Reactie voortzetting decemberstrafproces in Fort Zeelandia
Bericht van 8 december 1982 van de Nederlandse ambassadeur Joop Hoekman, uit het ‘geheime’ archief van Buitenlandse Zaken‘. Bij mijn ambtswoning (sinds vannacht 4 uur) alsmede bij de kanselarij van de VS-ambassade staan gewapende soldaten opgesteld…’
29 november berichtte Starnieuws over de zitting van het 8-decemberstrafproces in Fort Zeelandia. Vijftien arrestanten zouden hier tijdens een vluchtpoging zijn neergeschoten. In het vonnis van 29 november 2019, waartegen Bouterse bezwaar aantekende, had de Krijgsraad dit als ‘onmogelijk’ afgedaan en er bovendien op gewezen dat de slachtoffers in de borst en niet in de rug waren getroffen.
Aanwezige getuigen bevestigden: Bouterse was op 8 december present in het Fort. Er werden schoten gelost, maar van paniek vanwege een vermeende op handen zijnde invasie – zoals de verdediging had beweerd –, was volgens hen geen sprake. De volgende chronologie getuigt van een planmatige aanpak.
In de nacht van 7 op woensdag 8 december werden de slachtoffers ruw van hun bed gelicht en naar het Fort Zeelandia gebracht. Inwoners van Paramaribo schrokken wakker doordat (media)gebouwen onder vuur waren genomen. Alleen de staatsradio SRS was woensdagochtend 8 december in de lucht en adviseerde op gezag van de militairen thuis te blijven. Bouterse riep om 6 uur 's ochtends dat het leger had ingegrepen in het ‘belang van de revolutie’. En omstreeks 10 uur 's ochtends voegde SRS toe, dat het leger een onderzoek naar de brandstichters en hun motieven was begonnen. Bouterse vertelde even later op de STVS-zender dat het leger had moeten optreden en mannen had meegenomen voor verhoor, en vervolgens werd de ‘bekentenis’ van Jozef Slagveer getoond op tv, die van André Kamperveen was alleen via SRS te horen. De mofo koranti meende te weten, dat ze toen al dood waren.
In de nacht van 8 op 9 december klonken opnieuw schoten. SRS suste: geen paniek (!), er is sprake van paraatheidsoefeningen, om even later te verkondigen dat de verdachten van een tegencoup bij een vluchtpoging waren omgekomen. Op STVS maakte bevelhebber Bouterse officieel bekend, dat er ‘betreurenswaardige gebeurtenissen hadden plaatsgevonden’, waarbij ‘veel verlies van mensenlevens was voorkomen’. In de gecensureerde de Ware Tijd van 20 december verklaarde Bouterse dat het ‘buitenland’ – Nederland en de VS? – de Surinaamse bevolking met hulp van mediabedrijven ‘klaargestoomd’ had voor een ingreep.
Om die reden is de notitie van de Nederlands ambassadeur Joop Hoekman in Paramaribo pikant. In een eerste codebericht op 8 december 1982 schrijft ambassadeur Hoekman aan Buitenlandse Zaken in Den Haag, dat er vier gebouwen vermoedelijk met brandbommen in de as zijn gelegd en dat de brandweer die snel ter plaatse was, door de militairen met schoten gedwongen werd zich terug te trekken. ‘Bij mijn ambtswoning (sinds vannacht 4 uur) alsmede bij de kanselarij van de VS-ambassade staan gewapende soldaten opgesteld, die opdracht hebben de identiteit van bezoekers te controleren, de Nederlandse kanselarij wordt niet bewaakt. Aanvallen op gebouwen zijn begonnen om ongeveer 2 uur vannacht. Bij ABC-radio vloog het gebouw niet in brand en zijn om plm. 4.15 uur nieuwe brandgranaten in gebouw geschoten op dat tijdstip was de bewaking bij mij al aanwezig! Er zijn geruchten over arrestaties, indien juist zou dit bewaking bij mij en bij VS- ambassade verklaren, namelijk verhinderen dat sommigen aldaar hun toevlucht zoeken.’
Johnny Kamperveen en anderen wisten inderdaad de dans te ontspringen door te vluchten. Maar niet via de ambassade. Mocht Bouterse's verdediging aanvoeren dat de soldaten daar enkel stonden om te voorkómen dat Amerika en Nederland een tegencoup hielpen voorbereiden, was dan alles op de vroege ochtend van 8 december al niet onder controle?
