De luchtverkeersleiding in Suriname kampt met een ernstige crisis die de veiligheid en continuïteit van het luchtverkeer bedreigt. Alle communicatie met het luchtverkeersleidingssysteem is recent volledig uitgevallen, waarbij slechts beperkte back-upopties beschikbaar zijn. In een noodsituatie zetten luchtverkeersleiders hun privételefoons in voor communicatie met buurlanden voor coördinatie van het vliegverkeer en eventuele coördinatie tussen andere afdelingen en autoriteiten. Dit zorgt voor een extra druk en verantwoordelijkheid op de schouders van de leden en geeft aan hoe kwetsbaar en onderbemand de sector momenteel is.

De Suriname Air Traffic Controllers Association (Satca) reageerde donderdag krachtig op publieke uitspraken van minister Raymond Landveld van Transport, Communicatie en Toerisme (TCT) over de stand van zaken binnen de luchtverkeersleiding. Satca stelt dat veel van de door de minister gedeelde informatie niet strookt met de dagelijkse realiteit van de luchtverkeersleiders. Veel toezeggingen blijven papierdromen, de uitvoering blijft achter, en de situatie wordt daardoor steeds onhoudbaarder.

Openstaande punten en knelpunten
Satca wijst erop dat het ministerie sinds februari 2026 geen relevante informatie meer heeft verstrekt, waardoor overleg en voortgang stagneren. Zo zijn overwerkvergoedingen weliswaar uitbetaald via persoonlijke rekeningen, maar ontbreekt een duidelijke en schriftelijke regeling. De toegezegde mobiele telefoons als communicatiemiddel bij systeemuitval zijn nog steeds niet geleverd, ondanks de herhaalde stroomstoringen die het systeem platleggen.

Ook constateert SATCA dat de beloofde verhoging van incentives voor aspirant-luchtverkeersleiders alleen op papier bestaat. Twee kandidaten verlieten inmiddels de opleiding vanwege de slechte voorwaarden. Na bijna twee jaar opleiding ontvangen zij nog geen officiële indienststelling of ziektekostenverzekering. Het traject van on-the-job training, dat minimaal drie maanden duurt, is eveneens vertraagd en onzekerheden over terugwerkende betalingen houden trainees bezig.

Medische keuringen zijn liefst zeven maanden te laat begonnen, waardoor de bevoegdverklaringen van meerdere luchtverkeersleiders zijn verlopen. Dit is in strijd met internationale en nationale regelgeving, waardoor zij formeel niet mogen werken.

Desondanks is de continuïteit van de luchtverkeersleiding tot nu toe mede dankzij vrijwilligerswerk van leden gewaarborgd en zijn vertragingen beperkt gebleven.

Het effect van stroomstoringen op de luchthaven waarbij essentieel apparatuur niet gebruikt kan worden en de communicatie naar piloten en buurlanden bemoeilijkt wordt. Dit is het werkstation van een luchtverkeersleider vandaag.

Minister Landveld erkent de problemen, maar benadrukt dat er tot nu toe “gelukkig geen claims” zijn binnengekomen van luchtvaartmaatschappijen die door het tekort aan luchtverkeersleiders moesten uitwijken naar andere landen. Wel erkent hij dat dit extra kosten veroorzaakt en dat dergelijke claims in de toekomst mogelijk alsnog op tafel komen, met een verwijzing naar degenen die volgens hem verantwoordelijk zijn.

De minister stelt dat het ministerie structurele fouten uit het verleden wil herstellen en dat er al stappen zijn gezet, onder meer met overwerkvergoedingen, medische keuringen en de aanvraag van mobiele telefoons. Hij wijst erop dat looncorrecties niet door het ministerie zelf kunnen worden doorgevoerd en dat daarvoor het Onderhandelingsorgaan verantwoordelijk is, waar de luchtverkeersleiders nog steeds in gesprek zijn.

De laatste ontheffingsbrief van CASAS over de vervallen medische brevetten van de luchtverkeersleiders. De ontheffing is vervallen op 30 september 2025.

Landveld verwacht dat rond september-oktober nieuwe luchtverkeersleiders kunnen worden ingezet om het tekort te verminderen, maar erkent dat er tot die tijd nog incidenten zullen voorkomen. Er zijn nu 25 luchtverkeersleiders, terwijl er 80 nodig zijn om de dienst optimaal te kunnen draaien.

Satca benadrukt de noodzaak van eerlijke en volledige communicatie om het vertrouwen tussen overheid, personeel en samenleving te herstellen. De vakbond roept het ministerie op om gemaakte afspraken daadwerkelijk na te komen en toekomstige communicatie beter af te stemmen op de werkelijke situatie.

Documenten: