Niger: Afgezette president Mohamed Bazoum roept hulp VS in

De afgezette leider van Niger heeft er bij de VS en "de hele internationale gemeenschap" op aangedrongen om te helpen "de constitutionele orde te herstellen" na de staatsgreep van vorige week. In een opiniestuk in de Washington Post zei president Mohamed Bazoum dat hij schreef "als gijzelaar".

Hij waarschuwde ook dat de regio verder onder Russische invloed zou kunnen komen, via de Wagner Group die al actief is in buurlanden.

De West-Afrikaanse buren van Niger hebben gedreigd met militaire interventie.

Donderdag maakten de leiders van de staatsgreep bekend dat ze de ambassadeurs van het land uit Frankrijk, de VS, Nigeria en Togo zouden terugtrekken. In een verklaring die op de nationale televisie werd voorgelezen, zeiden ze dat de functies van de vier ambassadeurs waren "beëindigd".

Slechts enkele uren eerder zei de ambassadeur van Niger in de VS, Kiari Liman-Tinguiri, tegen persbureau AFP dat de junta "tot bezinning moet komen" en "moet beseffen dat deze affaire niet kan slagen".

De junta kondigde ook aan de bilaterale militaire banden met de voormalige koloniale macht Frankrijk te verbreken. Het land heeft momenteel ongeveer 1.500 troepen in Niger en maakt deel uit van een strijdmacht die de islamistische militanten bestrijdt.

Frankrijk heeft gereageerd door te zeggen dat alleen "legitieme" regeringen overeenkomsten kunnen wijzigen.

De West-Afrikaanse regionale groep Ecowas heeft sancties opgelegd en de junta tot het einde van het weekend de tijd gegeven om de president te herstellen, anders wordt hij geconfronteerd met de mogelijkheid van militaire interventie.

Het probeert ook een diplomatieke oplossing na te streven, maar een Ecowas-delegatie, die donderdag in Niger aankwam, vertrok al na een paar uur zonder enige teken van vooruitgang.

Niger is een belangrijke producent van uranium - een brandstof die van vitaal belang is voor kernenergie - en onder Bazoum was het een belangrijke westerse bondgenoot in de strijd tegen islamistische militanten in de West-Afrikaanse Sahelregio.

In zijn krantenartikel waarschuwde Bazoum dat de staatsgreep, als deze zou slagen, "verwoestende gevolgen zou hebben voor ons land, onze regio en de hele wereld".

"Vechten voor onze gedeelde waarden, waaronder democratisch pluralisme en respect voor de rechtsstaat, is de enige manier om duurzame vooruitgang te boeken in de strijd tegen armoede en terrorisme", schreef Bazoum. "Het Nigerese volk zal uw steun op dit cruciale moment in onze geschiedenis nooit vergeten."

Bazoum waarschuwde ook voor de banden van de leiders van de staatsgreep met de Russische huurlingengroep Wagner, die elders in de regio actief is en door velen wordt gezien als een kwaadaardige invloed in Niger.

"De hele centrale Sahel-regio zou onder Russische invloed kunnen vallen via de Wagner-groep, wiens brute terrorisme in Oekraïne volledig is vertoond", schreef Bazoum.

Veel aanhangers van de staatsgreep in Niger scandeerden pro-Russische leuzen en droegen de kleuren van de Russische vlag.

Op donderdag gingen duizenden mensen de straat op in Niamey, de hoofdstad van Niger, in een vreedzame demonstratie om de staatsgreep te steunen en andere West-Afrikaanse landen te bekritiseren voor het opleggen van financiële en handelssancties aan Niger.

Volgens de VS zijn er geen aanwijzingen dat Wagner betrokken was bij de omverwerping van Bazoum, maar de leider van Wagner zou de staatsgreep als een triomf hebben beschreven. De Russische regering heeft echter opgeroepen om de afgezette president weer aan de macht te krijgen.

De militaire machtsovername is ook internationaal veroordeeld, onder meer door de EU, de VN en de VS.

Eerder deze week sprak de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken met Bazoum aan de telefoon, waarna de VS zei dat het zich inzet voor het herstel van de democratisch gekozen regering van Niger.

Bazoum, de eerste democratisch gekozen president die een andere in Niger opvolgde, werd vorige week door zijn eigen bewakers vastgehouden. Coupleider generaal Abdourahmane Tchiani is geïnstalleerd als staatshoofd.

Niger is een belangrijk onderdeel van de Afrikaanse regio die bekend staat als de Sahel, een gebied dat wordt geteisterd door jihadisten en militaire regimes. De afgelopen jaren werd het gezien als een voorbeeld van relatieve stabiliteit, terwijl de buurlanden Mali en Burkina Faso bezweken aan militaire staatsgrepen.

Het herbergt zowel Franse als Amerikaanse militaire bases die worden gebruikt om islamitische opstandelingen te bestrijden.

De regering van president Bazoum is een partner van Europese landen die proberen de migrantenstroom over de Middellandse Zee te stoppen. Zij is overeengekomen om
honderden migranten terug te halen uit detentiecentra in Libië. Ook trad hij hard op tegen mensenhandelaars.