Sinds kort hebt u als procespartij (zowel als eisende partij en als gedaagde partij) de mogelijkheid om samen met uw advocaat bij de rechter uw zaak te bepleiten en eventuele vragen van de rechter te beantwoorden.

Begin oktober is na een welverdiend reces voor de rechterlijke macht, het nieuwe zittingsjaar van start gegaan. De president van het Hof van Justitie zal in zijn openingstoespraak begin deze maand hoogstwaarschijnlijk aandacht besteden aan de Comparitie na Antwoord. Een nieuwe vorm van civiel proces voeren die ervoor moet zorgen dat een juridisch conflict sneller en effectief wordt opgelost. Tevens, en dat is het nieuwe eraan, zullen de procespartijen zelf een actieve rol gaan spelen in de mogelijke oplossing van het conflict.

Procesverloop
Wanneer een burger zich in zijn/haar recht aangetast voelt en hij/zij dit wil voorleggen aan een rechter, kan deze burger een advocaat in de arm nemen. In grote lijnen is de procedure dan dat de advocaat namens de rechtzoekende burger een verzoekschrift opstelt, gericht aan de rechter. Wanneer het proces begint en de rechtzoekende procespartij wordt (rechtsingang verkrijgt), gaat het proces van start met de conclusie van eis meestal onder verwijzing naar de inhoud van het verzoekschrift. In het verzoekschrift en de conclusie van eis verwoordt de advocaat wat de eisende partij wil, dus waartoe de eisende partij wil dat de gedaagde partij veroordeeld wordt en op grond waarvan.

De advocaat van de gedaagde reageert hierop met een conclusie van antwoord; in dit stuk verweert de gedaagde zich en vermeldt waarom de gedaagde meent dat de eiser ongelijk heeft. Vervolgens kan de advocaat van de eisende partij hier weer op reageren (conclusie van repliek) en de advocaat van de verwerende/gedaagde partij kan vervolgens weer op het stuk van de eisende partij reageren (conclusie van dupliek).
Dit gebeurt allemaal schriftelijk en kan met een beetje pech een paar jaar duren omdat de rechterlijke macht overbelast is, er over en weer verweer gevoerd kan worden en er over en weer ook uitstel gevraagd kan worden.

De comparitie na antwoord
In dit vaak langdurige juridische proces komt nu in handelszaken (zoals bijvoorbeeld leningen, huurovereenkomsten, arbeidszaken, geldvorderingen) verandering. Voortaan zal na de schriftelijke conclusie van eis en de conclusie van antwoord, de comparitie na antwoord gehouden worden. De mogelijkheid om over en weer schriftelijk op elkaars conclusies te reageren wordt ingekort en hiervoor in de plaats krijgen de procespartijen (de eisende én verwerende partij) en hun advocaten de gelegenheid om in persoon, en dus mondeling, aan de rechter hun eis of hun verweer toe te lichten en vragen van de rechter te beantwoorden: de zogenaamde comparitie na antwoord.

Behalve dat zo’n juridische procedure korter duurt, staan beide partijen samen voor de rechter en horen zij elkaars uitleg en toelichting en beantwoorden zij beiden vragen van de rechter. De rechter zal proberen op deze comparitiezitting op basis van wat partijen en hun advocaten toelichten, tot een schikking te komen. Dat wil zeggen een oplossing waarin beide procespartijen zich kunnen vinden. Als het de rechter niet lukt om te schikken, dan zal de rechter alsnog een beslissing nemen en binnen 3 maanden vonnis wijzen.

Goede voorbereiding door procespartijen en advocaten van belang
Deze verandering in de juridische procedure brengt met zich mee dat beide procespartijen zich elk samen met hun advocaat goed moeten voorbereiden op deze comparitie na antwoord. Dit omdat de procespartijen inhoudelijke vragen van de rechter moeten kunnen beantwoorden en moeten kunnen toelichten waarom zij vinden dat die andere partij veroordeeld moet worden of juist niet.

Waar procespartijen voorheen via hun advocaat over en weer op elkaar konden reageren en zaken toelichten, is de advocaat nu verplicht om vanaf de start van het juridisch proces alle relevante feiten en informatie en vooral bewijsstukken te vermelden in de conclusie van eis. Ditzelfde geldt voor de gedaagde partij. In de conclusie van antwoord moeten alle verweren inclusief bewijzen opgenomen worden. Dit omdat de volgende fase de comparitie na antwoord is. Deze comparitie na antwoord kan leiden tot een schikking en zo niet, alsnog tot een vonnis van de rechter.

Kort samengevat
Binnenkort hebt u als procespartij (zowel eiser als gedaagde) de mogelijkheid om samen met uw advocaat bij de rechter uw zaak te bepleiten en eventuele vragen van de rechter te beantwoorden. Dit met als doel dat de rechter probeert te schikken. De uitkomst van deze schikking is dwingend voor partijen. Partijen moeten zich hieraan houden. De rechter zal dit vastleggen zodanig dat dit een executoriale titel heeft. Dat wil zeggen dat mocht de ene partij zich niet houden aan wat in de schikking is overeengekomen, de andere partij dit kan afdwingen bijvoorbeeld met behulp van een deurwaarder. Mocht een schikking toch niet lukken, dan zal de rechter een beslissing voor partijen nemen en binnen 3 maanden vonnis wijzen.

Mr. Judith van der Gugten