Premier Mark Rutte stopt met politiek na val kabinet

De Nederlandse premier Mark Rutte heeft gezegd dat hij uit de politiek zal stappen nadat zijn coalitieregering vrijdag instortte vanwege het asielbeleid. Na bijna 13 jaar aan de macht te zijn geweest, is Rutte een van Europa's langstzittende leiders.

Hij leidt nu een demissionair bestuur totdat er in november nieuwe verkiezingen kunnen worden gehouden. Maar hij vertelde het parlement dat hij zich niet kandidaat zou stellen voor een vijfde ambtstermijn en na de verkiezingen de politiek zou verlaten.

Nederlandse parlementsleden stemmen later over een motie van wantrouwen die door de oppositie is ingediend in een poging hem omver te werpen.

Nederland heeft sinds anderhalf jaar een coalitieregering onder leiding van Rutte en zijn conservatieve VVD-partij, maar de vier betrokken partijen zijn al langer verdeeld over migratie.

De VVD probeerde de stroom asielzoekers in te perken, naar aanleiding van een ruzie vorig jaar over overvolle migratiecentra. Zijn plannen werden tegengewerkt door jonge coalitiepartners.

"Zodra het nieuwe kabinet na de verkiezingen aantreedt, verlaat ik de politiek", zei Rutte, eraan toevoegend dat hij de partij- en parlementaire leiders al had ingelicht. "Dit is een persoonlijke beslissing en staat los van de ontwikkelingen van de afgelopen weken", zei hij.

De motie van wantrouwen is ingediend door twee linkse oppositiepartijen en de extreemrechtse partij van anti-islamleider Geert Wilders.

Maar het heeft de steun nodig van ten minste één van de partijen in de omgevallen coalitie van Rutte om te slagen.

Tot de gebeurtenissen van afgelopen vrijdag werd Rutte gezien als een van de sluwste overlevenden in de Europese politiek, en kreeg hij zelfs de bijnaam "Teflon Mark".

Tijdens zijn tijd als premier sinds 2010 staat hij bekend om zijn vermogen om uit politieke schandalen te komen met zijn reputatie intact. Net als veel van zijn voorgangers heeft hij de reputatie bescheiden te leven, naar zijn werk te gaan en zelfs het paleis op zijn fiets te bezoeken.

Zijn bescheiden karakter wordt misschien belichaamd door een incident dat in 2018 op camera werd vastgelegd, toen hij per ongeluk zijn koffie liet vallen op weg naar het parlement en vervolgens zelf de rommel opruimde met een emmer en een dweil.

Na zijn toespraak in de Tweede Kamer zei Rutte tegen de Nederlandse media dat hij "gemengde gevoelens" had over het verlaten van de politiek. "Dit is niet geheel zonder emotie", zei hij. "Maar het voelt ook goed om het stokje door te geven."