Het probleem dat Suriname heet is een meerkoppig monster en de oplossingen zijn daarom ook meervoudig en multidimensionaal en moeten in samenhang bezien worden. Een groter en bovenliggend probleem in Suriname is de beperkte en vernauwde blik en de eendimensionale kijk die men op na houdt bij het zoeken naar oplossingen voor het meerkoppig monster. Politici komen vaak met oppervlakkigheden, eenzijdigheden en enkelvoudigheden als oplossing voor de grote problemen in Suriname. Je moet opletten dat Surinamers graag hun persoonlijke hobby en stokpaardjes bedrijven en daarmee alle problemen van het land denken op te lossen. Dus als iemand een jurist is dan komt die steeds met nieuwe wetten en regels waarmee dan alle problemen opgelost zijn. Als iemand een onderwijzer is dan komt die met de heilige oplossing van betere scholing voor het volk. 

Als iemand niet echt een vak heeft komt die met een generiek container woord leiderschap zonder verdere definiëring wat leiderschap is als de oplossing waarmee alle problemen als sneeuw voor de  zon zullen verdwijnen. Als iemand een medische achtergrond heeft dan is volgens die persoon de enige heilige oplossing een betere zorg. Als iemand een belastingdeskundige is dan zijn alle oplossingen te vinden in belastingherziening en inning van belastingen. Als ze in Suriname economie aan de AdeKUS hebben gedaan dan vinden zijn dat de koers omlaag brengen en monetaire reserves omhoog brengen de oplossingen zijn. Het zijn geen slechte oplossingen maar het zijn deeloplossingen en in rangorde en volgordelijkheid verschillend. Het is overigens erg opvallend dat je zelden Surinamers hoort praten over hoe bijvoorbeeld de productie en export kan groeien en hoe je de economie kan laten groeien. Dat lijkt net iets te moeilijk te zijn terwijl dat de moeder der oplossingen is.

Vernauwde blik op oplossingen
Surinamers lijken niet in staat te zijn om het probleem Suriname vanuit een bredere kijk te benaderen en het probleem vanuit een soort van 360 graden te bekijken. Onderstaand plaatje illustreert, aan de hand van een voorbeeld over het menselijk lichaam, de discussie onder de Surinamers die graag vanuit hun eigen blikveld de oplossing voor het probleem zien.

(noot: plaatjes voor leesbaarheid als bijlage om te downloaden)

Het probleem dat Suriname heet is net als een menselijk lichaam, alle organen en elementen zijn aan elkaar verbonden en ze zijn allemaal belangrijk. In het plaatje links zie je hoe de verschillende lichaamsdelen zich zelf het beste en meest cruciaal ervaren. Zo denken en praten bijna alle Surinamers. Hun specialiteit is de oplossing voor het probleem.

Samenhang en volgordelijkheid
De oplossing zit echter in een samenhangende aanpak, het zal niet dit of dat alleen zijn, het gaat om ook wat eerst moet en wat dan erna komt dus de rangorde en volgordelijkheid is even belangrijk. Het gaat om de samenhang en afhankelijkheden van de oplossingen te kunnen zien en die samenhang van oplossingen in de aanpak terug te laten komen.

Aan de rechterkant in bovenstaand plaatje zie je de oplossing langs meerdere dimensies met de drie visies Ontwikkelingsvisie, Maatschappijvisie en Leiderschapsvisie. Je ziet rechtsonder een 'Transformation Map' ook wel Roadmap genoemd waarin je de projecten en initiatieven in samenhang kan zien.

Het gebrek aan een samenhangende benadering is een van de hoofdredenen waarom bijna alle Surinaamse “politieke praatjes” op voorhand naar de prullenbak kunnen. De oproep aan politici is daarom om hun visie en plan conform de rechterkant van het plaatje op te stellen. Kom met de samenhang en laat zien dat je in staat bent om de afhankelijkheden te kunnen doorgronden. Zo een aanpak dwingt jou om volgordelijkheden en afhankelijkheden te herkennen met als voordeel dat je de initiatieven succesvol kan afronden.

De toekomstige president moet kunnen denken in termen als de rechterkant van het plaatje. Dat betekent dat die president conceptueel sterk moet zijn en in staat moet zijn om samenhang te zien en langs meerdere dimensies te denken. Als Surinamers blijven hangen in dat enkelvoudig denken als het denken aan de linkerkant dan kan zoals ook in het plaatje staat “any ass hole” president worden. Het gaat ook niet om het gender, de etniciteit of het geloof. Het gaat dus om sterk conceptueel kunnen denken met een brede internationale blik, iemand die open naar de wijde wereld kijkt.

Hikmat Mahawat Khan


Documenten: