Maya Manohar houdt een presentatie over het Kinderombudsinstituut.
De conceptwet Kinderombudstituut is reeds in 2008 geconcipieerd op het ministerie van Justitie en Politie. Daarna is het tijdens diverse perioden van andere ministers herzien en aangepast. In de huidige regeerperiode is het wetsproduct wederom geactualiseerd door de presidentiële commissie Kinderombudsinstituut. Afgelopen week is tijdens een workshop gebogen over de wetgeving.

Wat is een kinderombudsinstituut precies?
Het is een onafhankelijk mensenrechten instituut voor de promotie en bescherming van de rechten van het kind. Komt op voor de kinderrechten en helpt kinderen, jongeren en volwassenen bij vragen hieromtrent. Geeft regelmatig advies over kinderrechten aan de regering. Uit art. 4 van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind destilleert het VN-Comité voor de Rechten van het Kind, de aanbeveling voor de opzet van een Kinderombudsinstituut.

In het richtinggevende General Comment No.2, 2002 on The role of independent national human rights institutions in the protection and promotion of the rights of the child, geeft het Comité specifieke richtlijnen hiervoor. Hierin is eveneens rekening gehouden met de Paris Principles, waarin door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties richtlijnen zijn gegeven voor mensenrechteninstituten in het algemeen.
Enkele belangrijke richtlijnen voor zo een instituut zijn:
Het is onafhankelijk van de overheid. Om dat te bewerkstelligen zijn er enkele voorwaarden:
- status, taken, bevoegdheden en de benoeming dienen bij wet geregeld te worden.
- Breed mandaat hebben voor de uitvoering van de taken.
- Officiële ambtelijke onafhankelijkheid.
- Transparant benoemingsproces van de kinderombudspersoon en staf.
- Financiële onafhankelijkheid van de overheid en voldoende middelen.
- Herkenbaar en toegankelijk voor kinderen.
- Verantwoording verschuldigd aan het Parlement.

Waarom een Kinderombudsinstituut in Suriname?
In 1993 heeft Suriname het Kinderrechtenverdrag geratificeerd, dat in 1999 is gepubliceerd in het Staatsblad van Suriname. Hierdoor is er een verplichting voor onze overheid ontstaan om het Kinderrechtenverdrag te implementeren. Suriname heeft ook de rapportageplicht naar het VN Comité Rechten voor het kind. Uit de gepleegde rapportages van Suriname is een aanbeveling van het VN comité voortgevloeid met name de instelling van een kinderombudsinstituut.

Wat doet een kinderombudsinstituut?
Monitoren, promoten en bescherming van kinderrechten in de ruimste zin des woord.
Bij monitoren kunnen we denken aan de volgende activiteiten:
- overzicht krijgen en houden over alle beleidsterreinen die de leefwereld van minderjarigen raken.
- (on)gevraagd adviseren over wetgeving, beleid en praktijk m.b.t. kinderen, daarbij kan er getoetst worden of voldaan wordt aan de eis van het kinderverdrag dat het belang van het kind de eerste overweging moet zijn.
Bij promotie van kinderrechten kunnen wij denken aan de volgende activiteiten:
- zorgen dat kinderen prioriteit krijgen en kinderrechten zichtbaarder worden in de maatschappij;
- zorgen dat de bevolking en politici meer te weten komen over de leefwereld van kinderen.
- creëren van een kanaal waardoor de eigen mening van kinderen daadwerkelijk gehoor krijgt bij overheid en publiek.

Bij bescherming wordt ervoor gezorgd dat ieder kind en diens vertegenwoordiger iets kan ondernemen als zijn rechten worden geschonden.
De kinderombudspersoon dient hiervoor een ruim mandaat te hebben, zoals de bevoegdheid tot het instellen van een onderzoek, toegang tot documentatie en andere informatie ten behoeve van het onderzoek.

De opzet en bemensing van zo een instituut dient volgens een transparante en open selectieprocedure te geschieden. Een pluralistische vertegenwoordiging van de verschillende organisaties belast met kinderrechten (wetenschappers en andere professionals, Ngo's, media, kinderen, jongeren) is van belang.

De taken van de kinderombudspersoon kunnen o.a. zijn:
- Onderzoek naar kinderrechten vraagstukken
- Verslaglegging en publicatie hiervan.
- Monitoring implementatie Kinderrechtenverdrag en voorlichting.
- (on)gevraagd advisering van publieke organisaties en overheid.
- Toezicht opname van kinderrechtenprojecten in de nationale begroting en beleidsplannen.

Er op toezien dat wetgeving in lijn is met het Kinderrechtenverdrag.
- Vertolking van de mening/opvattingen van kinderen.
-  Klachtbehandeling.
- Beoordeling van klachtprocedures op helderheid, volledigheid en uitvoering.

Ieder land dat een kinderombudsinstituut instelt, stelt een eigen takenpakket samen. De keuzes die daarin gemaakt worden, hangen deels samen met de bestaande voorzieningen in het land. De gemaakte keuzes zijn nooit definitief. Onder invloed van maatschappelijke veranderingen en internationale samenwerking kunnen ze weer veranderd worden.

Tot slot is de kinderombudspersoon een bijzondere schakel in het kinderbeschermingssysteem. Indien er klachten zijn met betrekking tot het functioneren van de kinderbeschermingsinstanties, ook van kinderen zelf, kan dat gerapporteerd worden aan de kinderombudspersoon. Dit is een uitbreiding van het kinderbeschermingssysteem. De kinderombudspersoon zal de klachten onderzoeken en doet daarna aanbevelingen ter oplossing en rapporteert ook aan De Nationale Assemblee.

Presentatie stakeholdersmeeting wetgeving kinderombudsinstituut
Mr. Dr. Maya Manohar: lid presidentiële commissie Kinderombudsintituut, afgevaardigde Anton de Kom Universiteit van Suriname