Hulpverleners werken op een inslaglocatie na een raketaanval van Iran op Israël, te midden van het Iraans-Israëlische conflict, in Tel Aviv, Israël. (Foto: Reuters)
Iran heeft zondag fel uitgehaald naar de Verenigde Staten en Israël na nachtelijke luchtaanvallen op drie belangrijke nucleaire installaties, waaronder de ondergrondse verrijkingsfaciliteit in Fordow. De Iraanse regering spreekt van een "ernstige schending van het internationaal recht" en belooft harde vergelding.

"Iran behoudt zich alle opties voor om zijn soevereiniteit, belangen en volk te verdedigen," zei minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araqchi, die diplomatie pas bespreekbaar acht nadat Teheran gepast heeft gereageerd. "De VS toont opnieuw dat zij enkel de taal van dreiging en geweld begrijpt."

In de nasleep van de Amerikaanse aanvallen vuurde Iran volgens zijn Revolutionaire Garde 40 raketten af op Israëlische steden, waarbij vooral Tel Aviv zwaar werd getroffen. Tientallen gewonden en aanzienlijke schade aan gebouwen werden gemeld. Miljoenen Israëli’s brachten de nacht door in schuilkelders.

Toch lijkt Teheran vooralsnog zijn zwaarste vergeldingsmaatregelen – zoals aanvallen op Amerikaanse bases of het blokkeren van de oliehandel in de Straat van Hormuz – niet in te zetten, mogelijk om verdere escalatie met de VS te vermijden.

Trump: 'Spectaculaire militaire overwinning'
President Donald Trump bevestigde in een toespraak aan de Amerikaanse bevolking dat de VS zich officieel bij de Israëlische militaire campagne hebben aangesloten. Hij noemde de aanval een “spectaculaire militaire overwinning” en waarschuwde Iran tegen verdere provocaties.

"Als vrede uitblijft, zullen we andere doelen raken," zei Trump, verwijzend naar de nucleaire sites van Natanz, Isfahan en Fordow, die volgens hem "geheel uitgeschakeld" zijn met bunker-busters en Tomahawk-raketten.

Hoewel Trump uitsluit dat hij streeft naar regimeverandering, stelt hij dat Iran moet kiezen tussen "vrede of tragedie". CBS News meldt dat Washington Teheran informeerde over de beperkte aard van de operatie.

Midden-Oosten op rand van een regionale oorlog
De luchtaanvallen markeren een drastische escalatie in een regio die al meer dan 20 maanden wordt geteisterd door oorlog in Gaza, Zuid-Libanon en Syrië. Israël blijft herhalen dat het geen genoegen neemt voordat het Iraanse regime militair en nucleair is ontmanteld.

De Amerikaanse inzet van B2-bommenwerpers – gewapend met 13.600 kg wegende bunker-busters – is volgens analisten het zwaarste militaire signaal tot nu toe. Satellietbeelden tonen schade aan Fordow, maar vanwege beperkte communicatie in Iran is de precieze impact onduidelijk.

Reacties uit de regio en internationale zorgen
Israëlische premier Benjamin Netanyahu prees Trump voor zijn "dappere beslissing", terwijl oppositieleider Yair Lapid verklaarde dat "de wereld vandaag veiliger is". In Iran daarentegen is de angst voelbaar. Inwoners van Teheran vluchtten massaal de stad uit. "Het voelt alsof we in een horrorfilm leven," aldus een docente uit Kashan.

Golfstaten, bezorgd over hun energie-exporten, riepen op tot kalmte. De VN-kernwaakhond IAEA meldde geen verhoogde stralingsniveaus, maar belegde wel een spoedvergadering.

Iran zegt dat het nucleaire materiaal grotendeels verplaatst was en dat het programma "zich niet laat stoppen". Teheran sluit een vertrek uit het Non-proliferatieverdrag (NPT) niet uit.

Wereld op een kantelpunt
Volgens internationale waarnemers vormen de aanvallen een gevaarlijk precedent voor het internationaal recht. "Zonder heldere grenzen dreigt het recht van de sterkste de wereldorde te vervangen," waarschuwde een diplomatieke bron.

De komende dagen zullen uitwijzen of diplomatie nog mogelijk is – of dat het Midden-Oosten definitief afglijdt naar een grootschalige oorlog.