Een algemeen beeld toont het toneel van een autobomexplosie bij een controlepost in Mogadishu, Somalië. (Foto: Reuters)
Minstens 100 mensen werden gedood toen een vrachtwagen beladen met explosieven bij een drukke controlepost in de Somalische hoofdstad Mogadishu explodeerde. Volgens een internationale organisatie die in het land werkte, gaat het om de dodelijkste aanval in meer dan twee jaar.

Onder de doden zijn veel studenten en twee Turkse staatsburgers, zei de minister van Buitenlandse Zaken van Somalië, eraan toevoegend dat er tientallen gewonden waren. Zaterdag is een werkdag in het moslimland en de explosie vond plaats tijdens de ochtendspits. Reddingwerkers droegen lichamen langs het verwrongen wrak van een voertuig en een met bloed besmeurde minibustaxi.

Een rapport van de internationale organisatie, die niet genoemd wilde worden, zei dat het dodental hoger was dan 90 en dat universiteitsstudenten en 17 politieagenten onder de doden waren. Een Somalische parlementslid tweette ook dat hem was verteld dat het dodental meer dan 90 bedraagt. Intussen is dit aantal gestegen boven de 100. 

Net als andere controleposten in een stad die door tientallen jaren van conflict is getekend, is het verkeer vaak verstopt bij de Ex-Control Junction, waar zwaar bewapende veiligheidstroepen voertuigen controleren op explosieven en wapens en andere officieren direct verkeer. Er is ook een belastinginningspunt  van de overheid op de kruising, zeiden ambtenaren.

Niemand heeft onmiddellijk de verantwoordelijkheid opgeëist voor de ontploffing, maar de burgemeester van de stad gaf de schuld aan de Al-Qaeda-gelieerde islamistische groep Al Shabaab. De groep voert regelmatig dergelijke aanvallen uit in een poging de regering te ondermijnen, die wordt gesteund door de vredestroepen van de Verenigde Naties en de Afrikaanse Unie.

De meest dodelijke aanval van Al Shabaab was in oktober 2017 toen een vrachtwagen beladen met explosieven, explodeerde naast een brandstoftank in Mogadishu, waardoor een vuurbal ontstond die bijna 600 mensen doodde.

Terwijl Al Shabaab frequente aanvallen uitvoert, is het aantal doden vaak lager dan bij de ontploffing van zaterdag. De groep heeft soms geen verantwoordelijkheid opgeëist voor aanvallen die een grote publieke terugslag hebben veroorzaakt, zoals een zelfmoordaanslag in 2009 op een afstudeerceremonie voor medische studenten.

Een aantal aanvallen dit jaar, waaronder één in september op een basis waar speciale Amerikaanse troepen Somalische commando's trainen, tonen aan dat de groep een sterk intelligentienetwerk onderhoudt en dodelijke en soms geavanceerde operaties kan opzetten, zeggen analisten.

Drie getuigen vertelden Reuters dat een klein team van Turkse ingenieurs aanwezig was ten tijde van de explosie en een weg naar de stad aanlegde. Het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigde de dood van twee van zijn onderdanen.

Turkije is sinds 2011 een grote donor van Somalië en financiert samen met de regering van Qatar een aantal infrastructurele- en medische projecten in het land. Turkije opende in 2017 een militaire basis in Mogadishu om Somalische soldaten op te leiden.