De Vereniging van Exporteurs van Agrarische Producten in Suriname (Veaps) kijkt uit naar de audit van de Europese Unie (EU) die op dinsdag 1 oktober begint en tien dagen zal duren. Door de gewijzigde EU- regelgeving zijn er nieuwe maatregelen geïntroduceerd voor de export van verse groenten en fruit vanuit landen buiten de EU naar de unie. Deze maatregelen moeten het “meeliften” van insecten en schadelijke organismen met de groenten en fruit naar de EU, voorkomen. Deze maatregelen treffen de export van verse groente en fruit direct.

De vereniging heeft op 11 juli via een discussieavond in aanwezigheid van minister Rabin Parmessar van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) aandacht gevraagd van de samenleving in het algemeen, maar in het bijzonder van het ministerie voor de ongunstige effecten die deze maatregelen hebben voor de Surinaamse export. Uit onderzoek is gebleken dat deze maatregelen sinds 2016 bekend zijn bij LVV, maar dat de exporteurs pas in januari 2019 op de hoogte hiervan gebracht door een functionaris van het ministerie van Handel, Industrie en Toerisme. Sinds juli 2019 heeft Parmessar acties ondernomen om de export van verse groenten en fruit veilig te stellen. Met ondersteuning van COLEACP uit Brussel zijn er experts afgereisd naar Suriname die samen met de deskundigen van LVV en Celos en de vertegenwoordigers van de private sector een actieplan hebben uitgezet ter voorbereiding van Suriname op de EU-audit. COLEACP is een non-profit organisatie die inclusieve en duurzame handel in groenten en fruit bevordert tussen landen in Afrika, het Caribisch gebied en Stille Oceaan (ACP) enerzijds en Europese Unie landen anderzijds. Eveneens ondersteunt het de handel op lokale markten van de ACP-landen.

Swami Girdhari, secretaris van de Veaps, zegt dat er de afgelopen periode vele veranderingen zijn doorgevoerd. Hierbij zijn alle actoren binnen de  value chain van groenten en fruit belangrijk. De belangrijkste actor is de afdeling Plantenbescherming en Kwaliteitskeuringen, internationaal bekend als de National Plant Protection Organization (NPPO). De afdeling moet versterkt worden in capaciteit en ook uitgerust worden met de nodige middelen. NPPO dient getransformeerd te worden naar een dynamische entiteit en dient de stakeholders te begeleiden, stelt Girdhari. NPPO dient verder te voldoen aan de nieuwe en strenge eisen inzake het opstellen van een fytosanitair certificaat. Een kleine administratieve verschrijving (foutje) op het certificaat leidt tot afkeuring van de zending in Nederland. Verder worden boeren getraind door LVV in “Goede Agrarische Praktijken”. De Veaps-leden hebben de afgelopen periode maatregelen getroffen in hun bedrijfsvoering en in hun packinghouse om te kunnen voldoen aan de eisen van de EU. Exporteurs dienen sinds een maand te beschikken over inspectiefaciliteiten in hun packinghouse, zodat de LVV-inspecteurs de 100% inspectiewerkzaamheden kunnen verrichten.

De EU-audit zal nagaan of NPPO haar zaken op orde heeft en dat de procedures duidelijk zijn omschreven en hoe NPPO de diverse werkzaamheden uitoefent. Daarnaast zullen ook bezoeken worden gebracht aan landbouwers die exportgewassen telen en naar exportbedrijven. De exportbedrijven hebben enorme inspanningen gepleegd die hebben gezorgd voor een extra druk op de bedrijfsoperatie. “Wat we in drie jaren zouden kunnen doen, moet nu in drie maanden worden gedaan”, zegt Girdhari. De exporteurs hopen dat de positieve wending die nu is gebracht ook voortgezet zal worden na deze periode. Girdhari hoopt dat de systemen goed functioneren en dat een systeem niet afhankelijk moet zijn van de wil of onwil van een functionaris.

Tegenover Starnieuws bevestigt Girdhari dat er een nieuwe concept Plantenbeschermingswet is opgesteld door de juridische commissie onder leiding van oud-minister van LVV Geetapersad Gangaram Panday. De Veaps heeft inputs aangedragen die deels zijn overgenomen. De vereniging blijft bij haar standpunt dat er een onafhankelijke beroepsinstantie dient te bestaan en het niet zo kan zijn dat de LVV-minister de beroepsinstantie is, aangezien NPPO onder het departement valt. Deze en andere punten zal de Veaps op een ander moment verder bespreken, stelt Girdhari. Nu moeten alle stakeholders binnen de waardeketen van de export van groenten en fruit, een solide vuist vormen om de audit positief te doorlopen. "De afgelopen periode heeft wel getoond dat we gezamenlijk acties kunnen uitzetten in het belang van de sector en ons land."