Reactie voortzetting decemberstrafproces in Fort Zeelandia
Bericht van 8 december 1982 van de Nederlandse ambassadeur Joop Hoekman, uit het ‘geheime’ archief van Buitenlandse Zaken‘. Bij mijn ambtswoning (sinds vannacht 4 uur) alsmede bij de kanselarij van de VS-ambassade staan gewapende soldaten opgesteld…’
29 november berichtte Starnieuws over de zitting van het 8-decemberstrafproces in Fort Zeelandia. Vijftien arrestanten zouden hier tijdens een vluchtpoging zijn neergeschoten. In het vonnis van 29 november 2019, waartegen Bouterse bezwaar aantekende, had de Krijgsraad dit als ‘onmogelijk’ afgedaan en er bovendien op gewezen dat de slachtoffers in de borst en niet in de rug waren getroffen.
Aanwezige getuigen bevestigden: Bouterse was op 8 december present in het Fort. Er werden schoten gelost, maar van paniek vanwege een vermeende op handen zijnde invasie – zoals de verdediging had beweerd –, was volgens hen geen sprake. De volgende chronologie getuigt van een planmatige aanpak.
In de nacht van 7 op woensdag 8 december werden de slachtoffers ruw van hun bed gelicht en naar het Fort Zeelandia gebracht. Inwoners van Paramaribo schrokken wakker doordat (media)gebouwen onder vuur waren genomen. Alleen de staatsradio SRS was woensdagochtend 8 december in de lucht en adviseerde op gezag van de militairen thuis te blijven. Bouterse riep om 6 uur 's ochtends dat het leger had ingegrepen in het ‘belang van de revolutie’. En omstreeks 10 uur 's ochtends voegde SRS toe, dat het leger een onderzoek naar de brandstichters en hun motieven was begonnen. Bouterse vertelde even later op de STVS-zender dat het leger had moeten optreden en mannen had meegenomen voor verhoor, en vervolgens werd de ‘bekentenis’ van Jozef Slagveer getoond op tv, die van André Kamperveen was alleen via SRS te horen. De mofo koranti meende te weten, dat ze toen al dood waren.
In de nacht van 8 op 9 december klonken opnieuw schoten. SRS suste: geen paniek (!), er is sprake van paraatheidsoefeningen, om even later te verkondigen dat de verdachten van een tegencoup bij een vluchtpoging waren omgekomen. Op STVS maakte bevelhebber Bouterse officieel bekend, dat er ‘betreurenswaardige gebeurtenissen hadden plaatsgevonden’, waarbij ‘veel verlies van mensenlevens was voorkomen’. In de gecensureerde de Ware Tijd van 20 december verklaarde Bouterse dat het ‘buitenland’ – Nederland en de VS? – de Surinaamse bevolking met hulp van mediabedrijven ‘klaargestoomd’ had voor een ingreep.
Om die reden is de notitie van de Nederlands ambassadeur Joop Hoekman in Paramaribo pikant. In een eerste codebericht op 8 december 1982 schrijft ambassadeur Hoekman aan Buitenlandse Zaken in Den Haag, dat er vier gebouwen vermoedelijk met brandbommen in de as zijn gelegd en dat de brandweer die snel ter plaatse was, door de militairen met schoten gedwongen werd zich terug te trekken. ‘Bij mijn ambtswoning (sinds vannacht 4 uur) alsmede bij de kanselarij van de VS-ambassade staan gewapende soldaten opgesteld, die opdracht hebben de identiteit van bezoekers te controleren, de Nederlandse kanselarij wordt niet bewaakt. Aanvallen op gebouwen zijn begonnen om ongeveer 2 uur vannacht. Bij ABC-radio vloog het gebouw niet in brand en zijn om plm. 4.15 uur nieuwe brandgranaten in gebouw geschoten op dat tijdstip was de bewaking bij mij al aanwezig! Er zijn geruchten over arrestaties, indien juist zou dit bewaking bij mij en bij VS- ambassade verklaren, namelijk verhinderen dat sommigen aldaar hun toevlucht zoeken.’
Johnny Kamperveen en anderen wisten inderdaad de dans te ontspringen door te vluchten. Maar niet via de ambassade. Mocht Bouterse's verdediging aanvoeren dat de soldaten daar enkel stonden om te voorkómen dat Amerika en Nederland een tegencoup hielpen voorbereiden, was dan alles op de vroege ochtend van 8 december al niet onder controle?
Dit codebericht komt uit – jawel – een van ‘de’ Nederlandse geheime archieven over de jaren 80, die zich in het Haagse Nationaal Archief bevinden (toegangsnummer 2.05.330, inventarisnummer 11926). Voor dit document geldt een openbaarheidsbeperking tot 1-1-2042. Met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) heb ik dit bericht en andere ‘geheime’ documenten op het ministerie van Buitenlandse Zaken kunnen inzien vóór de overdracht aan het Nationaal Archief. Ook nu is via de opvolger van de Wob, de nieuwe Wet open overheid, inzage te vragen. Maar dat vergt een lange adem en Jobs geduld. Liever wordt de openbaarheidsbeperking van dergelijke ‘geheime dossiers’ er direct afgehaald. Dat kan dit soort saillante informatie opleveren.
