Deelnemers aan de educatieve avond van de VSB met elkaar in gesprek. (Foto: VSB)
Leiderschap is in 2017 cruciaal op alle gebieden vindt de Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB). Roy Laurens van BDO zei dat gelet op de volle zaal, geconcludeerd kan worden, dat het thema leiderschap een groot issue is in Suriname. Gastspreker Reynold Chandansingh, die jarenlange ervaring heeft als adviseur leiderschap en change management, stipte aan dat leiderschap de laatste tien jaar heel belangrijk geworden is voor het bedrijfsleven. Het belang van de factor mens is toegenomen. In het verleden namen productiemiddelen de voornaamste plaats in. Nu zijn creativiteit, kennis en informatie onontbeerlijk.

Chandansingh stond stil bij de zeven cruciale elementen die gekoppeld zijn aan leiderschap: 1 jezelf kunnen leiden, 2 anderen leiden, 3 leiden van teams, 4 toekomst gericht leiderschap, 5 verandering, 6 cultuur aspecten, 7 onderneming leiden. Een leider moet zich vooral bezighouden met het waarom en niet met wat en hoe. “Mensen weten wat ze doen en hoe ze het moeten doen, de leider dient slechts aan te geven waarom het gedaan moet worden”. Chandansingh beklemtoonde dat een leider moedig moet zijn om besluiten te kunnen nemen, maar ook transparant moet zijn. “Als leider moet je weten wie je bent, wat je kan en wat je zelf wil. Leiderschap is een trip waarvan je weet waar je naartoe wil en elke stap die je zet daartoe moet leiden.”

Hele regio faalt
Tijdens de paneldiscussie zei voormalig secretaris-generaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten, Albert Ramdin, dat bepaalde elementen, die van groot belang zijn voor leiderschap aangeleerd kunnen worden. Als voorbeelden werden genoemd sociale normen en waarden, zoals oprechtheid, saamhorigheid en solidariteit. Volgens Ramdin moet leiderschap vernieuwend zijn en ook zorg dragen voor opvolging en continuïteit, maar de gehele regio faalt hierin. “Leiderschap is een mindset, en dient gecreëerd te worden van kleinsaf. Het onderwijssysteem moet leiders opbrengen en opvoeden.”

Ramdin vroeg zich waarom er nog een gebrek is aan goed leiderschap in de wereld, ondanks het feit dat onderwerp veel bestudeerd is en veel boeken erover zijn geschreven. Een gebrekkig normenstelsel, onder andere het ontbreken van eerlijkheid en rechtvaardigheid, is naar zijn mening debet hieraan. In een minder goed georganiseerde situatie, zoals in Suriname, is het van belang dat de leiders een juiste attitude erop nahouden en moeten leiden om te dienen en niet anders om. Indien dit niet het geval is zal het gevolg mislukking, misère en falen zijn.

Geloofwaardigheid
Lucien Naarden, Psycholoog en Leadership Management International Licentiehouder voor het Caribisch Gebied, benaderde het thema vanuit het total leadership concept met verschillende stijlen en invalshoeken. Hij gaf aan dat het bedrijfsleven met enorme uitdagingen wordt geconfronteerd, zoals het aantrekken en behouden van getalenteerde medewerkers, verandering van de organisatie cultuur en attitude van medewerkers, nieuwe klanten aantrekken, innoveren van diensten, producten en processen om de concurrent voor te blijven, het verhogen van klant gebondenheid.

Naarden benadrukte dat leiderschap uit de 20e eeuw, wordt gekenmerkt door autoritair gedrag en dwang om hun medewerkers zover te krijgen het resultaat te bewerkstelligen, moet plaatsmaken voor leiderschap uit de 21e eeuw. Tegenwoordig is het noodzakelijk, dat leiders van iedere medewerker een professional maken. “Elke professional werkt mee aan het resultaat, kent en neemt zijn verantwoordelijkheden.” De oude leiderschapsstijl kan je niet toepassen op mensen die zijn veranderd. Het grootste probleem van leiders is de geloofwaardigheid, ook in Suriname is dat het geval en het weder opbouwen daarvan is heel erg moeilijk en haast onmogelijk.

Realistische doelen
Winston Ramautarsing, ondernemer en voorzitter van de Vereniging van Economisten in Suriname, had het over de manier waarop we als land uit de crisis kunnen geraken. Volgens hem is de inkrimping van de economie historisch. Nooit eerder is een krimp van 9-11% meegemaakt. De econoom vindt dat herstel start bij het individu en zich voortzet in bedrijven en verenigingen. Er moeten samen realistische doelen worden opgesteld en vertrouwen moet worden gewekt, zodat allen erin geloven en aan meewerken. “De crisis is de schuld van eenieder, daarbij natuurlijk niet voorbijgaand aan de rol van de politiek, omdat er geen innovatie is geweest.” De rijst- en houtsector werden genoemd als goede voorbeelden. Volgens Ramautarsing zit de uitdaging in nieuw leiderschap, dat anders moet zijn dan het traditionele. “Wij moeten het doen, want wij voelen het en we moeten niet wachten op de regering.”

VSB-voorzitter Bryan Renten gaf in het slotwoord aan, dat leiderschap duidelijk een belangrijk onderwerp is, gelet op de actieve participatie van het publiek.