Voor het eerst sinds het einde van de oorlog in Vietnam, constateren zowel het Amerikaanse volk als beleidsmakers, academici en journalisten dat de VS een minder belangrijke rol speelt op het wereldtoneel dan tien jaar geleden.

Dat blijkt uit het laatste vierjaarlijkse onderzoek door de Council on Foreign Relations (CFR) en Pew Research, dat gisteren is gepubliceerd. Een meerderheid van 53% van de volwassen respondenten zegt dat de VS minder belangrijk en krachtig zijn in de wereld dan in 2004. Een jaar eerder was de VS Irak binnengevallen. Veel commentatoren in de VS vergeleken de Amerikaanse dominantie in die tijd met het Romeinse en Britse Rijk, doet IPS verslag van het onderzoek.

Tweeënzestig procent van de leden van de CFR stemden in met de stelling dat Washington minder macht heeft dan in 2004. De leden van de CFR bestaan voornamelijk uit huidige en voormalige beleidsmakers, academici, directeuren van bedrijven, journalisten en andere professionals die doorgaans worden gezien als het Amerikaanse 'buitenland-establishment'.

Ambivalentie
Uit het nieuwe onderzoek blijkt ook een ambivalente houding over de rol die Washington speelt. Tweeënvijftig procent van het publiek is het eens met de stelling dat "de VS zich met zijn eigen zaken moeten bemoeien internationaal en andere landen hun eigen zaken zo goed mogelijk moeten laten oplossen." Dat is het hoogste percentage sinds deze vraag een halve eeuw geleden voor het eerst werd gesteld door opiniepeilers en 9% hoger dan in de nadagen van de Vietnamoorlog.

Ook vindt 80% van de ondervraagden dat Washington "zich meer moet concentreren op nationale problemen" dan op internationale activiteiten. Dat is 11% hoger dan in 2004. Aan de andere kant zegt twee derde van de ruim 2.000 respondenten dat grotere betrokkenheid van de VS bij de wereldwijde economie goed is.

Gedeeld leiderschap
In het onderzoek werden op een aantal punten significante verschillen gevonden tussen de mening van het publiek en die van de elite. Twaalf procent van beide groepen vond dat Amerika "de enige leider in de wereld" moet zijn. Respectievelijk 72 en 86 procent van het publiek en de CFR-leden vond dat Amerika "een gedeelde leiderschapsrol" moet spelen.

Van de grote meerderheid die voor "gedeeld leiderschap" is, zei 55% van de elite dat de VS de meest assertieve wereldmacht moet zijn. Slechts 20% van het publiek ziet die rol weggelegd voor de VS. Eenenvijftig procent van het publiek vindt dat Washington "niet meer of minder assertief" moet zijn dan andere wereldmachten.