Raadsman van Desi Bouterse, Irvin Kanhai, op weg naar het gerechtsgebouw. Hij heeft een 60-pagina's tellend pleidooi gehouden. (Foto: René Gompers)
Raadsman van Desi Bouterse, Irvin Kanhai, zei vandaag tijdens zijn pleidooi in het hogerberoepszaak dat informatie verstrekt bij de verzetszaak naast zich neer is gelegd. De vervolging en de krijgsraad zijn "helaas een verhaal blijven herhalen van moorddadige militairen en onschuldige slachtoffers, die op zeer wrede wijze zijn omgebracht, omdat ze de dictatuur van de militairen niet wensten en terugkeer naar de democratie wilden bewerkstelligen". Kanhai vroeg het Hof van Justitie "dat aan de onmiskenbaar grote behoefte binnen onze samenleving wordt voldaan, dat het proces zo spoedig mogelijk tot een einde wordt gebracht; en wel met vrijspraak voor de verdachte". Tegen Bouterse heeft het Openbaar Ministerie 20 jaar cel geëist en onmiddellijke gevangenneming bij veroordeling.

Een juist eindoordeel in deze strafzaak zal volgens Kanhai van grote doorslaggevende betekenis zijn voor de gezonde verdere ontwikkeling van de vrije Surinaamse Staat en natie, die op 25 november 1975 werden verondersteld te zijn gecreëerd. Een slordig, onjuist oordeel, desnoods gebaseerd op grote kennis van het (straf)recht en idem kennis van alle besluiten/arresten van de Nederlandse Hoge Raad, maar zonder voldoende kennis van de diverse processen van kolonisatie, dekolonisatie en rekolonisatie! in de afgelopen eeuw, zal niet bevredigend kunnen zijn en ons volk in zijn ontwikkeling, voor tientallen jaren op achterstand zetten, met alle gevolgen van dien", voerde Kanhai aan.

Volgens de raadsman is het strafproces, vanaf de eerste opzet daarvan tot heden, geheel buiten deze relevante politieke en staatkundige werkelijkheid gestoeld geweest, waardoor moet worden gevreesd dat de uitkomst daarvan erbarmelijke consequenties voor de Surinaamse staat en samenleving zal hebben; wat met grote stelligheid moet worden voorkomen! "Wat is de relevante staatkundige en politieke context, waarbinnen de maatschappelijke ontwikkelingen in Suriname in de afgelopen 50 jaar hebben plaatsgevonden? In de eerste plaats is daar de staatkundige onafhankelijkheid, welke het voormalige moederland, na 300 jaar van kolonisatie van ons land, geheel op eigen initiatief, zonder enige dwang van de Surinaamse bevolking, geheel voor zijn eigen verborgen doelen, ik herhaal zijn eigen verborgen doelen, aan Suriname heeft verleend". De strafpleiter bleef lang stilstaan bij de rol van Nederland in het dekolonisatieproces omdat het volgens hem essentieel is van wat er rond 8 december 1982 is gebeurd. 

De koloniale baas zou bezig zijn geweest om een 'regime change' te bewerkstelligen in Suriname. "Een enkel mensenleven telt dan niet meer, materiële vernietiging hoe groot ook is geen zaak waarover  men zich nog druk maakt, als het maar ertoe bijdraagt de volledige onderwerping van de leiding  in het aangevallen land te bereiken, om volledige en grondige 'regime change' te bewerkstelligen, teneinde voor tientallen jaren de volledige macht in het aangevallen land, de afvallig geachte ex-kolonie, uit te kunnen oefenen." Hij haalde de massastakingen aan, studentenonrust, sluiting van de universiteit en middelbare scholen, bestaande en nieuwe media die met volle ondersteuning van die uit het voormalige moederland de acties blijven aanmoedigen. 

"President en leden van het Hof, dit is de achtergrond waartegen de gebeurtenissen in die tweede week van december 1982 moeten worden bezien en beoordeeld. En dat is dan zonder enige twijfel, dat Nederland, volgens het toen kennelijk geldende nieuwe model van koloniale dominantie, dat in het voorgaande is beschreven, tevergeefs heeft geprobeerd om de zaken in zijn voormalige kolonie naar zijn hand te zetten en daarmee een vreselijke ramp heeft teweegbracht...". De vijftien mannen die vermoord zijn op 8 december zouden als bruggenhoofden hebben gefungeerd.

De verdediging vindt dat de bewijsmiddelen die opgesomd zijn door het Openbaar Ministerie vaak innerlijk tegenstrijdig zijn maar bovenal is uit geen enkele bewijsmiddel een verankering gevonden die de ten laste legging ondersteunt namelijk de hier eerder genoemde tezamen en in vereniging dus die nauwe en bewuste samen werking en de voorbedachte rade. Kanhai ging in op diverse bewijsmiddelen die zijn aangevoerd en gaf aan dat onjuiste conclusies zijn getrokken. De rechtszaak is meer dan 20 jaar sinds de juridische voorbereiding daarvan gestart en bijna 15 jaar dat die daadwerkelijk plaatsvindt heeft volgens Kanhai onmiskenbaar vreselijke, verwoestende consequenties voor de samenleving gehad en het volk duidelijk meer kwaad dan goed heeft gedaan.

"Met de zitting van vandaag  zijn we heel dicht gekomen bij het einde  van deze strafzaak. Echter, welk belang zullen wij dienen - wij die liefde hebben voor ons land en ons volk en daar trouw en eerlijke dienstbaarheid aan hebben gezworen - als we doorgaan met een kwellende, vernietigende strafzaak, wanneer we na meer dan 20 jaar - na alles wat in die context al is gezegd -  niet verder konden komen dan een veroordeling van de verdachte wegens moord. Het cruciale element van voorbedachte rade is onbesproken gelaten en heeft de vervolgingsambtenaar zich voornamelijk beroepen op de wijze van opbrengen  en de vraag als Bouterse  in het fort was of niet. Een kwalificatie waarvoor de vereiste voorbedachten rade bewezen is geacht op grond van niets meer dan dat de verdachte bij de rechter-commissaris het woord ‘draaiboek’ heeft gebruikt, in de context van de voorbereiding van een militaire operatie.... Draaiboek!

Dit lijkt het bewijs, dat het kennelijk beoogde doel van veroordeling van de verdachte kosten wat het kost, nimmer op een juridisch verantwoorde wijze zal kunnen worden bereikt. En het kan niet anders dan dat wij thans met zijn allen tot de conclusie komen, dat deze gerechtelijke procedure feitelijk voorbij is en dat het er nu om gaat om met de grootste spoed dit 8-december strafproces, dat ons volk nu meer dan 20 jaar in gijzeling heeft gehouden (en de vraag is: voor wie?), tot een zinvol einde te brengen.

De voormalige kolonisator staat in dit proces niet terecht, maar op dit punt in het strafproces is het buiten kijf dat die wel aan de basis heeft gestaan van de ellende die ons rond 8 december 1982 heeft getroffen: te weten een mislukte vijandige militaire invasie, die tot de dood van 15 vooraanstaande landgenoten heeft geleid, wat het onderwerp van deze   8-december strafzaak is geworden. Het is in elk geval buiten elke twijfel dat als er één instantie is, die heeft geprofiteerd van de gijzeling waarin dit strafproces ons volk gehouden heeft en de vernietigende verdeeldheid die binnen de Surinaamse samenleving er door is gezaaid, dat dat wel die voormalige kolonisator is....

(Later meer over het pleidooi)