Mede-initiatiefnemer Xiaobao Zheng
Assembleelid Xiaobao Zheng (Pertjajah Luhur) heeft vrijdag zich in De Nationale Assemblee aangevoerd dat de hervorming van de rechterlijke macht nodig is om de rechtsstaat te versterken. Als mede-initiatiefnemer benadrukte hij dat de voorstellen niet persoonsgericht zijn, maar bedoeld om Suriname in lijn te brengen met internationale standaarden.

Zheng ging in zijn bijdrage eerst in op de voorgestelde grondwetswijziging ter erkenning van inheemse volken als oorspronkelijke bewoners van Suriname. Volgens hem beoogt deze wijziging niet alleen constitutionele erkenning, maar geeft zij ook invulling aan internationale verdragen waarbij Suriname partij is. “Deze wijziging draagt bij aan de nationale implementatie van internationale verplichtingen inzake de bescherming en erkenning van de rechten van inheemse volken,” stelde hij.

Vervolgens stond Zheng stil bij de invoering van cassatierechtspraak. Hij wees erop dat Suriname internationaal achterloopt doordat het rechtssysteem slechts één beroepsinstantie kent. In de huidige structuur fungeert de kantonrechter als eerste instantie en het Hof van Justitie als beroepsinstantie. Volgens Sheng is dit onvoldoende: internationaal is het gebruikelijk dat er ten minste twee beroepsinstanties bestaan. De voorgestelde derde instantie moet toetsen of het Hof het recht correct heeft toegepast, wat de rechtszekerheid en rechtsontwikkeling ten goede komt.

Ook het voorstel tot instelling van een college van procureur-generaal kwam aan bod. Zheng benadrukte dat dit voorstel niets te maken heeft met één persoon, maar gericht is op het integraal versterken van het Openbaar Ministerie. Hij wees erop dat de procureur-generaal een breed takenpakket heeft, waaronder opsporing en vervolging, uitvoering van vonnissen, leiding over het OM en de bestrijding van zware criminaliteit. “Er zijn niet alleen zorgen over te veel macht bij één procureur-generaal, maar ook over een te zware concentratie van taken bij één functionaris,” betoogde Zheng. 

Volgens het Assembleelid is de onafhankelijkheid van de procureur-generaal essentieel en moet deze altijd oordelen op basis van wet en feiten, zonder politieke beïnvloeding. Juist om die onafhankelijkheid en slagkracht te versterken, acht hij een collegiaal model noodzakelijk. Daarmee wordt volgens hem niet alleen de werklast beter verdeeld, maar ook de kwaliteit en continuïteit van het functioneren van het Openbaar Ministerie verbeterd.

Zheng onderstreepte dat de voorgestelde wetswijzigingen passen binnen een bredere hervorming van de rechtsstaat en bedoeld zijn om Suriname juridisch en institutioneel te versterken. Hij gaf aan open te staan voor vragen en verdere discussie over de uitvoerbaarheid van de voorstellen, maar benadrukte dat versterking van instituties de eerste noodzakelijke stap is, waarna nadere invulling via wetgeving kan volgen.