zullen we gepaste maatregelen nemen voor de inwoners van Paramaribo en omgeving.
Wij maken u erop attent dat wij uw problemen zeer serieus nemen.
Hoogachtend, Uw waterbeheerder

Als we ons focussen op de recente overstromingen in ons binnenland, blijf ik bij mijn constatering dat het landelijke waterprobleem door de overheid enorm wordt onderschat. Dat geldt niet alleen voor de gevolgen, maar ook de te nemen maatregelen/acties om een ramp te voorkomen. Opmerkelijk is dat nergens op de website van onze overheid informatie over de waterkrachtcentrale annex stuwmeer te lezen is, laat staan dat er melding gemaakt wordt van de noodzaak tot spuien en de maatregelen die toegepast worden om schade te beperken. Ook een zoektocht naar informatie op de website van Staatsolie levert amper 2 persberichten en een nieuwsbrief op.
Communicatie over hoe dit alles deskundig wordt aangepakt en opgelost is nergens te bekennen. Wie zich wel laten horen zijn verontruste burgers: iedereen die ooit eens een slootje gegraven heeft weet wel een oplossing of een schuldige in deze te noemen.

Mooi dat de president duurzame concrete oplossingen van de wateroverlast toejuicht. Erg teleurstellend is wat hij de getroffenen daadwerkelijk te bieden heeft, namelijk: met hen praten en kijken of ze naar hoger gelegen gebieden kunnen verhuizen. Een monitoringssysteem, alsof nog niet voorspeld kan worden welke dorpen aan de Surinamerivier overstromen bij regenval c.q. spuien. Als laatst benoemt hij het opstellen van een rampenplan, waar maar liefst 10 (!) ministeries bij betrokken worden. 

Als ik aan duurzame concrete oplossingen denk, dan lijkt het me in deze cruciale fase logisch om voor een grondige analyse van de wateroverlastproblematiek te kiezen en in eerste instantie te focussen op de volgende zaken:
- Het direct werven van specifieke kennis en kunde, zowel t.b.v. beheer en onderhoud van het stuwmeer als van de waterkrachtcentrale. Daarbij moeten nadrukkelijk de ontwikkelingen in het achterland worden meegenomen.
- Het is van groot belang dat de huidige toestand van alle waterkerende objecten objectief in kaart wordt gebracht, om zo de omvang van de (groot)onderhouds- en vervangingsopgave inzichtelijk te maken.
- Het doorontwikkelen van de waterkerende objecten (dijken, dammen, stuwen etc.) om de gevolgen van hevige buien en/of het spuien van overtollig water uit het stuwmeer aan te kunnen. Dit ook met het oog op de mondiale klimaatverandering.
- Overwegen om het beheer en onderhoud van het stuwmeer en de waterkrachtcentrale door een professionele en ter zake kundige organisatie uit te laten voeren.
Ik verwacht dat op basis van bovengenoemde stappen een situatie ontstaat waaruit blijkt dat waterbouwkundige aanpassingen nodig zullen zijn. Als de regering hierin niet op korte termijn de juiste keuzes maakt, koerst men automatisch naar een grote nationale ramp.

T. Sansaar