De Braziliaanse president Luiz Inacio Lula da Silva tijdens zijn toespraak op het Blue Economy and Finance Forum (BEFF) in het Grimaldi Forum in Monaco. (Archieffoto)
De Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva heeft vrijdag tijdens een bijeenkomst met Caribische leiders in Brasília opgeroepen tot een sterkere internationale veiligheidsinzet in Haïti. Zijn oproep komt op een moment dat de door Kenia geleide, door de Verenigde Naties gesteunde missie nauwelijks vooruitgang boekt tegen het escalerende bendegeweld in het land.

Volgens recente VN-cijfers zijn in de afgelopen zes maanden een recordaantal van 1,3 miljoen Haïtianen op de vlucht geslagen voor het aanhoudende geweld van gewapende groeperingen. Lula stelde dat de huidige missie, die afhankelijk is van vrijwillige bijdragen van landen, structureel ondergefinancierd en onderbemand is.

"Het stabiliseren van de veiligheidssituatie is essentieel om verdere politieke stappen te zetten en presidentsverkiezingen mogelijk te maken," aldus Lula. Hij pleit ervoor dat de VN ofwel de huidige missie rechtstreeks financiert, of deze formeel omvormt tot een volwaardige vredesmissie onder VN-vlag.

Brazilië leidde eerder een VN-vredesmissie in Haïti tussen 2004 en 2017. Die inzet werd echter overschaduwd door een cholera-uitbraak en meldingen van mensenrechtenschendingen, wat de publieke opinie in Haïti kritisch heeft gemaakt tegenover internationale inmenging.

Een transitie naar een officiële vredesmissie vereist goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad. De Verenigde Staten hebben zich in het verleden positief uitgelaten over zo’n stap, maar veto-landen als Rusland en China hebben zich daar tot dusver tegen verzet.

De roep om versterking komt niet alleen van Lula. Ook Frankrijk, Colombia en de Dominicaanse Republiek hebben de afgelopen maanden aangedrongen op meer internationale betrokkenheid. Frankrijk noemde het in april "tijd om over te gaan" tot een vredesmissie, terwijl de Dominicaanse president Luis Abinader en enkele voormalige presidenten de VN vroegen een hybride operatie te overwegen voor logistieke en operationele ondersteuning.

Colombia’s president Gustavo Petro heeft intussen aan de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) gevraagd om troepen te overwegen voor inzet in Haïti, in lijn met een eerdere suggestie van de Amerikaanse senator Marco Rubio.

Zonder spoedige en effectieve versterking dreigt Haïti volgens een gezamenlijke brief van regionale leiders te vervallen tot een uitvalsbasis voor drugshandel, terrorisme en andere grensoverschrijdende criminaliteit.