Rechterlijke macht niet meer beschermd door trias politica

De rechterlijke macht in Suriname geniet niet langer de bescherming van de scheiding der machten in de trias politica. Ex-minister Chandrikapersad Santokhi van Justitie en Politie, nu parlementariër en voorzitter van de VHP, noemt het een dieptepunt dat de volksvertegenwoordiging wordt misbruikt om de rechterlijke macht te ondermijnen.

De indiening van een initiatiefvoorstel om de amnestiewet te wijzigen is volgens hem tegen de grondwet en internationale verdragen die Suriname heeft getekend.

Verkeerd spoor
Santokhi legt uit dat de indieners en aanhangers van deze initiatiefwet de samenleving op een verkeerd spoor brengen door uit te leggen dat het hier slechts gaat om het invullen van een gat in de bestaande wet. “Ze leggen uit dat er een ‘gap’ is in die wet omdat de periode 1982 tot en met 1995 niet is meegenomen. Niets is minder waar. Als ze die gap willen invullen, moeten ze gewoon aangeven dat amnestie ook geldt voor die periode”, legt Santokhi uit. “Maar dat doen ze niet. Wat ze wel doen is het weghalen van de genoemde misdrijven en daarvoor in de plaats misdrijven invullen waartegen er geen amnestie kan worden verleend.

De VHP-voorman zegt dat er bij de bestaande wet absoluut geen sprake is van onvolledigheid. “Die wet zegt wel dat strafbare feiten zoals moord, doodslag en schending van mensenrechten niet worden meegenomen. Daaronder vallen ook de moorden van 8 december 1982. De huidige wet is alleen van toepassing op misdrijven tegen de staatsveiligheid en het openbaar gezag”, zegt Santokhi. Volgens hem is dat een internationale regel. Zo is bijvoorbeeld in de kwestie Moiwana Suriname veroordeeld en opgedragen onderzoek te doen naar de daders van moord en mensenrechtenschending en die voor het gerecht te slepen. Suriname is gevonnist in 2005 door het Inter-Amerikaanse Hof voor de Rechten van de Mens.

Moord en mensenrechtenschendingen
“Op dit moment is er absoluut geen sprake van dat 8 december een kwestie is tegen staatsveiligheid. Het Hof van Justitie heeft de opdracht gegeven aan de procureur generaal om onderzoek te doen naar moord en naar mensenrechtenschendingen. In de beschikking is met naam en toenaam onderzoek geëist naar personen die daarbij betrokken zijn. Het rechtsproces is in een vergevorderd stadium en staat de rechter bijna op het punt uitspraak te doen. Met de plotselinge indiening is het dus niet dat een ‘gap’ wordt gevuld maar dat de rechtsstaat ernstig wordt ondermijnd”, stelt Santokhi.

Hij legt uit dat de amnestiewet van toen gemaakt is in een andersoortige atmosfeer. “Toen stonden gewapende groepen en personen tegenover elkaar in interne conflicten. De staatsveiligheid en het openbaar gezag waren in gevaar. De regering besloot toen om dat gevaar te keren en de daden straffeloos te maken. Daar is nu geen sprake van”.

Consequenties
De ex-minister zegt dat wat nu gebeurt ernstige consequenties zal hebben, nationaal én internationaal. Suriname is drie jaar terug toegetreden tot het Internationaal Strafhof. Daar is bepaald dat het hof jurisdictie krijgt onderzoek en berechting te doen tegen misdrijven tegen de menselijkheid en mensenrechtenschending, wanneer een land belemmeringen daarvoor opwerpt. Evenwel geldt dit niet voor zaken die plaatsgevonden hebben voordat de wet in werking trad.

“Maar het geeft aan dat internationaal, mensenrechtenschendingen, dood en moordslag geen bescherming genieten”, zegt Santokhi. Volgens hem is nu het imago van het parlement zwaar aangetast. “Ik voel me belachelijk als parlementariër, omdat internationaal het niet zal heten de coalitie maar het parlement van Suriname die de rechtsstaat ondermijnt. Waarom is men niet naar de samenleving gegaan in een referendum, waarom niet maatschappelijke groepen horen en de nabestaanden”, vraagt de parlementariër.