Een ruime meerderheid van de bevolking heeft weinig vertrouwen in dat de toekomstige olie en gas inkomsten verstandig worden beheerd. Zes op de tien Surinamers hebben weinig of geen vertrouwen in het beheer van de toekomstige olie- en gasinkomsten. Tegelijk verwacht 70 procent dat de voordelen vooral bij een kleine groep terecht zullen komen. Niet een gebrek aan natuurlijke rijkdommen, maar corruptie en slecht bestuur worden door de bevolking gezien als de grootste bedreiging voor de toekomst van het land. Dit is het confronterend resultaat uit het Landelijk Perceptieonderzoek Suriname 3.0, dat in opdracht van het Ministerie van Olie, Gas en Milieu is uitgevoerd. 

Onderzoeksbureau NIKOS ondervroeg tussen 25 juni en 21 juli 1.786 Surinamers van 18 jaar en ouder in 49 ressorten, verspreid over negen districten. Sipaliwini werd vanwege bereikbaarheid en de grote afstanden niet in het onderzoek meegenomen. Volgens het rapport levert de gehanteerde aselecte steekproef een representatief beeld op van de opvattingen en verwachtingen van de bevolking.

De cijfers leggen een scherpe tegenstelling bloot tussen de economische mogelijkheden die Suriname tegemoet gaat en het vertrouwen van de bevolking in de instituties die deze nieuwe rijkdom moeten beheren. Van de respondenten zegt 36 procent weinig vertrouwen te hebben in een verstandig beheer van de toekomstige olie- en gasinkomsten. Nog eens 25 procent heeft helemaal geen vertrouwen. Daarmee staat 61 procent uitgesproken wantrouwend tegenover het toekomstige beheer. Slechts 11 procent heeft redelijk vertrouwen en amper 1 procent zegt veel vertrouwen te hebben. De resterende 27 procent stelt zich neutraal op. Volgens de onderzoekers wijst dit op brede twijfel over de vraag of Suriname erin zal slagen de toekomstige inkomsten verantwoord en in het belang van het land te beheren. 
Het wantrouwen is bovendien geen verschijnsel dat zich beperkt tot één bevolkingsgroep of deel van Suriname. In alle opleidingsgroepen heeft een meerderheid weinig of geen vertrouwen. Onder hbo- en universitair geschoolden ligt dat aandeel rond twee derde. Opvallend zijn de verschillen tussen districten. In Brokopondo heeft maar liefst 81 procent weinig of geen vertrouwen in het beheer van de toekomstige olie- en gasinkomsten. Ook Saramacca, met 67 procent, en Marowijne, met 66 procent, zitten boven het landelijke gemiddelde van 61 procent. Nickerie komt met 47 procent het laagst uit de bus, daarboven staat Coronie met 50 procent. Maar zelfs daar gaat het nog altijd om ongeveer de helft van de ondervraagden. De onderzoekers concluderen daarom dat het gebrek aan vertrouwen breed in het land aanwezig is.

Corruptie en slecht bestuur
Nog veelzeggender is het antwoord op de vraag wat de grootste risico's zijn voor de toekomstige ontwikkeling van Suriname. Corruptie en slecht bestuur worden met 65 procent verreweg het vaakst genoemd. Politieke instabiliteit staat met 32 procent op grote afstand op de tweede plaats. Criminaliteit en economische instabiliteit worden ieder door 26 procent genoemd, terwijl zowel het vertrek van talent naar het buitenland als onvoldoende onderwijs en vaardigheden op 22 procent uitkomen. 

Het rapport formuleert die conclusie zelf nadrukkelijk: de grootste bedreiging wordt door de bevolking niet primair gezien in een gebrek aan
economische kansen, maar in de manier waarop het land wordt bestuurd. Corruptie en slecht bestuur worden bovendien op alle opleidingsniveaus als gevaar gezien en vaker genoemd naarmate het opleidingsniveau stijgt.

Een te grote afhankelijkheid van olie en gas wordt door slechts 17 procent als risico genoemd en klimaatverandering door 10 procent. Daarmee geeft het onderzoek een belangrijk signaal af. De bevolking lijkt niet in de eerste plaats bang te zijn dat Suriname onvoldoende economische mogelijkheden heeft. De veel grotere zorg is wat er met die mogelijkheden gebeurt en hoe het land wordt bestuurd.

Het gebrek aan vertrouwen krijgt nog meer gewicht door de verwachtingen over de verdeling van de toekomstige welvaart. Zeven op de tien respondenten verwachten dat de voordelen van olie en gas vooral bij een kleine groep terecht zullen komen. Daarmee gaat de bezorgdheid verder dan alleen de vraag of de overheid het geld technisch goed zal beheren. Er bestaat ook grote twijfel over de vraag wie uiteindelijk van de nieuwe rijkdom zal profiteren. De onderzoekers leggen zelf een verband tussen deze verwachting en het beperkte vertrouwen in een eerlijke besteding van de inkomsten. De vrees voor ongelijke verdeling onderstreept volgens het rapport het belang dat de bevolking hecht aan goed bestuur en het terugdringen van corruptie.

Dat wordt bevestigd door een andere opvallende uitkomst. Maar liefst 91 procent van de respondenten vindt goed bestuur en minder corruptie belangrijker dan de nieuwe olie- en gasinkomsten. Het is een van de stellingen waarover binnen het onderzoek de grootste overeenstemming bestaat. De boodschap uit het onderzoek is daarmee moeilijk los te zien van de olie- en gasontwikkeling die Suriname tegemoet gaat. De bevolking wijst de nieuwe economische kansen niet af, maar koppelt daaraan duidelijke voorwaarden: behoorlijk bestuur, transparantie, een rechtvaardige verdeling en beleid dat verder kijkt dan de inkomsten van vandaag.


Opvallend is dat Surinamers hun natuurlijke rijkdommen juist als een belangrijke kracht van het land beschouwen. Natuurlijke hulpbronnen worden door 37 procent genoemd als een van Surinames grootste krachten voor de toekomst, gevolgd door het tropisch regenwoud en de biodiversiteit met 28 procent en de multiculturele samenleving met 23 procent. Het probleem lijkt volgens de uitkomsten dus niet te liggen bij de rijkdom die Suriname bezit. Het vertrouwen ontbreekt vooral in de manier waarop die rijkdom zal worden bestuurd en verdeeld.

De belangrijkste boodschap uit het onderzoek is, dat in aanloop naar de nieuwe economische periode de overheid de bevolking niet alleen ervan hoeft te overtuigen dat olie en gas ontwikkeling kunnen brengen. Zij zal vooral moeten bewijzen dat de opbrengsten transparant, rechtvaardig en in het algemeen belang kunnen worden beheerd. Het onderzoek laat zien dat een groot deel van de bevolking daar op dit moment nog niet van overtuigd is.