Tot op dit moment is het onduidelijk hoe lang de landelijke staking in Frankrijk zal duren.(Foto: Reuters)
De transportdiensten liggen haast stil. Velen hebben de fiets gepakt om zich te verplaatsen. (Foto: Reuters)
Mensen in Nice bereiden zich voor op de industriële staking met posters waarop staat: 'Iedereen is in actie op 5 december.'
President Emmanuel Macron heeft beloofd hervormingen door te voeren in Frankrijk.(Getty Images)

De grootste landelijke staking in Frankrijk in jaren heeft scholen en transport ernstig verstoord. Werknemers zijn boos over geplande pensioenhervormingen waardoor ze later met pensioen gaan of geconfronteerd worden met lagere uitbetalingen. School- en transportwerkers worden vergezeld door politie; advocaten en ziekenhuis- en luchthavenpersoneel doen allemaal mee aan een algemene staking die miljoenen mensen zou kunnen omvatten.

President Emmanuel Macron wil een universeel op punten gebaseerd pensioenstelsel invoeren. Dat zou het huidige systeem van Frankrijk, dat 42 verschillende pensioenregelingen voor zijn private en publieke sector heeft, vervangen door variaties in pensioenleeftijd en uitkeringen.

"Wat we moeten doen, is de economie stilleggen", zei vakbondsfunctionaris Christian Grolier van de Force Ouvrière (Workers' Force). "Mensen zijn klaar voor een gevecht."

Minister van Binnenlandse Zaken, Christophe Castaner, zei aan de vooravond van de staking dat hij landelijk bijna 250 demonstraties verwachtte, waarvan sommige volgens hem gewelddadig zouden kunnen worden. Aan de beroemde boulevard Champs-Élysées in Parijs begon de oproerpolitie vóór het ochtendgloren de tassen van voetgangers te doorzoeken. Populaire toeristische bezienswaardigheden, waaronder de Eiffeltoren, het Musée d'Orsay en het paleis van Versailles zijn vandaag gesloten.

Vanaf de middag zei de politie in de hoofdstad dat ze 18 mensen hadden aangehouden voorafgaand aan een geplande mars naar de Place de la Nation, die vroeg in de middag zou beginnen. Winkels op de protestroute kregen de opdracht om te sluiten. En in de stad Nantes kregen demonstranten te maken met traangas nadat enkele projectielen naar de politie warenn gegooid, meldde het Franse nieuwszender BFM.

Transportchaos
In sommige gebieden lagen de transportnetwerken vanochtend zo goed als stil. Ongeveer 90% van de hogesnelheidstrein- en intercitytreinen is geannuleerd, en ook bussen zijn getroffen. In Parijs rijden slechts vijf van de 16 metrolijnen van de stad. De ochtendspits zag verlaten stations terwijl pendelaars autoritten deelden, op de fiets  gingen of vanuit huis werkten.

"Het openbaar vervoer zal vandaag heel moeilijk zijn, net als morgen en waarschijnlijk ook dit weekend", zei minister van Jeugdvervoer Jean-Baptiste Djebbari tegen de Franse zender RTL. Treinexploitanten Eurostar en Thalys, die internationale diensten aanbieden, hebben ten minste de helft van hun diensten tussen Parijs en Londen en Brussel geannuleerd. Eurostar hanteert een verkort tijdschema tot 10 december.

Vliegreizen zijn zwaar getroffen, met honderden vluchten die zijngeannuleerd. Air France zei dat het 30% van de interne vluchten en 30% van de internationale vluchten op korte afstand zou annuleren te midden van het weglopen van luchtverkeersleiders. Low-cost maatschappij EasyJet heeft 223 binnenlandse en kort afstandsvluchten geannuleerd en passagiers gewaarschuwd om vertragingen te verwachten.

Demonstranten
Verpleegkundigen en ziekenhuispersoneel, advocaten en politieagenten, afvalinzamelaars, energiepersoneel en postmedewerkers nemen onder meer deel aan industriële acties. De Franse minister van Volksgezondheid zei dat het nog niet duidelijk was hoe zwaar ziekenhuizen zouden worden getroffen, maar er waren voorbereidingen getroffen om de staking aan te pakken. Ouders met kinderen in de lagere schoolleeftijd zijn ook getroffen.

De grootste vakbond voor leraren in het basisonderwijs zei dat ze verwachtten dat maar liefst vier op de tien scholen in het hele land zouden sluiten. Van ongeveer 70% van de leraren in het basisonderwijs wordt verwacht dat ze industriële actie ondersteunen. De vakbond die middelbare of middelbare scholen vertegenwoordigt, verwacht dat 60% van de leraren staakt, maar scholen moeten open blijven.

Boeren, wier pensioenen tot de laagste in het land behoren, hebben gezegd dat ze zich niet bij de stakingen van donderdag aansluiten.

Duur actie
De industriële actie zal naar verwachting tot na donderdag doorgaan. Sommige vakbondsleiders hebben gewaarschuwd dat ze het zullen volhouden totdat Macron zijn campagnebelofte om het pensioenstelsel te herzien opgeeft. Volgens één opiniepeiling was de publieke steun voor de stakingen 69%, met de sterkste steun onder 18- tot 34-jarigen.

De administratie van Macron zal hopen een herhaling te voorkomen van de algemene landelijke staking over pensioenhervormingen in 1995, die het transportsysteem gedurende drie weken verlamde en massale steun van het volk kreeg, waardoor de regering werd teruggefloten.

Pensioenregeling
Frankrijk heeft momenteel een systeem met tientallen verschillende schema's en Macron wil een verenigd systeem creëren, dat volgens hem eerlijker zou zijn. Zijn nieuwe plan is bedoeld om werknemers voor elke gewerkte dag te belonen en punten toe te kennen die later in toekomstige pensioenuitkeringen worden omgezet.

De officiële pensioengerechtigde leeftijd is in het laatste decennium verhoogd van 60 naar 62, maar blijft één van de laagste van de OESO-groep van rijke landen. In het Verenigd Koninkrijk bijvoorbeeld is de pensioengerechtigde leeftijd voor staatspensioenen 66 en zal deze stijgen tot ten minste 67.

De overstap naar een universeel op punten gebaseerd pensioensysteem zou de meest voordelige pensioenen voor een aantal banen, variërend van zeelieden tot advocaten en zelfs opera-werkers, verwijderen. Ondertussen zouden degenen die met pensioen gaan vóór 64 jaar een lager pensioen ontvangen. Iemand die met 63 jaar met pensioen gaat, krijgt bijvoorbeeld 5% minder, dus vakbonden zijn bang dat dit betekent dat ze langer moeten werken voor een lager pensioen. Een recente peiling concludeerde dat 75% van de mensen dacht dat pensioenhervormingen nodig waren, maar slechts een derde geloofde dat de regering ze kon realiseren.