De stichting Duurzame Ontwikkeling Paamaka tekent namens het traditioneel gezag protest aan tegen de grenzen van het woongebied van de stam. Voorzitter van de stichting Geertruida Loseng en Adriaan Adawde, voorzitter Raad van Toezicht op een persconferentie. (Foto: René Gompers)
Op Diitabiki is de vorige week een verklaring getekend tussen de Paamaka en Ndyuka over de grenzen van hun grondgebied. Maar de Paamaka-stam is het niet eens met wat is overeengekomen en verzet zich tegen de besluiten. “We hebben een derde deel van ons woongebied verloren,” delen vertegenwoordigers van het traditioneel gezag mee op een persconferentie. 

De stichting Duurzame Ontwikkeling Paamaka heeft dinsdag namens het traditioneel gezag een persconferentie in De Gadri gehouden. Voorzitter Geertruida Loseng en Adriaan Adawde, voorzitter van de Raad van Toezicht, hebben meegedeeld dat de stam totaal niet tevreden is met het resultaat en de manier waarop dat bereikt is. De Paamaka wil nieuwe besprekingen. 

Ten eerste is de bewuste krutu niet op neutraal gebied gehouden geven Loseng en Adawde aan. De drie vertegenwoordigers van de Paamaka, die overigens ook het mandaat niet hadden om besluiten te bekrachtigen, hebben onder druk hun handtekening geplaatst op de documenten, wordt aangegeven. Ze waren in de minderheid op grondgebied van de Ndyukas oftewel Aucaners. Zulke zwaarwichtige besluiten dienen bekrachtigd te worden door de stamhoofden en dat waren de drie vertegenwoordigers ook niet. Het waren ‘slechts’ kapiteins.  De verklaring heeft dus niet het nodige gewicht, geeft Loseng aan. Er is nog ruimte voor de granman om te tekenen. De Paamaka heeft geen granman. Jozef Forster is waarnemend granman. 

De Paamaka-stam beroept zich op de historische grenzen van de stammen in Oost-Suriname, en een map dat specifiek het woongebied aangeeft. De map is een product van het Support for the Sustainable Development of the Interior Collective Rights (SSDI) project. SSDI is uitgevoerd door the Amazon Conservation Team Suriname en het ministerie van Regionale Ontwikkeling tussen 2008 en 2010.  Tijdens dit project zijn de woongebieden van de Inheemsen en Tribale volken vastgelegd. Volgens de map loopt het woongebied van de Paamaka vanaf Pakirakreek tot de samenvloeiing van de Tapanahony- en de Lawarivier. Volgens de overeenkomst van Diitabiki, is het woongebied van de Paamaka tussen de Pakirakreek en Loka Loka. “Ze hebben gewoon een derde deel genomen,” toont Adawde met de map aan. “Ze vinden dat hun gebied vanaf Bofoo Tabiki (na Loka Loka) tot ver voorbij de samenvloeiing loopt.” 

Loseng en Adawde vragen zich af waarom er zoveel haast is om de stukken te tekenen. Zij vragen zich ook af of er meer achter schuilt en waarom er van de bestaande mappen wordt afgestapt. Van alle stammen die overeenkomsten hebben bereikt over de grenzen van hun woongebieden, wordt van de Paamaka en de Ndyuka de meeste bekendheid gegeven, merkt Loseng op. De Paamaka-stam wil dat er wederom een vergadering wordt belegd en dat de grenzen “zoals die altijd al hebben bestaan” gerespecteerd worden. Zij wil ook dat de gesprekken dit keer op een neutrale plek plaatsvinden. “We zijn niet tegen het vastleggen van de grenzen, we zijn ook niet tegen het oplossen van het grondenrechtenvraagstuk, we willen alleen dat het op een juiste manier gebeurt,” benadrukken Loseng en Adawde. 

René Gompers