Open schrijven aan de procureur-generaal van Suriname

Geachte mevrouw de procureur-generaal,
Allereerst wil ik u mijn oprechte respect betuigen, zowel als mens als in uw functie van hoogste aanklager in Suriname. De verantwoordelijkheid die u draagt, is buitengewoon, en de complexiteit van het justitiële landschap waarin u opereert, behoeft een gedegen visie en moedige keuzes. Uw recent deels besproken beleidsnota voor 2026, zoals gepubliceerd in Starnieuws, laat een duidelijke intentie zien tot vernieuwing van het Openbaar Ministerie. Dit is prijzenswaardig.

Toch wens ik u met alle respect op een aantal bepalende punten kritisch te bevragen en kansen aan te dragen die, naar mijn mening, niet of onvoldoende werden benut. Dit vanuit een kritisch-criminologisch en rechtssociologisch perspectief (Law in the books vs Law in Action) en geïnspireerd door mijn eerder publieke pleidooien, onder andere in mijn artikel Surinaamse jongeren nodig in de samenleving en niet in de cel (de Ware Tijd).

Het stemt mij tevreden dat u aandacht schenkt aan jongeren en criminaliteit en dat bepaalde elementen uit mijn denken hierover ook in uw nota doorklinken. Echter, het hoort bij intellectuele integriteit dat georganiseerde beleidsprocessen open zijn over het lenen van ideeën. Het is verre van ideaal dat het lijkt alsof deze voorstellen uitsluitend uit eigen koker komen, terwijl zij hun worteling hebben in breder maatschappelijk en wetenschappelijk debat. Zulke transparantie zou de geloofwaardigheid van het OM én uw persoonlijk gezag alleen maar versterken.

Met dat gezegd, rest mij de dringende oproep aan het OM om haar blik veel scherper te richten op de ‘grote vissen’ binnen onze samenleving: de invloedrijke economische en politieke elites die zich schuldig maken aan complexe misdrijven zoals corruptie, witwassen en machtsmisbruik. Deze groep ontkomt al te vaak aan strafrechtelijke vervolging, wat het vertrouwen in de rechtstaat ernstig ondergraaft. Helaas beperkt het OM zich te vaak tot het aanpakken van de kleintjes, waarbij juist de symptomatische criminaliteit wordt bestraft en niet de structurele misstanden. Vele grote vissen lopen nog vrij rond in Suriname waarvan enkelen ( bekend) momenteel nog functies bekleden in de hoogste regionen van de wetgevende macht(..).

In dit verband herhaal ik de oproep die ik deed in mijn artikel Van Panama Papers naar Suriname Papers. Het OM moet met meer daadkracht internationale financiële constructies en geheime bankrekeningen ontmantelen. Het is gekmakend hoe dit crimineel geld, dat onze natie keihard nodig heeft, ongemoeid blijft terwijl de problemen hier toenemen. Misschien moet het OM niet alleen spreken over het aanpakken van corruptie, maar vooral ook werkelijk de jacht openen op die plekken waar geld onvindbaar wordt gemaakt.

Daarnaast wil ik met klem pleiten voor zwaardere straffen bij verkeerscriminaliteit, en dan met name alcoholgerelateerde incidenten waar onschuldige mensen het leven laten en of zwaar -en blijvend lichamelijk letsel overhouden. Het voortdurende hoge aantal verkeersslachtoffers vraagt om een preventie-aanduidend en rechtvaardig sanctiebeleid. Het OM kan hier het verschil maken door strenger op te treden tegen degenen die het leven van medeburgers roekeloos in gevaar brengen. Ik heb dit bepleit in een eerder artikel in Starnieuws. 

Ten slotte, en dat is misschien wel het meest wezenlijke, zou het OM zijn beleid moeten heroriënteren op het voorkomen van criminaliteit door sociale integratie en jeugd emancipatie en niet uitsluitend op repressie. Het gemak waarmee jonge mensen - vaak het product van sociale achterstanden - worden opgesloten, is een valse overwinning. Het leidt tot isolement, stigmatisering en hogere recidive. Het OM kan en moet partner worden in een integrale samenleving waarin jongeren kansen krijgen en niet worden uitgesloten.

Met een lichte, doch confronterende toon durf ik te stellen dat gevangenissen vullen met jongeren het gemakkelijkste is. Werkelijke verandering vergt leiderschap dat zich laat gelden tegen de machtsstructuren die deze problematiek voeden.
Mevrouw de PG, uw ambt is doorslaggevend voor de legitimiteit van onze rechtsstaat. Het vraagt om moedige keuzes, consistente handhaving en openheid. Uw rol dwingt u zich te richten op alle lagen van de samenleving, met name de machtigen die weleens onschendbaar lijken.

Met vertrouwen in uw leiderschap hoop ik dat dit schrijven bijdraagt aan reflectie en discussie binnen het OM en daarbuiten, met oog voor de complexe werkelijkheid waarin wij samen opereren.
Hoogachtend,

Colvin Overdiep
Criminoloog/Autonoom Denker
coverdiep@protonmail.com