Dit codebericht komt uit – jawel – een van ‘de’ Nederlandse geheime archieven over de jaren 80, die zich in het Haagse Nationaal Archief bevinden (toegangsnummer 2.05.330, inventarisnummer 11926). Voor dit document geldt een openbaarheidsbeperking tot 1-1-2042. Met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) heb ik dit bericht en andere ‘geheime’ documenten op het ministerie van Buitenlandse Zaken kunnen inzien vóór de overdracht aan het Nationaal Archief. Ook nu is via de opvolger van de Wob, de nieuwe Wet open overheid, inzage te vragen. Maar dat vergt een lange adem en Jobs geduld. Liever wordt de openbaarheidsbeperking van dergelijke ‘geheime dossiers’ er direct afgehaald. Dat kan dit soort saillante informatie opleveren.
Ellen de Vries,
onderzoeker en auteur van Mediastrijd om Suriname. Van mythemakers tot nieuwsverduisteraars
Vandaag
-
23:02
Hoe politieke loyaliteit Suriname verzwakt
-
21:14
Afstudeeronderzoek levert HACCP-plan op voor veilige verwerking van bevroren sopropo
-
20:26
Derde helft WK 2026: Met nieuwe regels gaat FIFA voor sneller, eerlijker en veiliger
-
18:35
82 cocaïnebolletjes aangetroffen in lichaam van overleden man
-
17:49
Handel, investeringen en verbindingen rode draad bezoeken Brazilië en Dominicaanse Republiek
-
16:33
Sterke groei in China-Latijns-Amerika handel en samenwerking
-
14:53
OM eist celstraf tegen advocaat Veira wegens bedreiging met vuurwapen op politiebureau
-
14:18
Rechter verplicht GOw2 brandstoflevering aan KLM te hervatten
-
12:27
NDP: Het verhaal van hoe wij samen Suriname werden
-
10:29
Vrouw beroofd door gemaskerde bromfietsrovers
-
09:21
Repliek op de reactie van de heer Makka
-
07:23
VHP roept op tot behoud van waarden bij herdenking Hindostaanse Immigratie
-
05:28
SLM herintroduceert rentevrij spaarplan voor vliegtickets
-
03:35
Warm en benauwd weer; later op de dag kans op regenbuien
-
01:44
Wereldmilieudag 2026: Caricom pleit voor rechtvaardige transitie
-
00:59
Column: Het rechtmatige onding dat WIPA heet
-
00:00
Somohardjo na goedkeuring vordering: Ik ben op alles voorbereid
Gisteren
- Financiële modderpoel van tien jaar los je niet in vijf jaar op
- Derde helft WK 2026: De beste jonge spelers om te volgen op dit FIFA-toernooi
- DNA wijst vorderingen pg tegen Nurmohamed, Hoefdraad en Somohardjo toe
- Beleidsplan moet arbeidskansen voor personen met beperking vergroten
- Onderwijscrisis: het probleem is geen spiritualiteit, maar het systeem
- Behandeling in DNA over vordering pg tegen 3 voormalige ministers
- DNA vergadert openbaar over vorderingen pg tegen drie voormalige ministers
- Onzekerheid over openbare DNA-vergadering: commissievoorzitter wil geen eindverslag uitbrengen
- Lula hekelt nieuwe Amerikaanse tarieven: 'Wij accepteren deze behandeling niet'
- Gewapende bromfietsrovers openen vuur en beroven man van gouden ketting
- In hoger beroep Pikin Saron-zaak: Gros verhoren zonder aanwezigheid van advocaat
- Warm en benauwd; in de middag kans op regenbuien
- Congres zet rem op Trumps Iran-oorlog
- Column: SML ondersteunen
- Somohardjo wil dat DNA openlijk stemt over vordering ex-bewindslieden
Eergisteren
- Lijk aangetroffen langs weg naar Overbridge
- Staken mag maar cijfers vertellen ook een ander verhaal
- Derde helft WK 2026: Team Engeland, kan Tuchel het beste uit Kane en Bellingham halen?
- Werkbezoeken president leveren nieuwe afspraken
- Suriname verliest icoon van de inheemse keramiekkunst
- Wanneer rouw je mentale gezondheid onder druk zet
- Voormalig bisschop Wilhelmus de Bekker overleden
- Toyota Prado en Lexus buitgemaakt door criminelen in politie-uniform
- Nieuwe escalaties VS-Iran conflict: Aanval op luchthaven Koeweit en wederzijdse raketaanvallen
- Politie onderschept grote partij drugs; vijf verdachten aangehouden
- Grote animo voor markoesaproject; LVV houdt extra trainingssessie
- DNA stemt unaniem in met wijziging Begrafeniswet
- Regenachtig weer blijft aanhouden
- VN waarschuwt voor extreme weersomstandigheden door naderende El Niño
- Simons wil samenwerking met Dominicaanse Republiek verder uitbouwen
- DNA eist opheldering over verdwenen 537 kilo kwik bij politiepost