Een mensenleven na de introductie van het Staatsziekenfonds (SZF) in 1980 als eerste stap van een Algemene Ziektekosten c.q. Zorgverzekering voor de hele bevolking, staan wij op de drempel van de volgende fase. Ouderen en jongeren zullen in het stelsel worden opgenomen. Om de als gevolg van de fasering ontstane, feitelijke rechtsongelijkheid op te heffen dient het bij de uitvoering achtergestelde deel van de bevolking mijn inziens zo spoedig mogelijk hieraan te worden toegevoegd. Terwijl het oorspronkelijke stelsel in Suriname is ontworpen en in grote lijnen overgenomen door Nederland en Aruba, komt de ervaring van Nederland ons nu goed van pas ter aanvulling van de eigen expertise opgedaan met het SZF.

Discussie
Aangezien de discussie nu al wordt gevoerd vanuit beperkt groepsbelang is een meer algemene waarschuwing wellicht op zijn plaats.
Vermeld mag worden dat het SZF als eerste fase van het AZV een initiatief was
van de Vereniging van Medici in Suriname (VMS) om tweedeling in de zorg en
het stigma van armenzorg op te heffen. Het risico van misbruik van een sociaal
ziektekosten c.q. zorgverzekeringsstelsel is echter levensgroot indien strenge
voorwaarden waaraan moet worden voldaan, ontbreken of niet worden nageleefd.
Het stelsel wordt dan gecorrumpeerd, raakt in diskrediet en wordt onbetaalbaar.

Overconsumptie door cliënten
Het gevaar zit vooral in onnodig gebruik van de voorzieningen door cliënten
indien geen financiële drempel, bijvoorbeeld in de contante betaling van een
beperkt bedrag als eigen bijdrage wordt ingebouwd bij elk bezoek (consult) aan
huisarts, medisch specialist, apotheker, spoedeisende hulp afdeling, ziekenhuis,
of andere dienstverlener.
Financiering van doelmatige (evidence based) methoden om ziekte(kosten) te
voorkomen door klassieke preventie (BOG) en het bevorderen van de zorg en
kennis voor behoud van gezondheid (lifestyle) dient al dan niet buiten het basis
pakket, mogelijk te zijn.

Onnodige behandelingen door dienstverleners
Voorkomen moet worden dat medici en anderen de hulpvraag onnodig aanjagen
door niet noodzakelijke behandelingen te verrichten en te stimuleren. Bovendien
is in de aanloopfase een reële achterstand te verwachten van cliënten die om
financiële redenen de hulpvraag hebben uitgesteld. Verder zal de druk van
cliënten en dienstverleners om het basispakket onbeperkt uit te breiden groot
zijn, terwijl tegenovergestelde belangen juist zullen proberen het pakket uit te
hollen. Adequate, kostendekkende tarieven zijn nodig voor een kwalitatief goede
zorg en om misbruik door dienstverleners niet in de hand te werken.

Aanvullende particuliere verzekering
Particuliere ziektekostenverzekering kan worden beperkt tot aanvullende
verzekering van diensten die niet in het basispakket worden aangeboden tenzij
de particuliere verzekeraars bereid zijn zich, wat het basispakket betreft, te
houden aan dezelfde, wettelijk vast te stellen, condities als het SZF. Hun
ervaring kan onder die voorwaarde, nuttig zijn bij de uitvoering en in het
bijzonder voor een gezonde competitie door marktwerking (best practice).

De overheid is verantwoordelijk voor een samenhangend gezondheidszorgbeleid.
Goed bestuur in de zorg is van groot belang. Voor een rationeel en betaalbaar stelsel is wetgeving noodzakelijk terwijl voor een onafhankelijk, deskundig
beheer, los van de beheersorganen van de uitvoerende verzekeraars, inclusief
het SZF c.q. AZV, een Zorgautoriteit Suriname (ZaS) niet kan worden gemist.
Samenwerking met het Nederlandse College voor Zorgverzekeringen (CVZ) lijkt
mij verstandig.

Theo Hiemcke

Ex-voorzitter Werkgroep AZV i.o. van de VMS.