Serena Muntslag-Essed bij het Constitutioneel Hof vandaag een verzoekschrift ingediend voor onverbindend verklaren van de Kiesregeling.
De jurist Serena Muntslag-Essed heeft vandaag een verzoekschrift ingediend bij het Constitutioneel Hof. Zij vraagt om de Kiesregeling onverbindend te verklaren. "Het kiesstelsel moet veranderen!”, is een uitspraak die de afgelopen decennia zo vaak is gedaan, dat het vergeleken kan worden met een lied dat is vastgeroest op repeat, zegt Muntslag-Essed. De reden waarom er volgens haar zo een grote roep is naar de wijziging van het kiesstelsel, is omdat de resultaten van elke verkiezing na 1987 het evident maken dat het kiesstelsel onrechtvaardig is.

Zo waren bijvoorbeeld tijdens de verkiezing van 2020 in Coronie 1.051 stemmen nodig voor 1 zetel, terwijl voor diezelfde ene zetel in Wanica 13.233 stemmen vereist waren. Een stem in Coronie heeft dus bijkans 12 maal meer electoraal gewicht in vergelijking met een stem in Wanica. Het behoeft dan ook geen betoog dat het kiesstelsel leidt tot ongelijkheid. Fundamentele democratische rechten van een meerderheid van de kiezers zijn in het geding! Hoewel in De Nationale Assemblee overeenstemming over dat het kiesstelsel dringend herzien moet worden en diverse politieke partijen vanaf 1992 het voornemen hebben geuit om het te wijzigen, is het louter vanwege politieke agenda’s tot op heden niet veranderd.  

De hoofdoorzaak van de onrechtmatigheid van het kiesstelsel is de wijze van zetelverdeling, zoals neergelegd in artikel 8 jo 9 jo 24 jo 131 Kiesregeling. Muntslag-Essed heeft daarom vandaag het verzoekschrift ingediend bij het Constitutioneel Hof, met als doel dat het Hof de volgende rechtsvraag beantwoordt, namelijk: “Is de Kiesregeling, met name artikel 8 jo 9 jo 24 jo 131, in strijd met de Grondwet en verdragen?”

In het verzoekschrift komt Muntslag-Essed tot de conclusie dat deze rechtsvraag bevestigend moet worden beantwoord en komt aan de orde:
a. De werking van kiesstelsels in het algemeen.
b. Het Kiesstelsel van Suriname.
c. Voorbeelden van verkiezingsresultaten.
d. De rechtsgevolgen van de Kiesregeling.
e. Toetsing van de Kiesregeling aan de Grondwet en verdragen.

Het kiesstelsel van Suriname
Het kiesstelsel wordt beheerst door regelgeving op internationaal niveau, te weten het Amerikaans Verdrag voor de Rechter van de Mens (AVRM), het internationaal Verdrag inzake Burger en Politieke Rechten (BUPO), de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens (UVRM). Op nationaal niveau zijn de grondwet en de Kiesregeling van toepassing.

De grondwet bepaalt in artikel 55 dat de DNA het volk vertegenwoordigt en de soevereine wil van de natie tot uitdrukking brengt. Krachtens artikel 61 grondwet is in Suriname het stelsel van evenredige vertegenwoordiging van kracht, wat betekend dat op een zo evenredig mogelijke wijze de wil van het volk moet worden vertaald naar parlementaire zetels. Voorts is in artikel 8 Grondwet het discriminatie verbod verankerd.

Kortom dient het kiesstelsel conform de grondwet aan twee elementaire zaken te voldoen:
a. Gelijkheid (artikel 8 grondwet).
b. Het stelsel van evenredige vertegenwoordiging (artikel 55 jo 61 Grondwet).

De wijze waarop het kiesrecht wordt uitgeoefend, is nader geregeld in de Kiesregeling, waarin de zetelverdeling is bepaald ingevolge artikel 8 jo 9 jo 24 lid 1 jo 131. Echter blijkt uit de verkiezingsresultaten de ernstige onrechtvaardigheid van de Kiesregeling. Zo heeft bv. de NPS in 2020 in Paramaribo met 32.394 stemmen 3 zetels verkregen, terwijl ABOB, met veel minder stemmen ad 24.956, is beloond met veel meer zetels, namelijk 8.

Rechtsgevolgen van het kiesstelsel
De Kiesregeling leidt door de onrechtvaardig tot o.a. discriminatie; bevordering van (ongeoorloofde) etnische politiekvoering; gedwongen samenwerkingen; afbreuk van de functionaliteit van regeringsvorming.

Door de wijze waarop de zetelverdeling plaatsvindt zijn partijen altijd gedwongen om samenwerkingen aan te gaan. Op het moment dat meerdere partijen bepalen c.q. beïnvloeden welke koers het land moet opvaren, wordt de regering steeds minder functioneel, daar rekening moet worden gehouden met verschillende politieke agenda’s en er als gevolg hiervan geen eenduidig beleid is. Het spreekwoord “er zijn geen twee kapiteins op een schip”, wordt hierdoor geweld aangedaan, aangezien dankzij de onrechtmatigheid van de Kiesregeling er vele kapiteins zijn die het schip van Suriname besturen.  Geen wonder dat het land de afgelopen decennia schipbreuk heeft geleden.

Waar artikel 61 grondwet voor ogen heeft dat op basis van evenredigheid de meerderheid van het volk de DNA vormt, leidt de Kiesregeling juist tot het tegenovergestelde. Immers is het de minderheid die de meerderheid vertegenwoordigd in DNA. De omgekeerde wereld dus! Dit is een ernstige schending van artikel 61 grondwet. Hierdoor is er absoluut geen sprake van een soevereine uitdrukking van de wil van het volk zoals artikel 55 Grondwet dat voorschrijft.

Het is dus evident dat de Kiesregeling in strijd is met de grondwet en verdragen en dient het daarom onverbindend te worden verklaard door het Constitutioneel Hof.

Het verzoekschrift kunt u hier downloaden.


Documenten: