Israëlische troepen openen het vuur om te voorkomen dat mensen terugkeren naar Noord-Gaza. (Bron: Al Jazeera)
Palestijnen die hun toevlucht hadden gezocht in tijdelijke onderkomens keren terug naar hun huizen in het oosten van Khan Yunis in de zuidelijke Gazastrook tijdens de eerste uren van een vierdaagse wapenstilstand in de gevechten tussen Israël en Hamas-militanten

Israël heeft gezegd dat het noorden van Gaza buiten bereik is, omdat ontheemde Palestijnen proberen de pauze in de strijd te gebruiken om naar hun huizen terug te keren.

Grote aantallen ontheemden probeerden via Gaza naar huis terug te keren toen de vierdaagse wapenstilstand, bemiddeld door Qatar, vrijdagochtend van kracht werd. Israël heeft de mensen echter gewaarschuwd dat zij het noorden van de door oorlog verscheurde enclave niet zullen mogen betreden.

Video's verkregen door Al Jazeera laten zien hoe Palestijnen terugkeren naar hun huizen in Beit Lahiya in de noordelijke Gazastrook, ondanks de nadruk van het Israëlische leger dat het een gevechtsgebied is.

Er wordt gemeld dat ten minste twee Palestijnen door het Israëlische leger zijn gedood en elf gewond zijn geraakt tijdens hun poging om naar Noord-Gaza te reizen.

Het Israëlische leger heeft gezegd dat het verwacht dat Hamas zal proberen burgers aan te moedigen of te dwingen terug te keren naar het noordelijke deel van de Gazastrook en dat het bereid was dit te voorkomen, zo meldde Mohammed Jamjoom van Al Jazeera vanuit het bezette Oost-Jeruzalem.

Israël liet pamfletten vallen boven het zuiden van Gaza, waarin de honderdduizenden ontheemde Palestijnen die daar hun toevlucht zochten werden gewaarschuwd niet naar het noorden terug te keren te midden van het grondoffensief, meldde Associated Press.

Toch konden er vrijdag honderden mensen naar het noorden lopen.

Onder verwijzing naar getuigen zei het Palestijnse persbureau Wafa dat zeven mensen gewond raakten door Israëlische troepen toen ze probeerden naar het noorden van Gaza te reizen.

Verschillende mensen zijn gewond geraakt en teruggebracht naar ziekenhuizen in het zuiden van het gebied, meldde Tareq Abu Azzoum van Al Jazeera, vanuit Khan Younis in het zuiden van Gaza.

Twee werden doodgeschoten door Israëlische troepen en nog eens elf raakten gewond aan de benen. Een AP-journalist meldde dat hij twee lichamen en de gewonden had gezien toen ze bij een ziekenhuis aankwamen.

Een Israëlische militaire woordvoerder, Avichay Adraee, gaf een verklaring in het Arabisch af over X.

"Inwoners van Gaza, de verplaatsing van de bevolking van het zuiden van de Strook naar het noorden zal op geen enkele manier worden toegestaan, maar alleen van het noorden naar het zuiden", luidde het.

"Wij nodigen u uit om de strijdkrachten en de gebieden ten noorden van de Gaza-vallei niet te benaderen. Profiteer van de tijd om in uw behoeften te voorzien en uw zaken te regelen", zei hij.

"Het gebied ten noorden van de Gazastrook is een gevechtszone en het is verboden daar te verblijven. De oorlog is nog niet voorbij en we dringen er bij u op aan om de leringen en waarschuwingen voor uw veiligheid te gehoorzamen", voegde Adraee eraan toe.

'Alles is kapot'
Veel mensen hebben geen huis meer om naar terug te keren na zeven weken van Israëlische bombardementen en grondinvasies die op 7 oktober begonnen.

Gaza-inwoner Ashraf Shann vertelde Al Jazeera dat hij gemengde gevoelens had over de wapenstilstand.

"Ik kan nergens naar terug, zelfs als de Israëli’s ons toestaan terug te gaan naar Gaza-stad. Mijn huis werd gebombardeerd en werd volledig verwoest op de derde dag van de oorlog", zei hij. "Tegelijkertijd ben ik blij voor de mensen wier dierbaren vermist zijn. Ze kunnen tenminste de stukken gaan ophalen en proberen ernaar te zoeken."

Zak Hania, een ontheemde Palestijn die het vluchtelingenkamp Shati ontvluchtte, zei dat "alles kapot is in Gaza".

"We weten niet of we blij of verdrietig moeten zijn. Onze huizen zijn gebroken, onze harten zijn gebroken, alles in Gaza is nu gebroken. We weten niet hoe het leven hierna verder zal gaan", vertelde hij aan Al Jazeera vanuit de zuidelijke stad Khan Younis.

Op de vraag of hij van plan was om tijdens de wapenstilstand naar huis te gaan, antwoordde Hania: "We kunnen niet gaan omdat het Israëlische leger zei dat niemand terug naar het noorden mag gaan en de mensen bang en aarzelend zijn om te gaan."

"Ik denk dat het gevaarlijk is om terug te gaan, omdat ze nog steeds op de weg zijn die het noorden en het zuiden van Gaza scheidt… We zijn nergens zeker van en we bidden alleen maar dat het staakt-het-vuren stand houdt", zei hij.

Hervatting oorlog dreigt
Hani Mahmoud, die rapporteert vanuit Khan Younis in het zuiden van Gaza, zei dat het dreigende feit dat de oorlog binnen enkele dagen zal worden hervat, een enorme teleurstelling voor de mensen was.

"Er is een gevoel van geluk, een gevoel van optimisme, maar het is een voorzichtig optimisme omdat na 48 dagen van meedogenloze luchtaanvallen en moordpartijen zoveel Palestijnen omringd zijn door vernietiging en bloed, en de lichamen van dierbaren en familieleden", zei Mahmoud.

"Het staakt-het-vuren komt wanneer mensen even de tijd willen nemen om elkaar te controleren en hun huizen en bezittingen te controleren", zei hij.

"Er is ook het dreigende feit dat de oorlog binnen enkele dagen zal worden hervat, aldus Israëlische functionarissen", zei Mahmoud.

"Die verklaring was zeer verwoestend en deprimerend voor veel Palestijnen die geloven dat dit staakt-het-vuren onvolledig en oneerlijk is, omdat ze hun huizen willen gaan controleren en zien wie er nog onder hun familieleden achterblijft", zei hij.

De Israëlische oorlog heeft sinds 7 oktober ruim 14.800 mensen in Gaza gedood. In Israël bedraagt het officiële dodental als gevolg van de aanvallen van Hamas vóór de oorlog ongeveer 1.200.