De Braziliaanse president, Jair Bolsonaro, kijkt toe tijdens een ceremonie in de Planalto Palace in Brasilia, Brazilië. (Foto: Reuters)
De presidenten van de twee grootste landen van Latijns-Amerika hebben zich terughoudend getoond om Joe Biden te feliciteren met het winnen van de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Andere leiders van geallieerde landen over de hele wereld hebben inmiddels wel hun beste wensen gezonden.

Biden, een democraat, heeft zaterdag de drempel van 270 stemmen van het kiescollege gehaald die nodig zijn om het presidentschap te winnen. Zijn overwinning komt na vier dagen van tellen van de stembiljetten na de verkiezingen van 3 november. De zittende Republikeinse president Donald Trump heeft zijn nederlaag nog niet erkend.

President Jair Bolsonaro van Brazilië had gepocht dat hij de eerste leider ter wereld zou zijn die Trump, voor wie hij vaak zijn bewondering heeft uitgesproken, zou feliciteren met zijn herverkiezing. Maar hij zweeg de afgelopen dagen in alle talen over de kwestie.

In Mexico herhaalde president Andres Manuel Lopez Obrador dat hij de verkiezingswinnaar pas zou erkennen als de juridische geschillen zijn opgelost, maar zei dat hij "geen probleem" had met Biden.

Trump heeft een reeks rechtszaken aangespannen om claims van verkiezingsfraude in te dienen, zonder bewijs te leveren. Staatsfunctionarissen hebben gezegd dat ze niet op de hoogte zijn van enige significante onregelmatigheden.

Lopez Obrador en Bolsonaro maken deel uit van een krimpende groep wereldleiders om Biden niet te feliciteren, waartoe ook de Russische Vladimir Putin en de Chinese Xi Jinping behoren.

De stilte van Bolsonaro zou een moeizame start kunnen inluiden in de bilaterale betrekkingen met Biden, van wie wordt verwacht dat hij de ontbossing van de Amazone en de mensenrechten bovenaan zijn agenda met Brazilië zal plaatsen. "Ik denk dat de president wacht tot deze verwarring over frauduleuze stemmen wordt opgelost: als er niets is, zal hij zijn mening geven", zei de Braziliaanse vicepresident Hamilton Mourão maandag tegen verslaggevers. Bolsonaro zal Biden "op het juiste moment" feliciteren en wachten om te zien wat er gebeurt met de rechtszaken van Trump, zei Mourão.


President Andres Manuel Lopez Obrador van Mexico houdt een persconferentie in het Nationaal Paleis in Mexico City. (Foto: Reuters)

Lopez Obrador, die zijn tegenstanders beschuldigde van verkiezingsfraude tijdens zijn mislukte presidentiële race in 2006 en 2012, zei dat hij geen commentaar kon geven, totdat de juridische procedure was uitgeput. "Hoe kan een president van Mexico rechter worden en zeggen: "Deze kandidaat heeft gewonnen?" zei hij. "We hebben geen meningsverschillen met de kandidaat van de Democratische Partij, meneer Biden. Geen probleem met hem."

'Minachting' zal worden herinnerd
Lopez Obrador wil misschien wrijving met de Amerikaanse president vermijden, die Mexico vaak als politieke bokszak heeft gebruikt. Maar de Amerikaanse democratische wetgevers waren niet onder de indruk van zijn onwil om Biden te feliciteren.

Henry Cuellar, een Democratische wetgever van Texas die voorzitter is van de Interparlementaire Groep tussen de VS en Mexico, en een trouwe bondgenoot van Mexico in pogingen om handelsbelemmeringen onder Trump te voorkomen, zei dat hij en anderen zouden blijven werken aan het verdiepen van de grensoverschrijdende banden, hoe dan ook. Maar de houding van Lopez Obrador zag eruit als een "minachting" tegen Biden en zou door de democraten worden herinnerd, zei hij tegen persbureau Reuters.

"Ze moeten doen wat ze moeten doen," zei Cuellar. "En als ze Trump de komende twee maanden niet van streek willen maken, houd er dan rekening mee dat Biden de komende vier jaar zal blijven bestaan."

Trump trad in 2017 in functie en beloofde een muur te bouwen aan de zuidgrens van de VS om migranten buiten te houden. Vorig jaar dreigde hij tarieven op te leggen op alle Mexicaanse goederen als Lopez Obrador de illegale immigratie naar de VS niet zou beteugelen.

Onder Trump zijn de relaties tussen Brazilië en de VS verbeterd, waarbij Bolsonaro sinds zijn aantreden in 2019 het grootste land van Latijns-Amerika, nauw aansluit bij de VS. Hij heeft Trump gevolgd door Brazilië te distantiëren van multilaterale organisaties zoals de Wereldhandelsorganisatie en de Wereldgezondheidsorganisatie. Net als Trump heeft hij ook maatregelen om de verspreiding van het coronavirus te vertragen, afgewezen, zelfs toen Brazilië de meest fatale uitbraak buiten de VS had.

Voor Thiago de Aragão, een senior medewerker bij het Center for Strategic and International Studies in Washington, betekenen de nauwe economische banden tussen Brazilië en de VS dat de bilaterale relatie veerkrachtig zal zijn. "Het milieuprobleem zou voor wrijving kunnen zorgen, maar er is geen slechte relatie die niet kan worden opgelost met een telefoontje", zei hij.