Nieuwe impulsen voor huurcommissie: wet aanpassen aan realiteit

De huurcommissie heeft tot nu toe nooit daadwerkelijk gefunctioneerd, ondanks de invoering van de vernieuwde huurwet in 2020. De wet mist bovendien nog formele bekrachtiging door de Staatsraad, waardoor de juridische basis wankel blijft. Onderminister van Sociale Zaken en Volkshuisvesting, Danielle van Windt, en beleidsadviseur Aristo Kelly benadrukken dat er nu stappen worden gezet om de huurcommissie nieuw leven in te blazen, met beleid dat beter aansluit op de Surinaamse realiteit.

In 2020 werd de vernieuwde huurwet geïntroduceerd, gebaseerd op elementen uit de Huurbeschermingswet van 1949 en de Nederlandse regelgeving. Het overnemen van buitenlandse wetgeving kan waardevol zijn, vooral wanneer het gaat om goed doordachte kaders die elders hun nut hebben bewezen. Tegelijkertijd is het essentieel te erkennen dat Suriname een eigen sociaaleconomische context kent, waardoor een een-op-een vertaling van buitenlandse modellen niet altijd werkbaar is.

De huurcommissie, die belast is met het toezicht op en de uitvoering van deze wet, heeft tot op heden nooit daadwerkelijk gefunctioneerd. De wet mist bovendien formele bekrachtiging door de Staatsraad, waardoor de juridische basis fragiel blijft. Dit is zorgwekkend, want de wet beoogt een evenwichtige en rechtvaardige huurmarkt te creëren waarin zowel huurders als verhuurders beschermd worden, stellen Van Windt en Kelly. 

Toch blijft het doel van de wet overeind. Er is politieke en maatschappelijke wil om de wet aan te scherpen en beter te laten aansluiten op de Surinaamse realiteit. In dat kader vindt binnenkort een overleg plaats met de Associatie van Makelaars in Onroerende Goederen in Suriname en de Algemene Aannemers Vereniging. Dit gesprek is bedoeld om te verkennen hoe een transparant en objectief puntensysteem kan worden ontwikkeld dat redelijke huurprijzen waarborgt. Zo’n systeem zou niet alleen de positie van huurders versterken, maar ook verhuurders duidelijkheid bieden over waardebepaling en prijsstelling. Het streven is om tot een model te komen dat recht doet aan de kwaliteit van de woning, de locatie en de voorzieningen, en dat breed gedragen wordt door de sector.

Innen in valuta
Een ander aandachtspunt is de valuta waarin huur wordt geïnd. In de praktijk blijkt dat veel verhuurders de voorkeur geven aan betaling in vreemde valuta, wat de toegankelijkheid van huurwoningen voor lokale huurders onder druk zet. Er worden daarom voorstellen voorbereid die het aantrekkelijker maken voor verhuurders om huur in Surinaamse dollars (SRD) te innen. Dit vereist niet alleen vertrouwen in de stabiliteit van de SRD, maar ook een beleid dat verhuurders stimuleert om kwalitatieve woonruimte aan te bieden binnen een transparant en betrouwbaar systeem.

De positieve economische vooruitzichten in Suriname wijzen op een groeiende vraag naar woningen. Het is dan ook van strategisch belang te voorkomen dat verhuurders en investeerders zich terugtrekken uit de sector. Een afname van het woningaanbod zou immers leiden tot een scherpe stijging van de huurprijzen, wat de druk op kwetsbare groepen verder vergroot. Het beleid beoogt verhuurders te motiveren hun aanwezigheid op de markt te behouden, met oog voor kwaliteit, betaalbaarheid en rechtszekerheid.

De gekozen aanpak is er één van breed gedragen dialoog. Alle relevante stakeholders worden betrokken: van taxateurs, aannemers en verhuurders tot huurders en beleidsmakers. Het doel is om te komen tot een duurzaam standpunt dat niet afhankelijk is van politieke wisselingen, maar gedragen wordt door de samenleving als geheel. Alleen op die manier kan de woningmarkt zich ontwikkelen met een langetermijnvisie, waarin stabiliteit, rechtvaardigheid en economische groei hand in hand gaan.

Technische ondersteuning
Om de effectieve en duurzame uitvoering van dit beleid te faciliteren, zal in samenwerking met de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank worden gekeken naar technische ondersteuning. Deze ondersteuning is cruciaal om de uitvoeringscapaciteit van de huurcommissie en het bredere woningbeleid te versterken. In dit kader zal het directoraat ook de samenwerking aangaan met Nederlandse gemeenten, waarmee reeds goede relaties bestaan. Deze samenwerking zal plaatsvinden met respect voor lokale kennis en omstandigheden, zodat buitenlandse expertise op een verantwoorde en contextgevoelige manier wordt ingezet.

De komende periode zal in het teken staan van het versterken van de uitvoeringsstructuur, het verbeteren van de samenwerking met de huurcommissie en het ontwikkelen van instrumenten die de markt transparanter maken. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar juridische kaders, maar ook naar economische prikkels en sociale rechtvaardigheid.

Suriname staat voor de uitdaging een woningmarkt te creëren die toegankelijk is voor iedereen, zonder de belangen van verhuurders uit het oog te verliezen. Dat vraagt om beleid dat zowel stimulerend als regulerend is, en dat gebaseerd is op feiten, dialoog en vertrouwen. De gesprekken die nu gevoerd worden, zijn een stap in die richting. Het is tijd om de huurcommissie nieuw leven in te blazen, niet als een kopie van buitenlandse modellen, maar als een instituut dat geworteld is in de Surinaamse realiteit en toekomstvisie.