De Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth, spreekt op een forum van de Americas Counter Cartel Coalition in Panama-stad. (Foto's: AP)
De Amerikaanse regering breidt haar militaire campagne tegen drugshandel in Latijns-Amerika uit van luchtaanvallen op drugssmokkelboten naar gezamenlijke operaties op land. Defensieminister Pete Hegseth kondigde dit aan tijdens een bezoek aan Panama, waarbij landen als Colombia, Ecuador en Honduras betrokken zijn. Guatemala ontkent formeel een akkoord te hebben gesloten.

Sinds de start van de campagne zijn meer dan 200 mensen gedood in ruim 60 aanvallen op boten die drugs vervoerden langs de Caribische en Pacifische kusten. De uitbreiding naar landoperaties betekent dat Amerikaanse troepen nauwer gaan samenwerken met lokale strijdkrachten om criminele groeperingen, waaronder guerrillabewegingen zoals de Colombiaanse ELN, te bestrijden.

Deze stap past binnen het bredere streven van de Trump-regering om de Amerikaanse invloed in het westelijk halfrond te versterken en veiligheidspartners aan zich te binden, vooral nu rechtse leiders in de regio aan populariteit winnen. Mexico, onder president Claudia Sheinbaum, weigert tot nu toe een Amerikaanse militaire rol op haar grondgebied.

Helikopters vliegen tijdens een militaire oefening in Panama-stad.

Critici waarschuwen dat deze intensivering risico’s met zich meebrengt voor de soevereiniteit van de betrokken landen en kan leiden tot burgerslachtoffers en anti-Amerikaanse sentimenten. Veel regeringen zijn voorzichtig met de mate van Amerikaanse militaire aanwezigheid vanwege binnenlandse politieke gevoeligheden.

De VS hebben decennialang militaire steun en inlichtingen geleverd aan Latijns-Amerikaanse landen om drugshandel en georganiseerde misdaad te bestrijden, met wisselend succes en controverse. Programma’s als Plan Colombia en het Merida-initiatief waren gericht op training en bewapening van lokale strijdkrachten, vaak zonder grootschalige inzet van Amerikaanse troepen op de grond.

Militairen oefenen om aan boord van boten te gaan tijdens een multinationale militaire oefening in Panama-Stad.

De Trump-regering heeft deze aanpak fors verscherpt met agressievere acties, waaronder het bombarderen van vermoedelijke drugssmokkelboten. Dit leidde tot honderden doden en vragen over de rechtsgeldigheid en effectiviteit van de acties.

De nieuwe fase van gezamenlijke landoperaties betekent een intensievere Amerikaanse militaire aanwezigheid, wat de spanningen rond nationale soevereiniteit in Latijns-Amerika kan vergroten. De VS zien dit als essentieel om hun veiligheidsbelangen in de regio te beschermen, mede in het licht van geopolitieke concurrentie met andere grootmachten.

Militairen nemen deel aan een door de VS gesponsorde militaire oefening in Panama-stad.

Analisten waarschuwen dat deze escalatie de stabiliteit kan ondermijnen, vooral in gebieden waar gewapende groepen diep in de samenleving verankerd zijn. De reactie van de bevolking en politieke leiders zal bepalend zijn voor het succes en de duurzaamheid van deze strategie.