Ellen de Vries,
onderzoeker en auteur van Mediastrijd om Suriname. Van mythemakers tot nieuwsverduisteraars
Vandaag
-
08:43
Wallerlei-Kumbangsila draagt na dertien jaar directeurschap bij COVAB over
-
06:47
OWRO vraagt SRD 1 miljard extra: huidige begroting onvoldoende voor infrastructuurambities
-
04:58
Buien en onweer trekken over het land; kans op wateroverlast
-
03:46
Baarden, tatoeages en professionaliteit binnen politiekorps: tijd voor een moderne benadering
-
02:30
OAS roept op tot herstel van democratie in Cuba, Nicaragua en Venezuela
-
01:33
Inflatie stijgt naar 11,4 procent; prijzen in mei met 1,3 procent omhoog
-
01:09
Derde helft WK 2026: Colombia breekt Congolees verzet en zet grote stap richting achtste finales
-
00:17
SEOGS groeit uit tot breed zakelijk platform rond energieontwikkeling
-
00:01
Tsang verwacht na vonnis snelle hervatting IDB-project van 't Hogerhuysstraat
Gisteren
- Enorme werkloosheid onder de jeugd en de vastgelopen arbeidsmarkt
- Derde helft WK 2026: Kroatië wint nipt van Panama en zet koers naar knock-outfase in Groep L
- DSB boekt recordwinst van bijna SRD 789 miljoen en keert dividend uit
- Simons en Mitchell zien kansen voor nauwere samenwerking binnen Caricom
- Regering wil achterstallige betalingen examinatoren uiterlijk vrijdag afhandelen
- Derde helft WK 2026: Engeland slaagt er niet in de Ghanese muur te slopen
- Verkaveling FAI gaat niet door
- Derde helft WK 2026: Portugal verpulvert Oezbekistan met 5-0
- Op zoek naar de narrow corridor
- Nieuwe gasvondst Petronas in Blok 52: president Simons maakt ontdekking bekend tijdens opening SEOGS
- Noersalim: meer dan 25 corruptiedossiers bij LVV
- Rechter stelt Staat in gelijk en schorst executie in zaak Baitali
- Ramdin opent OAS-vergadering: Samenwerking is geen keuze, maar noodzaak
- Monorath vraagt SRD 521 miljoen extra voor versterking veiligheidsdiensten
- Bee scherpt aanpak spookambtenaren aan: salarissen sneller geblokkeerd
- Derde helft WK 2026: Iraakse passie en hoop onwankelbaar bij WK-debuut na 40 jaar
- Oprichter en leadzanger van The Merrymen overleden
- Benoeming Steve Meye leidt tot debat over Surinames positie over Palestina
- Warm weer met Saharastof, lokaal kans op onweersbuien in het binnenland
- Pakistan: Landelijk alarm wegens dreiging zware regenval en overstromingen
- Derde helft WK 2026: Algerije toont veerkracht en zet achterstand om in winst tegen Jordanië
- Column: Rij voor Tulip een spiegel voor het land
- Veerverbinding Albina-St-Laurent blijft beperkt; nieuwe veerboot pas in september operationeel
Eergisteren
- Derde helft WK 2026: Noorwegen overleeft Senegalese storm in zinderende WK-thriller
- Derde helft WK 2026: Frankrijk boekt overtuigende 3-0 zege op Irak, plek in knock-outfase
- Docenten Moengo Tapoe in beraad; onderwijsbonden waarschuwen voor verstoring examens
- Curaçao biedt Suriname expertise aan voor ontwikkeling olie- en gassector
- Adhin: Begrotingsvergadering volledig rechtsgeldig verlopen ondanks VHP-bezwaar
- Onderwijs reeds gestart met uitbetaling examinatoren en gecommitteerden
- VHP protesteert tegen opening DNA-vergadering vanwege procedurefout
- Derde helft WK 2026: Messi schiet Argentinië langs Oostenrijk naar volgende ronde
- Nog eens zeven politieagenten aangehouden in 82 kilo cocaïnezaak
- Leer kinderen niet alleen rekenen, maar ook omgaan met geld en gezondheid
- Derde helft WK 2026: Mexico, VS en Duitsland boeken knock-outplaatsen, strijd barst los
- Openbaar vervoer krijgt digitale koerswijziging: gps verplicht voor bussen en boten
- Verenigd Koninkrijk krijgt zevende premier in tien jaar na aftreden Starmer
- Minister Huur: SRD 1 miljoen per district is volstrekt onvoldoende
- Bromfietser komt om het leven; autobestuurder onder invloed van alcohol
- OAS moet zich vernieuwen om geloofwaardig te blijven
- Local content moet Suriname voorbereiden op een economie ná de olie
- Warm begin; later op de dag kans op enkele regenbuien
- Ramdin: Suriname en Guyana kunnen uitgroeien tot op één na grootste oliegebied ter wereld
- Column: Wapenstilstand? Terwijl het echte leed doorgaat
- Derde helft WK 2026: Nieuw Zeeland strijdend ten onder tegen Egypte
- Suriname investeert fors minder in onderwijs dan regio; Currie wil wettelijke norm