Het is weer bijna eind van de maand. De regering moet weer honderden miljoenen uitgeven voor het betalen van  salarissen, subsidies, achterstallige schulden enz. enz. De banken hebben al de oranje-vlag (niet van de VHP) uitgehangen. Er is een limiet voor opnemen van je eigen geld! En niet alleen US-dollars zijn beperkt, maar zelfs SRD's. Niet alleen kan je bij veel banken slechts SRD 1.000 (nog geen US$ 75!) pinnen, maar ook de cash-opname is gelimiteerd tot SRD 5.000 per week bij onder andere de Hakrinbank. Bedrijven kunnen slechts SRD 20.000 in een week opnemen. De pinautomaten zijn vanaf het weekend weer massaal 'leeg'. 

Met de enorme waardevermindering van de SRD is de beperking van cash-geld een straf voor velen. De economie is nog te veel op cash gebaseerd. In verschillende zaken blijkt dat 'het POS-apparaat' niet werkt. "De telefoonlijn doet het niet", is een dooddoener. Of het apparaat is kapot. Terwijl het giraal verkeer wordt gestimuleerd, doen mensen er alles aan om cash geld te hebben. Het is niet vreemd dat veel mensen hun geld niet meer naar de bank brengen. Als je je geld toevertrouwt aan de banken, maar je kan het niet krijgen wanneer je het nodig hebt, dan is het vertrouwen weg. Bovendien kost een US-dollar 50 cent minder als je met cash SRD betaalt. De koers is veel hoger dan die van de Centrale Bank. 

Er komen nauwelijks US-dollars het land binnen. De euro's kunnen nog steeds niet geëxporteerd worden, ondanks mooie toezeggingen die gedaan worden in Nederland. Zolang 19.5 miljoen euro die in beslag is genomen, niet opgelost wordt, blijft het probleem bestaan. Door de sluiting van het luchtruim sinds maart, komen er geen toeristen naar Suriname. De horeca voelt het zware klappen van de zweep en de gehele economie lijdt hieronder. De bedrijvigheid is behoorlijk afgenomen. De CBvS heeft geen US-dollars voor de banken en zelfs niet genoeg cash SRD. 

Minister Armand Achaibersing heeft heel trots de vorige maand bekendgemaakt dat zonder te lenen salarissen van ambtenaren zijn betaald. Dat was al twee jaar niet meer het geval. Elke maand werd er geld geleend door de vorige regering. Door niet te verspillen en geen corruptie zou de regering in staat zijn geweest om de salarissen uit te betalen. Dat zal deze maand ook het geval zijn. 

Maar is het wel mogelijk om zonder extra geld te verdienen de honderden miljoenen op tafel te leggen? Het is gemakkelijk om giraal geld over te boeken naar de banken. Er is een SRD 1.5 miljard Covid-pot op de rekening van de Staat, zonder dat daar cash geld tegenover staat. De kluizen zijn gewoon leeg. Als er dan monetair gefinancierd wordt, zullen de banken inderdaad geen cash geld hebben om mensen uit te betalen. Wan ogri e tyar' wan 'bun'. Zonder Covid-19 zou de regering niet in staat zijn geweest om salarissen, pensioenen en subsidies uit te betalen. Maar geld pompen in de economie zonder productie of dekking, betekent nog meer ontwaarding van de eigen munt.

Suriname is niet uit de vicieuze cirkel geraakt in de 100 dagen van de nieuwe regering. Fitch zet nog een stap naar de afgrond door de CC-status die al fragiel was, om te zetten in een magere C. De informele economie is machtiger dan de formele. De inlichtingendiensten van het land zijn aangetast door houtluizen, maar er wordt al drie maanden tijd genomen om te evalueren en werkgroepen te benoemen. En een crisisplan is tot nu toe uitgebleven, ondanks een batterij van economen. Hun batterij is blijkbaar low!

Nita Ramcharan