De Chinese president Xi Jinping en de Venezolaanse president Nicolas Maduro tijdens een welkomstceremonie in de Grote Hal van het Volk in Beijing, China, op 13 september 2023. (Foto: Reuters)
China speelt een cruciale rol in de Venezolaanse oliesector, zowel als grote afnemer van ruwe olie als belangrijke investeerder. Na de militaire afzetting van president Nicolás Maduro door de Verenigde Staten, die de oliesector willen revitaliseren, is de positie van China in Venezuela extra relevant geworden.

De Venezolaanse olieproductie is door jarenlange mismanagement, gebrek aan investeringen en Amerikaanse sancties gedaald van ongeveer 3,5 miljoen vaten per dag in de jaren negentig tot circa 1,1 miljoen vaten per dag in 2025, volgens officiële cijfers.

Belangrijke afnemer
Een aanzienlijk deel van de Venezolaanse olie-export gaat naar China, hoewel het exacte volume vaak onduidelijk is omdat invoer regelmatig wordt omgekat. Volgens energiedata van Vortexa importeerde China in 2025 circa 470.000 vaten per dag, wat ongeveer 4,5% van de zeetransporten van ruwe olie naar China vertegenwoordigt.

Veel van deze olie wordt gekocht door kleine, onafhankelijke Chinese raffinaderijen, de zogenaamde “teapots”, die profiteren van de lage prijzen. Daarnaast wordt een deel van de olie gebruikt om de schulden van Venezuela aan China af te lossen, die naar schatting meer dan 10 miljard dollar bedragen.

Grote investeerders en producenten
De Chinese staatsbedrijven Sinopec en CNPC hebben de grootste olie-entitlementreserves onder buitenlandse bedrijven in Venezuela, respectievelijk 2,8 miljard en 1,6 miljard vaten. Na 2016 investeerden Chinese bedrijven naar schatting 2,1 miljard dollar in de Venezolaanse oliesector en zijn ze nog steeds actief in het land.

CNPC, dat sinds 2019 geen olie meer rechtstreeks uit Venezuela importeert vanwege sancties, blijft nog olie produceren via de gezamenlijke onderneming Sinovensa met het staatsoliebedrijf PDVSA. Ook Sinopec is via een joint venture betrokken bij aanzienlijke oliereserves.

Verder zijn er diverse particuliere Chinese bedrijven, zoals China Concord Resources Corp., Kerui Petroleum en Anhui Erhuan Petroleum Group, die contracten voor olieproductie en -diensten hebben gekregen, hoewel het onduidelijk is in hoeverre deze contracten momenteel actief zijn.

Geopolitieke gevolgen
De Chinese betrokkenheid in Venezuela heeft brede geopolitieke implicaties. Terwijl de VS onder leiding van president Trump een militaire operatie uitvoerde om Maduro af te zetten en de controle over de olie-industrie te versterken, positioneert China zich als strategische partner van Venezuela. Dit zorgt voor spanningen tussen de VS en China, vooral binnen de bredere context van hun rivaliteit om invloed in Latijns-Amerika en het wereldtoneel.

China’s investeringen in olie en infrastructuur zijn onderdeel van een bredere strategie om toegang te behouden tot belangrijke energiebronnen en economische invloed te vergroten in regio’s waar de VS traditioneel sterk staat. Tegelijkertijd versterken deze relaties de veerkracht van Venezuela tegen Amerikaanse sancties en druk.

De recente arrestatie van Maduro en de Amerikaanse plannen om Venezuela te “besturen” tot een politieke transitie, zetten de bestaande machtsverhoudingen onder druk. China zal nauwlettend volgen hoe dit proces zich ontwikkelt en zet waarschijnlijk in op stabiliteit en continuïteit in zijn economische belangen.

Na de Amerikaanse militaire actie in januari 2026 zijn de spanningen in de regio verder toegenomen. China heeft diplomatiek gereageerd door oproepen tot respect voor soevereiniteit en internationale wetgeving, terwijl het zijn economische samenwerking met Venezuela handhaaft en mogelijk uitbreidt.

De situatie blijft dynamisch, met onzekerheid over de politieke toekomst van Venezuela en de mate waarin China zijn invloed kan consolideren te midden van Amerikaanse druk. Ondertussen blijft de Venezolaanse olieproductie kampen met problemen als infrastructuurtekorten en economische instabiliteit, ondanks de Chinese investeringen.