In tijden van heftige koersbewegingen op de vreemde valuta markt wordt vaak met een beschuldigende vinger gewezen naar de cambio’s en hun mogelijke rol hierbij. Dat verwijt is slechts ten dele gegrond, want heftige koersbewegingen worden veelal veroorzaakt door een ontspoord fiscaal en accommoderend monetair beleid. In zo’n situatie wordt een voedingsbodem gecreëerd voor een additionele, deels speculatieve vraag naar vreemde valuta, waarbij de koers stijgt en de marktmacht van de cambio’s ook navenant toeneemt. Bij evenwichtige economische verhoudingen is de koers stabiel, de vreemde valutamarkt rustig en de marktmacht van de cambio’s zeer beperkt. In het jongste nummer van INZICHT besteedt de Vereniging van Economisten in Suriname aandacht aan cambio's.

Cambio’s werden ruim 30 jaar geleden opgezet in Suriname op initiatief en met support van een NDP gelieerde governor van de Centrale Bank van Suriname (CBvS). De gedachte was dat cambio’s laagdrempeliger zijn dan banken en daardoor gemakkelijker de vreemde valuta’s van de burgers zouden kunnen opkopen. Zodoende zou ook het aanbod van vreemde valuta op de markt kunnen stijgen en de wisselkoers rustig gehouden worden. 

Helaas is deze verwachting niet uitgekomen omdat het vraagstuk van wisselkoersinstabiliteit het gevolg is van slecht beheerste macro-economische vraag door het beleid van de monetaire autoriteiten. Daar ligt ook de oplossing van de wisselkoersproblematiek en met name de hoge volatiliteit. Dezer dagen horen we helaas ook een dergelijke redenering namelijk: dat er geen tekort is aan deviezen, maar deze worden vastgehouden door bepaalde partijen zoals exporteurs en speculanten.

Een aanbodzijde benadering in plaats van een vraagzijde aanpak, die de enige juiste is. Na de introductie van cambio’s in Suriname vertoonde deze subsector een enorme groei. Naar verluidt zijn er momenteel ruim 30 cambio vergunningen versterkt en sommige hebben zelfs filialen opgericht. Twee hadden zelfs een vergunning om internationale transfers te verrichten. Het is niet bekend of deze inmiddels zijn ingetrokken. Cambio’s zijn een bekend fenomeen op de vreemde valutamarkt. Zij komen in bijna alle landen voor. Zij hebben normaliter een zeer beperkte taakstelling namelijk het verrichten van kleine contante spot transacties op de forex markt. Zij bedienen veelal toeristen en burgers die kleine bedragen van vreemde valuta nodig hebben bijvoorbeeld als ze op buitenlandse vakantie gaan. Van de aan- en verkoopmarge bij valuta transacties maken zij hun rendement en living.

De cambio’s in Suriname houden zich niet aan de beperkte taakstelling. Zij doen op grote schaal valuta transacties, vaker ook girale en voorzien in ruime mate het bedrijfsleven van vreemde valuta. Bekend is dat er transacties in grote bedragen verricht worden door cambio’s, zonder dat zij  de regels in acht nemen waaronder de banken wel onderhevig zijn. De cambio’s hebben zich begeven op het terrein waar traditioneel het bankwezen actief is en concurreren zwaar met hen. Eigenlijk is er sprake van oneigenlijke concurrentie, welke verstorend werkt.

In onrustige tijden is hun relevatie en macht op de vreemde valuta markt veelal groter dan die van banken. Daardoor oefenen zij soms ongewenste prijsinvloed uit teneinde hun winsten te vergroten wat echter schadelijk is voor de samenleving. Een andere zaak vormen de lagere compliance standaarden van cambio’s in vergelijking met het bankwezen met alle risico’s van dien, ook van Suriname. De cambio’s vallen weliswaar onder het bedrijfseconomisch toezicht van de CBvS, maar dat laat nog veel te wensen over. Diverse cambio’s voldoen (nog) niet aan de vergunningsvoorwaarden van de CBvS.

Ordening is derhalve zeer gewenst. Het is wenselijk dat cambio’s zich gaan richten op hun eigenlijke taakstelling namelijk het verrichten van spot transacties op de vreemde valuta markt. Dat moet beleidsmatig gestuurd worden. De marktmacht van de cambio’s kan het beste teruggedrongen worden door een robuust fiscaal en monetair beleid, waardoor de wisselkoers stabiel wordt. Dan is de marktmacht van banken het grootst en die van de cambio’s marginaal. Dat is ook het beste moment voor de ordening.

Er dient ook een verscherping plaats te vinden met betrekking dat eigenaren en aandeelhouders van cambio’s en hun verbindingen met overige bedrijven. Cambio eigenaren moeten verboden worden om ook eigenaar dan wel aandeelhouders te zijn van andere bedrijven. Dit om het belang te concentreren op het het cambiobedrijf. Bijvoorbeeld cambio’s met een koppeling aan groentezaken of autohandelszaken of casino’s moet vermeden worden.
Cambio’s spelen een belangrijke rol op de vreemde valuta markt. In feite zijn zij hun rol ontgroeid en hebben ze op een grote schaal een macht opgebouwd, mede door jarenlang verkeerd begrotings- en monetair beleid, vooral onder NDP regeringen.

De autoriteiten moeten ook niet de neiging ontwikkelen om te samenspannen met een of meer grotere cambio’s teneinde de wisselkoers te manipuleren om politieke redenen. Dat geeft geen duurzaam succes omdat marktkrachten veel sterker zijn. Cambio’s kunnen erg nuttig en dienstbaar zijn aan de samenleving, mits ze zich houden aan hun taakstelling en effectief gesuperviseerd worden. Daar moet nu in alle spoed aan gewerkt worden.