Open brief aan het IMF in Suriname

Naar aanleiding van de opmerkingen van de IMF Staf-missie onder leiding van Anastacia Guscina, waarbij zij in het bijzonder stelt dat “regeringsleden eerder dit jaar hoopten op regen, zodat het stuwmeer te Afobaka zich vulde. Hierdoor kon de stuwdam meer goedkope stroom produceren. De Energie Bedrijven Suriname (EBS) zou minder thermische energie met brandstof – wat enorm veel geld kost – hoeven op te wekken. Zij stelde verder: “Ik weet dat er omstreden onderhandelingen gaande zijn over formules en dergelijke en discussies over regenvoorspellingen. Wat ik wil zeggen is dat bidden om regen geen goed overheidsbeleid is”. Dit zijn ongenuanceerde uitspraken, waarop adequaat moet worden gereageerd, zodat ze geen eigen leven leiden.

Wij bidden in Suriname niet om regen, maar eisen dat alle overvragingen door Staatsolie, SPCS, EBS en de regering uit de kostprijs van het energietarief worden gehaald, zodat de werkelijke kostprijs bekend wordt en daardoor daadwerkelijk kan worden vastgesteld wanneer en voor welk bedrag er door de overheid wordt gesubsidieerd. We bidden niet om regen, maar eisen dat er gegeven de feiten en omstandigheden van het stuwmeer en de economische positie van Suriname wordt gehandeld en dat er niet op voorhand HFO wordt verbrand, hetgeen de Staat Suriname reeds meer dan US$ 12 miljoen heeft gekost. 

De beschikbare data geven aan dat het veilig is om zelf bij een droge periode van 7 maanden tussen 130 en 145 MW gemiddeld op te wekken met waterkracht. Verder toont de wetenschap aan wat de verwachtingen zijn voor de komende maanden. Gelet op de uitspraken denken we dan ook dat er een spelletje wordt gespeeld door de regering in samenwerking met het IMF over de rug van het volk. Indien het IMF dergelijke standpunten inneemt, dan moet ze dat onderbouwen en samen met de regering transparantie betrachten, waardoor het mogelijk wordt om een open en eerlijke discussie te voeren. 

Het betalen van dure consultancy missies die uiteindelijk door het Surinaamse volk moeten worden opgehoest, heeft tot nu toe alleen maar mislukkingen opgeleverd. Zie daarvoor het rapport van EY van 2022. Het is gebleken dat grote namen van deze zo geheten “certifiers” deel waren van grote schandalen in de elektriciteitssector en Oil-&-Gas elders in de wereld.

Het is tevens belangrijk om vast te stellen dat het experimenteel subsidiebeleid vanaf 2021 volkomen is mislukt en dat alle overvragingen ook na 2023 nog steeds deel uitmaken van het tarief. De accountants van Staatsolie, SPCS, EBS en de Regering zullen om rekenschap moeten worden gevraagd, alsmede de raden van commissarissen van deze NV’s en de aandeelhouders die de geconsolideerde jaarverslagen goedkeuren. Wij stellen nogmaals vast dat de Staat Suriname, de klanten van de EBS cq de burgers van het land ernstig worden benadeeld.

Het is de hoogste tijd dat de minister van Financiën gespecificeerd aangeeft wat hij aan subsidie heeft betaald, hetgeen door de CLAD zal moeten worden geverifieerd, terwijl de accountants van de EBS, SPCS, Staatsolie de controle op de jaarrekeningen moeten uitvoeren en die jaarrekeningen door deze bedrijven moeten worden gepubliceerd. Vanaf juni 2021 hebben wij kunnen zien dat er, onder leiding van de CEO van Staatsolie, de directie van EBS, de EAS, het ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen en het ministerie van Financiën geassisteerd door donororganisaties, onder de noemer van “IMF-commitment”, de subsidie in de afgelopen jaren alleen maar omhoog is gegaan. 

Na 3 jaar experimenteren is per maart 2024 deze situatie volgens het IMF verergerd. Die zegt zelf dat het “subjectsubsidie verhaal” een farce is geworden en het ministerie van SOZAVO en de subsidie controller (de EAS) niet functioneren. De overheid betaalt 30% van de EBS-facturen niet, terwijl die wel meedoen bij de berekening van het tarief. De laatste ontwikkelde staffel en het subsidie model hebben meer chaos gecreëerd terwijl de uitbuiting van de Surinaamse samenleving wordt voortgezet en het concurrentie vermogen van onze Surinaamse bedrijven afneemt.

Het zou het IMF sieren indien het samen met ministerie van Financiën openheid van zaken geeft en “in depth” discussies aandurft en zich niet verschuilt achter de regering, terwijl de regering zicht tezelfdertijd achter het IMF verschuilt.

Ir. Edmund Neus