Venezuela: Protesten breken uit na 'uitslag' verkiezing

Demonstranten verzamelden zich maandag in steden en dorpen in heel Venezuela nadat president Nicolas Maduro de overwinning claimde in een gespannen verkiezing in het weekend, ondanks groeiend bewijs van een klinkende overwinning voor de oppositie. In de middag verschenen er menigten in stedelijke straten, evenals buiten de kantoren van de nationale kiesautoriteit (CNE) in heel Venezuela.

De CNE meldde net na middernacht dat Maduro een derde termijn had gewonnen met 51% van de stemmen, een resultaat dat een kwart eeuw van socialistische heerschappij zou verlengen. Later riep het Maduro uit tot president voor 2025 tot 2031, eraan toevoegend dat hij "de meerderheid van de geldige stemmen" had behaald.

Maar regeringen in Washington en elders zaaiden twijfel over de resultaten en riepen op tot een volledige telling van de stemmen.

Onafhankelijke exitpolls wezen op een overweldigende overwinning voor de oppositie na enthousiaste steunbetuigingen aan haar presidentskandidaat Edmundo Gonzalez en oppositieleider Maria Corina Machado tijdens de campagne.

"We zijn dit zat, we willen vrijheid, we willen vrij zijn voor onze kinderen," vertelde motortaxichauffeur Fernando Mejia (41) aan Reuters terwijl hij met zijn gezin door de stad Maracay marcheerde.

De straatprotesten volgden op eerdere "cacerolazo"-demonstraties - een traditioneel Latijns-Amerikaans protest waarbij mensen op potten en pannen slaan - in buurten door het hele land. Veel van de demonstranten hadden hun potten meegenomen.

In de wijk El Valle in Caracas vuurde de politie traangas af om de demonstranten te verspreiden.
In Coro, de hoofdplaats van de deelstaat Falcon, vernielden demonstranten een standbeeld van wijlen president Hugo Chavez, de mentor van Maduro. Eerder waren er schermutselingen tussen oppositie en aanhangers van de regering bij stembureaus in Caracas en andere plaatsen.

Gonzalez won 70%, zei Machado, die is uitgesloten van een openbaar ambt in een beslissing die zij oneerlijk noemt.

De regels werden overtreden op de verkiezingsdag, zei de oppositie, en noemde als reden dat getuigen niet aanwezig mochten zijn bij de tellingen, naast andere problemen.

De Amerikaanse non-profitorganisatie Carter Center, die waarnemers naar Venezuela stuurde voor de stemming, riep de kiesautoriteit op om de resultaten per stembureau onmiddellijk te publiceren.

De kiesautoriteit is bedoeld als een onafhankelijk orgaan, maar de oppositie zegt dat het fungeert als een arm van Maduro's regering.

Gonzalez heeft zijn aanhangers niet opgeroepen om de straat op te gaan en heeft gewaarschuwd voor geweld, zelfs toen er berichten binnenkwamen over arrestaties en intimidatie van zijn aanhangers.

Veel Venezolaanse kiezers raakten wanhopig bij het nieuws over een nieuwe termijn van zes jaar voor Maduro, die leiding heeft gegeven aan een economische ineenstorting, de migratie van ongeveer een derde van de bevolking en een scherpe verslechtering van de diplomatieke betrekkingen, bekroond met sancties opgelegd door de Verenigde Staten, de Europese Unie en andere die een toch al worstelende olie-industrie hebben verlamd.

"Maduro heeft gisteren mijn grootste droom verbrijzeld, om mijn enige dochter weer te zien, die drie jaar geleden naar Argentinië ging," zei gepensioneerde Dalia Romero (59) in Maracaibo. "Ik bleef hier alleen met borstkanker, zodat zij daar kon werken en mij geld kon sturen voor de behandeling."

"Nu weet ik dat ik alleen ga sterven zonder haar ooit nog te zien," zei ze door tranen heen.

Internationale reactie
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken, zei dat Washington ernstige zorgen had dat de officiële resultaten niet de stemmen van het volk weerspiegelden.
Ambtenaren van de regering-Biden, die verslaggevers op voorwaarde van anonimiteit informeerden over de stemming, beschuldigden de regering van "verkiezingsmanipulatie". Ze kondigden geen nieuwe strafmaatregelen aan, maar lieten de deur open voor extra sancties.

Brazilië en de Europese Unie riepen ook op tot transparantie over peilingen, terwijl Rusland, Cuba, Honduras en Bolivia juichten om Maduro's vermeende overwinning.

Caracas en Washington hebben een vijandige relatie die teruggaat tot het tijdperk van de linkse populist Chavez.

Maduro - een 61-jarige voormalige buschauffeur en minister van Buitenlandse Zaken - trad aan na Chavez' dood in 2013 en zijn herverkiezing in 2018 wordt door de Verenigde Staten en andere, die hem een ​​dictator noemen, als frauduleus beschouwd.

De obligaties van Venezuela en die van staatsoliebedrijf PDVSA kwamen maandag nog verder in noodlijdend gebied terecht.

De taart aansnijden
Maduro herhaalde maandagochtend vroeg zijn campagnebewering dat het kiesstelsel van Venezuela transparant is. Hij zou maandag een decreet ondertekenen om een ​​"grote nationale dialoog" te houden, zei hij terwijl hij het vierde met zijn aanhangers voordat hij een verjaardagstaart aansneed voor Chavez, die zondag 70 zou zijn geworden.

De procureur-generaal van Venezuela, Tarek Saab, zei dat de resultaten waren vertraagd door een aanval op het kiesstelsel vanuit Noord-Macedonië. Hij gaf geen bewijs of andere details.

Edison Research, dat spraakmakende peilingen uitvoert in de Verenigde Staten en andere landen, publiceerde een exitpoll waaruit bleek dat Gonzalez, een 74-jarige ex-diplomaat die bekendstaat om zijn kalme houding, 65% van de stemmen had gewonnen, terwijl Maduro 31% had gewonnen.

"De officiële resultaten zijn belachelijk", vertelde Rob Farbman, Executive Vice President van Edison, aan Reuters in een e-mail, waarin hij zei dat het achter de resultaten van de enquête stond. De exitpoll van Edison werd landelijk uitgevoerd met voorlopige gegevens van 6.846 kiezers die op 100 stembureaus waren geïnterviewd.

Het lokale bedrijf Meganalisis zei dat hun eigen exitpoll aangaf dat 65% van de stemmen voor Gonzalez en iets minder dan 14% voor Maduro stemden.

Het in Atlanta gevestigde Carter Center schortte een verklaring op die het voor dinsdag had gepland. Een bron zei dat er pas meer informatie zou worden vrijgegeven in het definitieve rapport over de verkiezingen.

De oppositie en waarnemers van de poll hadden voorafgaand aan de stemming vragen gesteld over de eerlijkheid ervan, en zeiden dat beslissingen van de kiesautoriteiten en de arrestaties van personeel van de oppositie bedoeld waren om obstakels op te werpen.

Vorige week had Machado het leger van het land opgeroepen om de uitslag van de stemming te handhaven. Maar het leger van Venezuela steunt Maduro al lang en er zijn geen openbare tekenen geweest dat leiders van de strijdkrachten zich van de regering zouden afkeren.