Vandaag, 18 november 2020, is wereld COPD dag. COPD, ook wel genoemd chronische bronchitis of emfyseem, is een chronische obstructieve longziekte waarbij er ontsteking en zwelling optreedt van het longweefsel en de gaswisseling verstoord raakt. Het lichaam kan minder zuurstof opnemen via de longen en het wordt moeilijker om koolzuurgas te verwijderen. Dit leidt tot (ernstige) kortademigheid, chronisch hoesten met veel slijmproductie, frequente longontstekingen en chronische vermoeidheid, met als gevolg een afname in fysieke activiteit.

COPD wordt vooral veroorzaakt door roken (in 90% van de gevallen), maar ook luchtvervuiling, meeroken en koken op een houtvuur kunnen bijdragen aan het ontstaan van de ziekte. Het is daarom belangrijk zo snel mogelijk te stoppen met roken, de woon- en werkomgeving rookvrij te maken, en luchtvervuiling te verminderen. Door middel van longfunctieonderzoek, röntgen diagnostiek en een bloedtest wordt vastgesteld hoe ernstig de COPD is. 

Om de ziekte onder controle te houden krijgt de patiënt medicijnen van de longarts. Ook bepaalt die of de patiënt extra zuurstof nodig heeft. Een belangrijk deel van de behandeling is de pulmonale revalidatie, waarbij de fysiotherapeut de COPD-patiënt diverse oefeningen aanreikt om zo actief mogelijk te blijven en te leren omgaan met zijn ziekte.

Reguliere activiteit is deel van een gezonde leefstijl, ook voor mensen met COPD. Door de juiste hoeveelheid en type oefeningen te doen zijn er vele voordelen. Het lichaam wordt efficiënter in het zuurstofverbruik, de patiënt ervaart meer energie en heeft minder last van angst, stress en depressie. Fysieke activiteit zorgt ook voor een betere slaap, meer zelfvertrouwen, een betere conditie, meer spierkracht en minder kortademigheid. Met andere woorden de kwaliteit van leven verbetert door meer te bewegen.

De oefeningen bestaan voornamelijk uit flexibiliteit en lenigheidsoefeningen, aangevuld met conditietraining (wandelen, fietsen, zwemmen) en krachttraining (spierversterkende oefeningen). Om vertrouwd te raken met het bewegen is het aanbevolen om eerst bij de fysiotherapeut onder begeleiding te starten. Nadien kan in de familiesfeer samen geoefend worden. Denk hierbij aan dagelijkse wandelingen in de omgeving, oefeningen in huis en voor de televisie. Belangrijk is dat de patiënt zo lang mogelijk actief blijft en plezier beleeft aan het bewegen.

Jessica de Vries, MSc.
Fysiotherapeut