Indiase rechtbank bevestigt einde speciale status voor Kashmir

Het Indiase Hooggerechtshof heeft het besluit van de regering bevestigd om de speciale status voor de deelstaat Jammu en Kashmir in te trekken. De rechtbank heeft maandag in een uitspraak de regio ook bevolen om vóór 30 september volgend jaar lokale verkiezingen te houden.

Critici zien het besluit als een nieuwe stap van de regerende Bhartiya Janata Partij (BJP) om de enige regio met een moslimmeerderheid in India onder druk te zetten.

Na ongeveer zeventig jaar aanzienlijke autonomie voor de betwiste regio Jammu en Kashmir op grond van Artikel 370 van de Indiase grondwet, toegekend in 1947 na de eerste Indiaas-Pakistaanse oorlog over de Himalaya-regio, heeft de regering van premier Narendra Modi het artikel in 2019 ingetrokken.

Sinds augustus van dit jaar heeft het hoogste gerechtshof van India een hele reeks petities behandeld die de grondwettigheid van deze maatregel aanvechten.

Maandag besliste een panel van vijf rechters unaniem om het besluit van Modi te handhaven, waarmee de bewering werd bevestigd dat de speciale status voor Jammu en Kashmir slechts tijdelijk was geweest.

"Artikel 370 was een interim-regeling vanwege de oorlogsomstandigheden in de deelstaat", zei opperrechter DY Chandrachud. "Tekstlezen geeft ook aan dat het om een tijdelijke voorziening gaat."

'Baken van hoop'
De regio vormt het middelpunt van meer dan 75 jaar vijandigheid tussen India en Pakistan sinds de twee landen in 1947 onafhankelijk werden van de Britse overheersing.

Twee jaar later werd Artikel 370 van de Indiase grondwet van kracht, wat de basis werd voor de toetreding van Jammu en Kashmir tot de Indiase unie. Dit gaf de regio autonomie bij het maken van haar eigen wetten in alle zaken behalve financiën, defensie, buitenlandse zaken en communicatie.

Modi’s intrekking van artikel 370 verdeelde de regio in twee federale gebieden – Ladakh en Jammu-Kashmir – die beide rechtstreeks door de centrale overheid werden geregeerd, zonder eigen wetgevende macht.

"Dit is een regelrechte toegeving aan het electoraat met een Hindoe-meerderheid in India", vertelde Ajai Shukla, een defensieanalist in New Delhi, aan Al Jazeera na het besluit van de regering in 2019.

"Er is hier sprake van een politieke polarisatie, waarbij de regerende partij probeert toe te geven aan haar Hindoe-stembank en aan alles wat zij als anti-moslim beschouwt," zei hij. "Voor de regering is het een stap die ze had beloofd en die ze nu heeft waargemaakt."

Na de uitspraak van maandag noemde Modi het "een baken van hoop, een belofte van een betere toekomst".

"Het is een klinkende verklaring van hoop, vooruitgang en eenheid voor onze zusters en broeders in Jammu, Kashmir en Ladakh", schreef de Indiase premier op X.

Politieke partijen in Kashmir die tegen de intrekking waren en tot degenen behoorden die naar de rechter stapten, uitten hun teleurstelling.

"Teleurgesteld maar niet ontmoedigd", schreef Omar Abdullah, voormalig eerste minister en vicepresident van de Jammu & Kashmir Nationale Conferentie-partij, op X. "De strijd zal voortduren. Het kostte de BJP tientallen jaren om hier te komen. We zijn ook voorbereid op de lange termijn."

Mehbooba Mufti, een andere voormalige eerste minister en voorzitter van de Democratische Volkspartij van Jammu en Kashmir, herhaalde deze opvattingen.

"De mensen van Jammu & Kashmir zullen de hoop niet verliezen of opgeven. Onze strijd voor eer en waardigheid zal hoe dan ook doorgaan. Dit is niet het einde van de weg voor ons", schreef ze op X.

De regio Kashmir is verdeeld tussen India, dat heerst over de dichtbevolkte Kashmirvallei, en de door Hindoes gedomineerde regio Jammu; Pakistan controleert een stukje grondgebied in het westen en China heeft een dunbevolkt hooggelegen gebied in het noorden.