Een vrouw houdt een Venezolaanse vlag vast en een boek over het Essequibo-territoriumgeschil in Caracas, Venezuela. (Foto: AP)
Brazilië heeft opgeroepen tot "terughoudendheid" toen de spanningen oplaaiden in een territoriaal geschil tussen Venezuela en Guyana, waarbij Caracas een grote militaire oefening lanceerde in de buurt van de omstreden, olierijke regio Essequibo.

"De Braziliaanse regering volgt de laatste ontwikkelingen in het geschil rond de regio Essequibo met bezorgdheid", aldus een verklaring van het ministerie van Buitenlandse Zaken vrijdag.

"De Braziliaanse regering vindt dat militaire demonstraties ter ondersteuning van beide partijen moeten worden vermeden, zodat het voortdurende dialoogproces resultaten kan opleveren."

Een Brits oorlogsschip, de HMS Trent, arriveerde vrijdagmiddag onder oplopende spanningen ook in Guyana voor verdedigingsoefeningen op open zee in zijn voormalige kolonie.

Het Britse ministerie van Defensie heeft gezegd dat het schip Guyana bezoekt als onderdeel van een reeks opdrachten in de regio en dat het schip trainingsoefeningen zal uitvoeren met het Guyanese leger.

Op zijn X-account plaatste het schip foto’s van matrozen die de Britse ambassadeur in Guyana en de stafchef van de Guyanese strijdmacht, brigadegeneraal Omar Khan, verwelkomden. Ze werden ook ontvangen tijdens een formele lunch en kregen een rondleiding door de mogelijkheden van het schip.

Het bezoek van de HMS Trent bracht Venezuela er echter toe een dag eerder militaire oefeningen te beginnen in het oostelijke Caribische gebied, nabij de grens met Guyana, terwijl de Venezolaanse regering haar claim op een groot deel van haar kleinere buurland onder druk zet.

Venezuela maakt al tientallen jaren aanspraak op Essequibo en beweert dat de Essequibo-rivier in het oosten van de regio een natuurlijke grens vormt en historisch als zodanig is erkend. De regering van president Nicolas Maduro hield op 3 december ook een controversieel referendum waarin volgens functionarissen 95 procent van de kiezers voorstander was van het uitroepen van Venezuela tot de rechtmatige eigenaar van Essequibo.

Sindsdien is hij begonnen met juridische manoeuvres om een Venezolaanse provincie in Essequibo te creëren en heeft hij de staatsoliemaatschappij opdracht gegeven vergunningen af te geven voor de winning van ruwe olie in de regio.

De oplopende spanningen hebben in de regio de vrees doen ontstaan voor een mogelijk conflict over het afgelegen gebied van 160.000 vierkante kilometer.

Guyana, waarvan Essequibo meer dan tweederde uitmaakt en 125.000 van de 800.000 inwoners herbergt, bestuurt het gebied echter sinds de grenzen in 1899 door een arbitragepanel werden bepaald.

De Braziliaanse president Luiz Inacio Lula da Silva heeft zich ontpopt als een soort vredesmakelaar, vastbesloten om te voorkomen dat de huidige woordenoorlog over de betwiste regio Essequibo escaleert tot iets dodelijkers.

'Als er één ding is dat we niet willen, is het een oorlog in Zuid-Amerika', zei hij eerder deze maand.

De Braziliaanse verklaring riep beide partijen op om een overeenkomst te respecteren die was bereikt nadat Maduro en de Guyanese president Irfaan Ali elkaar in het Caribisch gebied hadden ontmoet, waar ze beloofden geen gebruik te zullen maken van geweld om het geschil te beslechten.