Er zijn een aantal pakkende quotes over mentale gezondheid. Gelet op de betekenis van deze dag, 10 oktober 2024, vind ik de volgende quote het meest geschikt: “It’s okay to take a break and prioritize your mental health”. Het betekent niets minder dan een moment nemen voor jezelf en je mentale gezondheid maken tot een prioriteit. Echter is dit niet alleen iets waaraan wij als persoon aandacht moeten besteden, maar ook onze werkgevers. Zij hebben een belangrijke taak om naast onze rechten en plichten, ook erop toe te zien dat onze (mentale) gezondheid op de werkvloer wordt beschouwd én behandeld als een prioriteit.

Vanaf 10 oktober 1992 herdenken wij als mental health professionals ‘World Mental Health Day’; een belangrijke dag welke is bedoeld om de mentale gezondheidszorg te promoten en het creëren van bewustzijn bij mensen over mentale gezondheid. Over de jaren heen zijn er een aantal thema’s hieruit voortgevloeid om invulling te geven aan dit doel. Als arbeids- en organisatiepsycholoog ben ik extra verheugd met het thema van dit jaar: It is Time to Prioritize Mental Health in the Workplace.

Wat betekent dit? Over het algemeen brengen werkende mensen heel veel tijd door op de werkvloer. Maar vooral nu tijdens deze financieel-economische moeilijke periode in Suriname zijn er veel werkende mensen die een of meerdere bijbanen hebben waardoor hun werkuren toenemen. Alleen staan veel werkende mensen, maar ook werkgevers, niet stil bij de factoren op de werkvloer die van invloed kunnen zijn op hun mentale gezondheid. Er zijn genoeg studies die hebben aangetoond dat de werkplek een belangrijke omgevingsfactor is dat van invloed is op de mentale gezondheid en het welzijn van (werkende) mensen. Afhankelijk van de aanvang van de mentale klachten kan dit zeker het werkvermogen van werkende mensen significant verminderen.

Bedrijven die te maken hebben met mentale gezondheidskwesties op de werkvloer kunnen dit merken aan verminderde productiviteit, hoog ziekteverzuim, slechte werkprestaties, toename ongevallen op de werkvloer, toename personeelsverloop, burn-outs en conflicten tussen collega’s. Volgens de WHO kan het uitblijven van een effectieve aanpak van deze kwesties binnen organisaties ertoe leiden dat de wereldeconomie $1 biljoen schade kan lijden. Het klinkt misschien dramatisch, maar vaak onderschat men de waarde en kracht van de eigen mentale gezondheid en hoe deze alle of meerdere facetten van het leven kunnen beïnvloeden.

De Wereld Federatie voor Mentale Gezondheid (WFMH) heeft dit jaar gekozen voor dit thema om werkgevers en organisaties te stimuleren om te zorgen voor de nodige randvoorwaarden ten einde een gezonde werkplek te bieden. Naar zeggen van de Secretaris-Generaal van de WFMH, prof. Gabriel Ivbijaro, moet er meer aandacht worden besteed aan de relatie tussen mentaal welzijn en het werk, en het belang van ondersteuning vanuit de organisatie aan werknemers die lijden aan een of meerdere mentale gezondheidsproblemen. Ik voeg hieraan toe dat organisaties dus een specifiek beleid zouden moeten ontwikkelen voor de promotie en het bevorderen van mentale gezondheid gericht op (1) het creëren van bewustwording onder het personeel over een positieve mentale gezondheid en (2) het verminderen van de stressbronnen op het werk. Enkele hiervan zijn slechte interne communicatie, een gebrek aan betrokkenheid van medewerkers, carrière onzekerheid, ineffectief leiderschap en ongezonde werktijden. Ook zouden organisaties een goed rehabilitatie en re-integratiebeleid moeten hebben voor medewerkers die moeten terugkeren naar de werkvloer na een periode van ziekte als gevolg van mentale gezondheidsklachten.

En ja, ook de overheid heeft een rol hierin te vervullen. Er worden steeds meer arbeidswetten in kaart gebracht en aangenomen in DNA ter bescherming van de arbeidsrechten van werkende mensen, maar er zullen ook arbeidswetten moeten komen die specifieke bescherming en ondersteuning bieden aan werkenden die kenbaar maken dat zij mentale gezondheidsproblemen hebben.

Mentale gezondheid is onlosmakelijk van onze algehele gezondheid. Dat is gewoon een feit. Alleen is het tijd dat wij deze boodschap duidelijker maken binnen organisaties, zodat zij al het nodige kunnen doen om een positieve mentale gezondheid te bevorderen en het wegnemen of verminderen van alle risicofactoren voor het ontwikkelen van mentale gezondheidsproblemen bij medewerkers.

Het is goed om op deze internationale herdenkingsdag ook te denken aan de wijze waarop jij jouw werkgever kan ondersteunen om mentale gezondheid tot een prioriteit te maken in de organisatie. Uiteindelijk moeten wij dit samen doen. Als je morgen weer gaat naar het werk, zeg dus gerust: ‘directeur, mijn mentale gezondheid is ook belangrijk’.

Ik wens u allen een bezinningsvolle Internationale Dag voor de Geestelijke Gezondheid toe evenals een fijne Dag der Marrons.

Donovan Isselt, MSc.
Arbeids- & Organisatiepsycholoog