Het blijft een uitdaging om de Afobakka krachtcentrale veilig te houden. (Foto: René Gompers)
De activiteiten van houthakkers en gouddelvers rondom het stuwmeer vormen nog steeds een dreiging voor de Afobakka stuwdam en de 16 hulpdijken. Afhankelijk van welke hulpdijken kapot gaan zou in de 'worst case scenario' Paramaribo in 50 uren onderwater lopen. Brokopondo in minder tijd. In beide gevallen zou het water 5 meters hoog kunnen staan.

De Staatsolie Power Company Suriname, die de Afobakka krachtcentrale beheert, is constant alert en moet regelmatig de hulp inroepen van de autoriteiten om het gevaar te weren.

Tijdens een bezoek aan de waterkrachtcentrale op Brokopondo, onder begeleiding van de Staatsolie Power Company Suriname (SPCS), hebben journalisten een kijkje gehad in de operaties en de 'inner workings' van de dam en de krachtcentrale. Het bezoek is onderdeel geweest van een groter geheel:  Staatsolie heeft twee dagen rondleidingen op haar operaties in Saramacca, Paramaribo, Wanica en Brokopondo, voor de pers georganiseerd. Er is onder andere aangegeven dat de veiligheid en integriteit van de stuwdam is gegarandeerd - het voldoet aan de wereldstandaarden en is multi gecertificeerd - en dat de droogte geen effect heeft op de opwekkingscapaciteit. Alle zes turbines zijn actief.

Er zijn heel wat uitdagingen waarmee veertig personeelsleden gesteund door hypermoderne systemen, rekening mee moet houden zoals het waterpeil en de weerpatronen. Het maximum waterpeil in het stuwmeer om nog veilig stroom op te wekken is gesteld op 264 voet (79,2 meters). Het minimum op 240 voet (72 meters). Op dit moment staat het waterpeil op 255 voet (76,5 meters). De dam is berekend op een uiterst waterpeil (tot de nok) van 269 voet (80 meters). Voordat deze hoogte bereikt wordt is spuien noodzakelijk om de overvloed en grotere druk weg te nemen.

Met nog 16 hulpdijken, 12 aan de westzijde en 4 aan de oostzijde wordt het water in het stuwmeer binnengehouden en worden overstromingen voorkomen. De laatste jaren is het garanderen van de veiligheid bij deze hulpdijken een grote uitdaging geworden. Staatsolie heeft vaker aan de bel getrokken over het gevaar van onder andere de (illegale) houtkap - en goudactiviteiten in de buurt van de dijken. Er is vaker opgetreden door de autoriteiten, maar het probleem blijft zich voordoen.

"We hebben er nog regelmatig mee te maken," deelt Nawien Debipersad mee. Hij is manager van Power, Reliability and Maintenance bij de SPCS. "We blijven alert. Het liefst wil je deze activiteiten niet hebben in die omgeving. Onze primaire aandachtsgebied is om een stuwdam operatie uit te voeren, om energie op te wekken." Hij geeft aan dat "3 tot 4 keer per maand" de gevaarvomende activiteiten worden waargenomen. Er wordt wel tijdig opgetreden door de autoriteiten, maar er is geen garantie dat de gebieden rond de hulpdijken buiten gevaar blijven.

"We doen vaker risico analyses en het ergste wat gebeuren kan, is een dambreuk," legt Debipersad uit. De simulaties hebben uitgewezen dat het effect van een dambreuk bij de hulpdammen hetzelfde is als bij de hoofddam. In geval de oostelijke hulpdijken het zouden begeven, zegt Debipersad:  "In zo een situatie zou Paramaribo 17 voet (5,1 meters) onderwater komen te liggen. Dat zou in een tijd van 50 uren kunnen plaatsvinden." In geval de westelijke hulpdijken het zouden begeven, zou het Brokopondo gebied in minder tijd ook rond de vijf meters onder water komen te liggen. Debipersad benadrukt: "Door de ernst van de situatie staat dam integriteit en dam veiligheid  boven alles."