Jaguar op het Menu (deel 6)
31 Mar 2018, 02:48
foto
WWF poster bedreigde diersoorten: Jaguar


Wildlife crime & trade, de criminaliteit in bedreigde in het wild levende diersoorten, wordt als de vierde meest lucratieve illegale business in de wereld gezien. De illegale stroperij en handel in de jaguar neemt toe. Starnieuws laat in een serie van negen artikelen ‘Jaguar op het Menu‘ verschillende instanties aan het woord die vertellen over de huidige gang van zaken in Suriname en de toekomst.

WWF: Jaguarjacht en handel Suriname flink onderschat

De jacht op en de handel in de jaguar is niet nieuw in Suriname, maar wordt nog altijd flink onderschat. In 2010 bracht de natuurbeschermingsorganisatie World Wildlife Fund (WWF) Guianas al een rapport hierover uit. Acht jaar verder ziet de situatie er zorgwekkend uit. “De toename in de stroperij en illegale handel ontwikkelde zich bijna uit ons zicht”, zegt Laurens Gomes WWF-vertegenwoordiger in Suriname aan Starnieuws.

Wereldwijd is er nu meer aandacht voor jaguars. “Niet alleen van mensen die weten wat de actuele prijzen zijn en waar je eentje zou kunnen bemachtigen. Maar ook vanuit de kant van personen en instanties die de natuur willen beschermen,” zegt Gomes. In alle landen waar deze grote kat voorkomt wordt die in haar voortbestaan bedreigd. Internationaal heeft zich een illegale handel ontwikkeld van hele of delen van jaguars naar Azië of Aziaten. “Het is dus lokaal en internationaal en dat drijft de prijs op voor jaguars en jaguarlichaamsdelen.”

De prijzen die op straat geboden worden zijn bij de instanties bekend. Het gaat vooral om de Chinese markt en dat weet WWF uit andere delen van de wereld, bijvoorbeeld als het gaat om tijgers. De tijgerpenis wordt vermalen tot poeder en als potentie-verhogend medicijn gebruikt, de botten, tanden en huid worden ook gebruikt. “Mensen vertellen ons verhalen dat er ook zo iets gaande is met jaguars.”

Anekdotisch bewijs
Het WWF-kantoor in Paramaribo heeft de afgelopen maanden tientallen brieven van bezorgde burgers, dorpelingen en anderen, ontvangen. Gomes praat over anekdotisch bewijs dat nog gestaafd moet worden met gegevens om de situatieanalyse te voeden. “Politie, douane en jachtopzieners moeten om de tafel om de stroperij en illegale handel zichtbaar te maken.”

Laurens heeft informatie uit het veld dat er professionele jagers en stropers zijn die gericht op jacht gaan naar Surinames grootste kat. Maar ook niet-gespecialiseerde jagers zoals dorpelingen. “In dorpen waar mensen respect hadden voor de jaguar, zijn er personen die denken ‘ey hier kan ik geld mee verdienen’. Men begint zich te specialiseren in het jagen op jaguars en dat vind ik nog zorgwekkender.” Dan is er nog het probleem van jacht rond de goudvelden en in de boskapconcessies.”

Te weinig prioriteit
We zijn verre van een ideale situatie, vindt Gomes. “Ja, ik vind dat het ministerie te weinig doet en te weinig gefaciliteerd wordt om haar taak in deze uit te voeren. Ja, ik maak me zorgen en ja, ik vind dat het te weinig prioriteit heeft bij de overheid.” De NGO ziet wel dat het probleem de aandacht van het ministerie Ruimtelijke Ordening, Grond- en Bosbeheer heeft. En er is een goede basis om een samenwerking op te zetten.

WWF vindt dat er een actieplan moet komen. Jaguars zijn belangrijk om een gezond ecosysteem te behouden en voor de ontwikkeling van het ecotoerisme. “Er zijn niet veel landen in de wereld die dit kunnen zeggen ‘ gewoon vijftien minuten van de hoofdstad heb je een jaguar-habitat’.” Maar als je ze allemaal doodt of ze worden schuw en dan wordt de kans kleiner om eentje in het echt te zien. Dit heeft invloed op de huidige en de toekomstige toerismemarkt, meent Gomes.

Strengere controle
Vooruitlopend op een actieplan kan er nu al worden gehandeld. Zo uit het hoofd noemt Gomes strengere controle van vluchten vanuit Zuid-Suriname en vleesverkoopstandplaats te Latour. Verder her-activering van de veldposten van Natuurbeheer, die nu door Stichting Bosbeheer en Bostoezicht worden bemand. “Nu alleen bewustzijnscampagnes en voorlichting geven werkt niet. Je moet die hand in hand doen met handhaving.” Hij denkt ook aan herstructurering van het hele natuurbeschermingsysteem en voordelen creëren voor de bescherming van jaguars op dorps- en gemeenschapsniveau.

Om te weten hoe groot de jaguarpopulatie is, zoekt WWF samenwerking met veldexperts, wetenschappers en dienstdoende autoriteiten. “Suriname is uniek, omdat het nog voor het grootste deel ontoegankelijk is en dat is zeker mooi voor de jaguars.” Exacte gegevens hebben we niet, dus we zullen schattingen moeten maken: een typisch bos als dit zou in een gezonde situatie zoveel jaguars per 100 m2 moet hebben. “Als je de hotspots kent waar de jaguar zeker voorkomt, dan kun je daarop gericht beleid maken.”

Panthera naar Suriname
Zelf zit WWF niet stil. Ze houdt binnenkort een workshop voor ngo’s, overheidsinstanties en betrokkenen om te komen tot het opstellen van een actieplan. De organisatie is in gesprek met Panthera, een internationale organisatie gespecialiseerd in de bescherming van katachtigen. Ze hebben ervaring in actieplannen opstellen, maar ook hoe bijvoorbeeld conflicten te vermijden tussen landbouw, veeteelt en jaguarpopulatie.

Naast het faciliteren van Panthera, wil WWF naar financiën zoeken, meedenken en de noodzaak bepleiten van goed getrainde jachtopzieners. “We willen bijdragen, maar wij willen vooral dat het gezien wordt als een overheidsprioriteit” benadrukt Gomes. Verder geeft zijn organisatie ook ondersteuning in het hervormingsproces van de Natuurbeschermingswet en de Jachtwet.

Ondanks alle zorgen blijft Gomes optimistisch. “Ik denk niet dat het in de genen van een Surinamer zit om zijn land leeg te roven van dieren. Het zit meer in ons DNA om trots te zijn op onze natuur en die te beschermen.” WWF wil in gesprek met de Chinese ambassade en de Chinese verenigingen. “Kijken welke rol zij in het geheel kunnen spelen. Bewustwording is tenslotte heel belangrijk.”

Monday 23 September
Sunday 22 September
Saturday 21 September