Het ontwerp van de openbare markt van Nieuw Nickerie. Het gebouw telt twee verdiepingen.
Zeer verontwaardigd constateerde president Santokhi recentelijk in Saramacca, dat er op woensdag 11 augustus jl. meer dan 50 ontwikkelingsprojecten door de regering zijn goedgekeurd, maar dat er slechts op één van deze projecten wordt getamboereerd: de openbare MARKT Nickerie.  Ik begrijp niet dat de president niet begrijpt dat het logisch is. Wie komt anno 2021 op het ‘lumineuze’ idee om in Nickerie een marktgebouw met nota bene twee lagen te willen neerzetten voor het slordige bedrag van US$ 5 miljoen en dat gebouw ook nog als modern te presenteren?

Ook het marktwezen ontkomt niet aan het verschijnsel van decentralisatie. Het marktgebouw – met twee lagen - is achterhaald nog voor het er goed en wel staat. Bij een markt gaat het om handeldrijven. De plaats, waar en hoe nemen wij op de koop toe. Met genoegen kijk ik in Nederland steeds weer naar de multifunctionele wijze waarop ruimten worden gebruikt zeker niet in de laatste plaats om het drijven van handel middels markten te faciliteren. De Albert Cuyp-., Blaak, Ten Cate-, - de Dapper of de Kinkermarkt. Allemaal markten waarbij de marktkramen etc. in de avond vóór de marktdag of op de dag zelf worden opgezet en aan het eind van het markten weer worden afgebroken en afgevoerd. Het auto, fiets en personenverkeer kan dan weer normaal gebruik maken van die straten. Het hoeft bij ons natuurlijk niet op dezelfde manier, maar kom dan met een slimmer idee dan een gebouw met twee lagen.

Het is zeker niet het slimste idee in een land waar het plegen van onderhoud niet populair is. Voor je het denkt huisvest dit dure gebouw niet alleen kopers en verkopers, maar vooral ook ontelbare knagende viervoeters en ander ongedierte. Het geprojecteerde gebouw in Nickerie doet overigens meer denken aan  een gebouw dat huisvesting moet bieden aan een universiteit, een parlement of een sporthal.

In een tijd waarin men zo effectief mogelijk met de tijd wil omgaan, koopt men de meeste zaken – die je waarschijnlijk op de eerste verdieping van de markt zou aantreffen - liever in een van de meer dan 30.000 winkels die ons land ‘rijk’ is. Maar ook de overige producten als groenten, fruit, vlees- en vis, producten die je traditioneel slechts op de markt kocht - zijn nu ook in een van die vele winkels te koop. Neem aan dat de slogan: “Op de markt is jouw gulden een daalder waard” nog valide is, dan verlies je tientallen daalders aan benzine of buskosten om jouw gulden op de markt een daalder waard te laten zijn. Maar spannen wij de paarden niet achter de wagen als we weten dat mensen in drommen het centrum van steden verlaten - om in buitenwijken te wonen - en wij een kolossale markt in het centrum plaatsen. 

En dan nog de vraag of wij met een terugtredende overheid in gedachte het beheer van markten niet moeten overlaten aan coöperaties. Zijn de zondagse markten daar geen goed voorbeeld van? De markt zal blijven bestaan, als laagdrempelige handelsplaats. Maar we zullen moeten nagaan wat de functie van de markt nu, straks en in de toekomst is of zal zijn. Daarna kunnen wij dan besluiten over de beste vorm van de Surinaamse markten.

Vaak is het decor waartegen iets plaatsvindt belangrijker, dan hetgeen plaatsvindt. Ook hier heeft het decor er belangrijk aan bijgedragen dat die markt een steen des aanstoots werd. Een decor van haast dagelijkse kostenverhogingen die het leven voor de meerderheid van het Surinaamse volk ondragelijk maken. Als de president aankondigt dat er in september - pas - verlichting komt, dan vragen velen zich af wie dan nog leeft? Een vangnet span je uit voordat iemand springt of valt en niet nadat deze reeds gesprongen of gevallen is. En zeker niet een maand daarna.

Stephen Richards Covey, de management Guru heeft in 1989 de wereld verrijkt met zijn boek: The 7 Habits of Highly Effective People (De zeven eigenschappen van effectief leiderschap). Van dit boek zijn nu reeds meer dan 30 miljoen exemplaren verkocht. Met de verontwaardiging van de president nog vers in gedachten zou ik ons staatshoofd willen voorstellen lering te trekken uit de 5e eigenschap die Covey voorhoudt aan hen die als effectieve leiders door de wereld wensen te gaan: Probeer eerst te begrijpen, dan begrepen te worden.

Hans Breeveld