Zijn er in het geheim afspraken gemaakt? Tot nu toe heeft niemand de harde bewijzen op tafel gelegd dat het om meer gaat dan transitie. Wie A zegt moet ook B zeggen. (Illustratie: René Gompers)
In het schaakspel was het de beurt van de paarse leider, Desi Bouterse, om een move te maken. Hij had de laatste tijd flink wat stukken moeten inleveren. Eén van zijn torens is ondergedoken en een pion is opgepakt 'wegens deelname aan een criminele organisatie'. Er zijn gaten geslagen in de dekking van de paarse koning, zodanig dat hij zelf aan de tand kan worden gevoeld. Dus is het nodig om hard terug te slaan. Veel van de spelers zijn echter lam geslagen, maar de koning kan slechts één stap per keer zetten. Vluchten gaat niet als de verschillende passen zijn afgesneden. 

Dreigende taal, helpt niet in het schaakspel. Alleen de zetten tellen. Als het je niet gelukt is om de grenzen tegen Covid af te sluiten, hoe ga je de stad hermetisch afsluiten als de tweede oranje koning naar Suriname komt? In 200 dagen zijn heus wel alle belangrijke spelers die boobytraps kunnen plaatsen, vervangen - met of zonder afspraken. Een koning zonder paleis, zonder de sleutel van de wapenkamer, zonder sleutelspelers op cruciale posten zal heel moeilijk de koning van de tegenpartij kunnen verslaan. Bij wisseling van de wacht worden strategische posten ook vervangen, anders heb je geen betrouwbare rugdekking. 

De mythe van een tweede Leonsberg-akkoord moet zo snel mogelijk worden ontkracht, want vals spelen mag niet. Er is een soort Memory of Understanding bekend, maar daarin zijn er naast afspraken in de transitiefase, alleen in codetaal misschien een sluiproute voor de paarse koning opgenomen. Er kunnen op basis van de verkiezingsuitslag geen afspraken worden gemaakt tussen de koning die schaakmat is gezet op 25 mei en de regering die voor vijf jaar mandaat heeft gekregen om 'het land te redden'. Indien er afspraken gemaakt zijn, dan is er sprake van volksbedrog. Als de regering van koning Chan Santokhi zich niet houdt aan haar gegeven woord, zal het volk zelf met hem afrekenen, net zoals paars schaakmat is gezet.

Overigens, als één van de kopstukken tijdens de vele gesprekken 'onder 4, 6 of 8 ogen' uitverkoop heeft gehouden van het land, dan nog zal het niet veel helpen. Een deel van het speelveld wordt bewaakt door de rechterlijke macht. Daar kunnen geen van de partijen een voet tussen de deur krijgen. Het verdenken van de paarse toren, was al in de vorige regeerperiode een feit. De pg had al actie ondernomen om de minister van Financiën te vervolgen, maar alle paarse stukken, ondersteund door partners, hebben een blokkade opgezet, waardoor de man de dans tijdelijk is ontsprongen. Schaakspel is ook teamwork, waardoor meer koppen zullen rollen als kopstukken in handen van de tegenpartij vallen. 

Dus het is niet zijne excellentie Ronnie Brunswijk of president Chan Santokhi die bepalen wie de pg als verdachte aanmerkt en opspoort. Gelukkig is ook geen alleenheerschappij bij de pg. Uiteindelijk is het de rechter die een oordeel velt. In een geordend land, zijn het drie machten die elkaar in evenwicht houden, zonder dat de ene over de andere heerst. Grommen, tanden laten zien, bedreigen, stemming maken zonder bewijzen op tafel te leggen over wat de concrete afspraken zijn, zal niet kunnen voorkomen dat het spel eindigt wanneer de koning schaakmat is. Vandaag is er een openbare vergadering. Daar is het de plaats voor president Santokhi om voor eens en voor altijd duidelijk te maken of er afspraken zijn en wat deze inhouden. De mythe van Leonsberg-akkoord II moet gelijk grondig worden ontzenuwd.

Nita Ramcharan