Op 21 april 2026 vond op de ambassade van de Republiek Suriname in Den Haag een eerste consultatie plaats tussen de ambassade en een brede afvaardiging van inheemse organisaties uit de diaspora. Zestien vertegenwoordigers uit verschillende organisaties en disciplines kwamen samen om gezamenlijk hun perspectieven, zorgen en voorstellen te delen. De bijeenkomst markeert een belangrijk moment: voor het eerst presenteerde de inheemse diaspora zich bewust als collectief in gesprek met de ambassade.

Een collectieve stem
Wat opviel, en ook door de ambassade werd benoemd, was de kracht van de gezamenlijke opkomst. In plaats van afzonderlijke gesprekken kozen de organisaties ervoor om zich als één geheel te presenteren. Zoals tijdens de bijeenkomst werd benadrukt: “Het feit dat u besloten hebt om niet afzonderlijk te komen, maar collectief, dat doet goed.” Deze keuze onderstreept een groeiend besef binnen de gemeenschap: dat samenwerking en afstemming essentieel zijn om daadwerkelijk invloed uit te oefenen.

Van erkenning naar implementatie
De inbreng vanuit de groep kende duidelijke rode lijnen. Waar jarenlang de nadruk lag op erkenning, werd nu een volgende stap geformuleerd: implementatie. De strijd voor grondrechten, die al generaties lang wordt gevoerd, werd nadrukkelijk in historisch perspectief geplaatst: “Dit is een strijd die meer dan 50 jaar gaande is.” De boodschap was helder: erkenning alleen is niet langer voldoende. Er is behoefte aan concrete stappen, wetgeving en handhaving.

Urgentie: grondrechten, milieu en gezondheid
Een belangrijk deel van het gesprek richtte zich op de actuele situatie in Suriname. Thema’s als landrechten, concessies en milieuschade kwamen nadrukkelijk aan bod. Met name de impact van mijnbouw en vervuiling werd als urgent probleem benoemd:
“Het is geen inheems probleem, het is een probleem van Suriname.” De combinatie van milieuvervuiling, gezondheidsrisico’s en een beperkte rechtspositie maakt dat de situatie niet langer als toekomstig risico wordt gezien, maar als een huidige crisis.

Cultuur en kennis als fundament
Naast juridische en politieke vraagstukken werd ook het belang van cultuur en kennisoverdracht benadrukt. Verschillende organisaties werken actief aan het behoud en de overdracht van taal, muziek, rituelen en traditionele kennis, zowel in Suriname als in Nederland. De diaspora speelt hierin een bijzondere rol: als drager van kennis, maar ook als brug tussen verschillende werelden.

Een gesprek in verbinding
De bijeenkomst werd geopend met een ritueel en het gezamenlijk zingen van het Surinaamse volkslied. Daarmee werd direct een andere toon gezet: niet alleen een beleidsmatig overleg, maar ook een ontmoeting vanuit cultuur en verbinding. De sfeer tijdens het gesprek werd gekenmerkt door openheid, betrokkenheid en wederzijds respect. Er was ruimte voor scherpe inhoudelijke punten, maar ook voor emotie en geschiedenis.

De rol van de ambassade
De ambassade gaf aan dat deze consultaties bedoeld zijn om te luisteren en inzicht te krijgen in de diaspora. Tegelijkertijd werd het belang van eenheid en samenwerking benadrukt. “We moeten die saamhorigheid kweken en samen oplossingen op tafel leggen.” De ambassade gaf aan de opgehaalde input te bundelen en door te zetten richting Suriname, met als doel tot concrete vervolgstappen te komen.

Delegatie bij deze eerste bijeenkomst
Bij deze eerste ontmoeting was een brede afvaardiging van inheemse organisaties en betrokkenen uit de diaspora aanwezig:
Stichting Herdenking Slavernijverleden en Global Indigenous (SHS-GI)
Nationale Reparatie Commissie Suriname (NRCS-NL)
Platform Oorspronkelijke Rechten Suriname
Empowering Indigenous Suriname
Stichting Wasjikwa
Sociaal-Culturele Vereniging Masaraipono
Stichting Ma-Jong.net
Lottacam Studio – Inheemse muziekformatie Yakua
Sambura-groep Anuana Maro
Arumjo Styling
Geestelijk begeleider Evert van der Bosch

Daarnaast hebben verschillende organisaties en initiatieven hun input voorafgaand aan de bijeenkomst gedeeld, waaronder Stichting Recht & Ontwikkeling Inheemsen (ROI), SCV Wajonong en IKC-I. Hun bijdragen zijn meegenomen in de gezamenlijke lijn en hebben mede richting gegeven aan het gesprek. Deze samenstelling is een momentopname, gebaseerd op de aanmeldingen voorafgaand aan de bijeenkomst. We zijn ons ervan bewust dat de inheemse gemeenschap breder is en dat niet iedereen bij deze eerste ontmoeting aanwezig kon zijn.

De bijeenkomst wordt dan ook gezien als een eerste stap in een open en doorlopend proces, waarin ruimte blijft voor anderen om aan te sluiten, bij te dragen en mee te bouwen aan het vervolg.

Een eerste stap richting vervolg
De bijeenkomst had als doel om kennis te maken, perspectieven te delen en een eerste gezamenlijke basis te leggen voor verdere samenwerking tussen de inheemse diaspora en de ambassade. Wat deze eerste ontmoeting heeft opgeleverd, is niet alleen een inhoudelijke uitwisseling van thema’s en aandachtspunten, maar ook een duidelijk signaal van de kracht en bereidheid tot samenwerking vanuit de gemeenschap.

Tegelijkertijd leven er verwachtingen richting het vervolg. Vanuit de inheemse organisaties is uitgesproken dat deze consultatie idealiter leidt tot meer structurele afstemming, concrete opvolging van de besproken thema’s en een blijvende betrokkenheid van de diaspora in relevante processen, bijvoorbeeld rondom beleid, vertegenwoordiging en kennisdeling. Als mogelijke volgende stap wordt gedacht aan het verdiepen van de dialoog en het verkennen van een meer structurele vorm van samenwerking.

Een nieuwe fase
Wat deze bijeenkomst markeert, is geen eindpunt, maar een verschuiving. De inheemse diaspora heeft zich zichtbaar, georganiseerd en inhoudelijk gepositioneerd. De vraag die nu voorligt, is niet óf er vervolg komt, maar hoe deze eerste stap zich vertaalt naar duurzame samenwerking en concrete verandering.

Namens de deelnemende inheemse diaspora
Dwayne Toemere & Uriël Sabajo (coördinatie)