De Cultuurtuin – de Cul – bestaat sinds 1898 en is een belangrijk stuk Surinaams erfgoed. De tuin werd gebruikt als bron van plantmateriaal voor de landbouw, en voor de productie van sierplanten en laanbomen voor de stadsbeplanting. Veel planten werden aangevoerd uit het buitenland, vooral uit Indonesië.

In 1980 werd een inventarisatie van de voorkomende planten gemaakt door Pieter Teunissen, en Hanny van der Lande samen met Frits van Troon, waarbij een voorlopige lijst van nuttige planten en sierplanten in de Cultuurtuin werd gemaakt. In 1982 werd de inventarisatie vervolgd en uitgebreid met een kartering van de nuttige planten en sierplanten.

In 2013 heeft het Nationaal Herbarium van Suriname (BBS) in opdracht van de Stichting Nationale Parken (STINAPA) samen met Pieter Teunissen weer een aanzet gegeven voor een herinventarisatie van de Cul. Tegelijkertijd hebben 2 studenten van het Natin een deel van hun afstudeeronderzoek in de Cul gedaan. De studenten van de in 2018 opgestarte studierichting Biologie (FWNW) van de Anton de Kom Universiteit van Suriname bezoeken dit gebied frequent voor hun opleiding. In maart 2020 is het BBS begonnen met het verzamelen en conserveren van de nog in de Cul voorkomende planten, waarbij studenten actief betrokken worden. De Cul is daarnaast ook een multifunctioneel bosrijk gebied in het centrum van Paramaribo, met daarin terreinen van de ZOO, Telesur en Gazelle. Sporters en recreanten maken dagelijks gebruik van de bospaden, die tevens een onderdeel zijn van het trimparcours.

Door de toenemende verkavelings-activiteiten, gaat een stuk gemeenschappelijk Surinaams erfgoed verloren, en worden de actuele functies van het gebied aangetast. Dat erfgoed en die functies op die locatie, vlakbij het oude historische centrum van Paramaribo, zijn onvervangbaar. Verkavelen en derden accommoderen daarentegen kan je makkelijk en liever elders doen.

Waarom is de cultuurtuin zo uniek en waardevol?
De Cultuurtuin:
1. Het is de enige groene ruimte zo dichtbij het centrum van Paramaribo, waar de gemeenschap binnenlandse en buitenlandse bomen en andere planten kan bezichtigen. Het kan gezien worden als het belangrijkste stilte- en rustgebied van Paramaribo.
2. Het is een locatie met een zeer unieke collectie van planten met deels oorspronkelijk bos en aangeplante bomen die inheems ofwel uitheems zijn. Een aantal van deze bomen is meer dan 100 jaar oud. De diversiteit aan soorten planten is zeer groot en dat is in bijzonder van belang voor de aanwezige fauna. Hierdoor is het o.a. de ideale plek om midden in de hoofdstad actief te “vogelen”.
3. De Cul herbergt opstallen van de Surinaamse Orchideeën en Sierplanten-vereniging, de Paramaribo ZOO en sport accommodaties: trimbanen, trimparcours en sportvelden.
4. Het is een uitstekende locatie voor een natuurhistorisch en cultuurhistorisch museum.

Vooral de “niet gebruikte” beboste delen van de Cul die men wil verkavelen, bepalen het groene en rustige karakter van de omgeving. Als alles ineens deel wordt van een drukke wijk met woningbouw, dan krijg je een heel andere situatie, net zoals overal elders in Paramaribo.

Het Nationaal Herbarium van Suriname, dat vandaag 73 jaar bestaat, tekent protest aan tegen de verkaveling van de tuin voor residentiële doeleinden vanwege het unieke en waardevolle karakter van de tuin.


Studenten zijn bezig een plantencollectie te maken.

De tuin met zijn historie en diversiteit van meer dan 350 plantensoorten bezoeken wij jaarlijks met studenten, om ze kennis te laten maken met inheemse en exotische planten. Wij leren hun gespecialiseerde veldmethodes aan zoals vegetatie-opnames, diversiteit inventarisaties, observeren van bloemen en vruchten, en het conserveren van plantmateriaal voor wetenschappelijke doelen. De studenten zijn afkomstig van verschillende opleidingsniveaus, in het bijzonder van het Natuurtechnisch Instituut (NATIN), Instituut voor de Opleiding van Leraren (IOL) en de Universiteit van Suriname (AdeKUS), te weten de studierichtingen Biologie (FWNW) en Milieuwetenschappen (FTeW). Er zijn studenten die nu de vegetatie van de tuin bestuderen als deel van hun afstudeeronderzoek. Wanneer het terrein wordt verkaveld, dan wordt de vegetatie vernietigd, en dan kunnen wij deze activiteiten niet meer ontplooien. Bij ons rijst dan ook de vraag of men de belanghebbenden geraadpleegd heeft, en de educatieve en wetenschappelijke functie van de tuin overwogen heeft voordat men gronden binnen de Cultuurtuin heeft uitgegeven?

Wij pleiten voor het terugdraaien van de uitgave van gronden binnen de Cultuurtuin, zodat de totale gemeenschap, inclusief docenten en studenten, gebruik kan blijven maken van de Cultuurtuin.

De Cultuurtuin is een prominent en uniek stuk erfgoed en is vooral bereikbaar voor de studenten en docenten om hun onderzoek te kunnen doen. Neem deze nalatenschap, dit natuurlijke toevluchtsoord, niet van ons weg.

Het Nationaal Herbarium van Suriname
Anton de Kom Universiteit van Suriname

Het volledig artikel kunt u hier downloaden.





Documenten: