“I don't care what the newspapers say about me as long as they spell my name right” zei Phineas Barnum, een bekende Amerikaanse showman en circusuitbater, ooit. Desi Bouterse lijkt wat dit punt betreft veel op Barnum. Wat de media ook van hem schrijven, zeggen of laten zien, zijn reactie is steeds weer “geen reactie”.

Barnum, die een succesvol circusexploitant was had als adagium dat er genoeg mensen zijn die gemakkelijk voor de gek gehouden kunnen worden. Ook hier is een gelijkenis waarneembaar. In een land waar een maatschappijvisie als overbodige luxe wordt gezien zijn charisma, volksmisleiding en het persisteren in eigen waarheden de bepalende ingrediënten om zich succesvol politicus te noemen. Waar ‘succes’ in dit geval ook voor mag staan.

Recentelijk stonden weer een groep getrouwen bij de rechtszaal om hun morele steun te verlenen aan de voormalige opperbevelhebber, thans hun partijleider. Er stonden nu niet zoveel mensen als een jaar geleden. Was dat in lijn met de gevleugelde woorden van Abraham Lincoln: You can fool all the people some of the time and some of the people all the time, but you cannot fool all the people all the time?

Je mag lange speeches afsteken. Er zullen mensen zijn die je op je woord zullen geloven, vooral als je bekend bent en wat aan de mensen te geven hebt. Maar de assertieve burger zal blijven vragen: “Waar gaat het in de onderhavige zaak om. Zij zullen focus houden en steeds vragen “waarvoor staan Bouterse en Adhin terecht?”
Bouterse moet zijn betrokkenheid bij de 8 decembermoorden, die door onze dappere rechters op 29 november 2019 werd vastgesteld, weerleggen. Overigens stellen velen zich de vraag dat indien de slachtoffers van 8 december 1982 met een coup bezig waren waarom ze de kans niet kregen zich te verweren. Ze waren toch allen opgepakt?
Luisterend naar het lange betoog dat Desi Bouterse voor de krijgsraad hield, bekroop af en toe mij het gevoel dat het hem ontgaan was waar het weer om ging.

In de zaak van ex-vp Adhin gaat het om het vernietigen of laten vernietigen van staatseigendommen. Nagegaan wordt of hij daartoe de opdracht heeft gegeven, zoals door de uitvoerders van het plan is beweerd. Ik vraag me weleens af of Ashwin Adhin en zijn medestanders zich niet op voorhand verdacht hebben gemaakt. Als je namelijk zeker bent geen overtreding of misdaad te hebben begaan dan vrees jij de verschijning voor de rechter toch niet? Maar dan vraag je ook niet – nota bene veelvuldig - om de zaak buiten proces af te handelen. Met als argument dat de vernietigde apparatuur en eventuele reparatie relatief weinig kost.

De politieke vrienden van Adhin begrijpen niet dat vele burgers van goede wille deze zaak zien als een moreel ethisch vraagstuk. De vraag die daarbij centraal staat is of nagegaan moet worden of het vernietigen of het laten vernietigen van staatseigendommen niet een sluitstuk is van de tactiek van de verschroeide aarde. Een tactiek waarbij Surinamers het de opvolgers - die ook Surinamers zijn - zo moeilijk maken om te regeren middels het afsluiten van torenhoge leningen, het onnodig verzwaren van de begroting door op het laatste moment het overvolle ambtenarenapparaat tot barstens toe te vullen met burgers van wie de toegevoegde waarde discutabel is; door op het laatste moment deviezen van de Postspaarbank weg te sluizen, om maar enkele onderdelen van die tactiek te noemen. Kortom een beleid dat Staat en volksonvriendelijk is en nooit meer gevoerd mag worden in ons land. Voor de rechter kan Ashwin Adhin aantonen dat hij hieraan part noch deel heeft.

De huidige gezagvoerders hebben een zeer verantwoordelijke plicht. Martin Luther King wees er decennia geleden al op. “We will have to repent not merely for the vitriolic words and actions of the bad people, but for the appalling silence of the good people.” Vertaald is dat: “We moeten niet alleen de venijnige woorden en daden van de slechte mensen betreuren, maar ook de angstaanjagende stilte van de goede mensen”.

Het is dan ook goed te weten dat de president de procureur-generaal heeft gevraagd een onderzoek in te stellen naar de strafwaardigheid van de provocerende uitspraken van Desi Bouterse. Het zal onze democratische rechtsstaat sieren als de pg duidelijke taal spreekt.

Hans Breeveld