Vluchtrecorders Ethiopische ramptoestel geborgen

De vluchtrecorders van het vliegtuig van Ethiopian Airlines dat op zondag is neergestort, zijn geborgen. De cockpitgeluidsopname van de Boeing 737 Max 8 en de digitale vluchtdatarecorder zijn op de plaats van de crash gevonden. Voor vandaag is een nationale rouwdag afgekondigd in Ethiopië.

Het vliegtuig dat van Addis Ababa op weg was naar de Keniaanse hoofdstad, Nairobi, crashte zes minuten na het opstijgen. Alle 157 mensen aan boord zijn omgekomen.

Verschillende luchtvaartmaatschappijen hebben hun toestellen van hetzelfde model aan de grond gehouden. Het maandenoude vliegtuig kwam om 08:44 lokale tijd neer bij de stad Bishoftu, 60 km ten zuidoosten van de hoofdstad. Er zaten mensen van meer dan 30 nationaliteiten aan boord, inclusief Kenianen, Ethiopiërs, Canadezen en Britten.

De oorzaak van de ramp is nog onduidelijk. De piloot had echter problemen gemeld en had gevraagd om terug te keren naar Addis Ababa, zei Ethiopian Airlines. "In dit stadium kunnen we niets uitsluiten", zei CEO Tewolde Gebremariam. "We kunnen de oorzaak ook niet aan iets toeschrijven, omdat we ons moeten houden aan de internationale regelgeving om op het onderzoek te wachten."

Het zicht was goed, maar de luchtverkeersmonitor Flightradar24 meldde dat de "verticale snelheid van het vliegtuig instabiel was na het opstijgen". Kapitein Yared Getachew had een "prijzenswaardige bagage" als piloot met meer dan 8.000 uren in de lucht, zei Ethiopian Airlines.

Het 737 Max 8-vliegtuig is pas sinds 2017 in commercieel gebruik. Het vliegtuig dat neerstortte was één van de zes van de dertig die Ethiopian Airlines had besteld als onderdeel van de uitbreiding. De luchtvaartmaatschappij tweette dat het toestel op 4 februari een "rigoureuze onderhoudsbeurt bij de eerste controle" had gehad.

Boeing zei dat het "diep bedroefd" was door de crash en heeft een team gestuurd om technische assistentie te verlenen. Het was de tweede crash in vijf maanden met een 737 Max 8. Er worden vergelijkingen getrokken met een soortgelijk ongeluk met een toestel van de Indonesische Lion Air in oktober vorig jaar waarbij 189 mensen om het leven kwamen.

Na de crash zeiden onderzoekers dat de piloten leken te worstelen met een geautomatiseerd systeem dat is ontworpen om te voorkomen dat het vliegtuig te snel stijgt, een nieuw kenmerk van de jet. Er zal bij het onderzoek vooral gekeken worden naar de nieuwe software in de Max-vliegtuigen. De motoren van de toestellen liggen hoger en verder vooraan dan de vroegere 737-800-vliegtuigen. Om de aerodynamische gevolgen daarvan op te vangen, gebruikt Boeing speciale software, die de neus van het vliegtuig automatisch naar beneden duwt als detectoren merken dat het te fel aan het stijgen is. Dat gebeurt zelfs als de piloot niet op automatische piloot vliegt.

Het anti-blokkeersysteem dwong herhaaldelijk de neus van het vliegtuig naar beneden, ondanks pogingen van piloten om dit te corrigeren, suggereren voorlopige bevindingen. Het toestel van Lion Air was ook nieuw en het ongeluk gebeurde ook kort na het opstijgen.

"Het is hoogst wantrouwig", zei Mary Schiavo, voormalig inspecteur-generaal van de Amerikaanse transportafdeling, tegen CNN. "Hier hebben we een gloednieuw vliegtuig dat in een jaar tijd twee keer is neergestort. Het luidt de alarmbellen in de luchtvaartindustrie, want dat gebeurt gewoon niet."

Na de crash van afgelopen oktober stuurde Boeing een noodbericht naar luchtvaartmaatschappijen met de waarschuwing voor een probleem met het anti-blokkeersysteem. Verwacht wordt dat Boeing met een softwarepatch voor het systeem zal uitkomen om met dit probleem om te gaan, meldt persbureau Reuters.

Het is echter nog onduidelijk of het anti-blokkersysteem de oorzaak was van de crash van zondag. Luchtvaartdeskundigen zeggen dat andere technische problemen of menselijke fouten niet kunnen worden uitgesloten. Het onderzoek wordt geleid door Ethiopische autoriteiten die samenwerken met teams van experts uit Boeing en het Amerikaanse National Transportation Safety Board.
Max 8-toestellen aan de grond
Ethiopian Airlines zei dat het al zijn 737 Max 8 toestellen "tot nader order" aan de grond houdt als "een extra veiligheidsmaatregel". De eerste vlucht van de luchtvaartmaatschappij naar Kenia sinds de crash is vanmorgen aangekomen. Voor de route wordt een ander model vliegtuig gebruikt.

Ook China houdt de Boeing 737 Max 8 toestellen aan de grond. Meer dan 90 worden ingezet door Chinese luchtvaartmaatschappij waaronder Air China, China Eastern Airlines en China Southern Airlines. Cayman Airways heeft hetzelfde gedaan en houdt zijn twee Boeings van hetzelfde type aan de grond.

Intussen heeft vliegtuigbouwer Boeing bekendgemaakt dat de lancering van het zijn nieuwste toestel, een 777X, heeft geannuleerd na de vliegramp in Ethiopië. In een verklaring zegt een woordvoerder van de maatschappij dat ze een nieuwe mogelijkheid zoeken om hun nieuw toetel te presenteren.